Akwarystyka wiki - Wkład użytkownika [pl]

Strona główna

2008-04-14T20:41:58Z

Admin: Strona główna przeniesiono do Akwarium wiki

#REDIRECT [[Akwarium wiki]]

Akwarium wiki

2008-04-14T20:41:58Z

Admin: Strona główna przeniesiono do Akwarium wiki

<big>'''Witaj w początkach encyklopedii akwarystyki.'''</big>

Możesz pomóc w każdej chwili w jej budowaniu - po prostu zacznij ją edytować !

Zobacz [http://meta.wikimedia.org/wiki/Help:Contents przewodnik użytkownika] w celu uzyskania informacji o działaniu oprogramowania wiki.

== Na początek ==
* [http://www.mediawiki.org/wiki/Manual:FAQ MediaWiki FAQ]

Pierwotniak

2008-04-14T20:08:04Z

Admin: Nowa strona: '''Pierwotniaki''' - ''Protozoa'' - jednokomórkowe organizmy eukariotyczne, zaliczane tradycyjnie do królestwa zwierząt, a według nowszej [[systematyka|s...

'''Pierwotniaki''' - ''Protozoa'' - jednokomórkowe [[jądrowe|organizmy eukariotyczne]], zaliczane tradycyjnie do królestwa [[zwierzęta|zwierząt]], a według nowszej [[systematyka|systematyki]] do [[królestwo (biologia) |królestwa]] ''[[Protista]]''.

* Pierwotniaki (''Protista'') dzieli się na 6 typów:
** [[wiciowce]] (''Flagellates'')
** [[korzenionóżki]]
** [[promienionóżki]]
** [[sporowce]]
** [[sporowce parzydełkowe]]
** [[orzęski]] (''Ciliates'')

----
Pierwotniaki to organizmy o zróżnicowanej budowie morfologicznej. Wielkość ich ciał waha się od 10 um do kilku milimetrów. Zazwyczaj w budowie można wyróżnić przód, tył, stronę grzbietową oraz brzuszną.

Pierwotniaki wykształciły [[Pellikula|pellikulę]] - błonę komórkową podścieloną utworami błoniastymi (efekt: wzmocnienie całej konstrukcji). Jej dodatkowymi właściwościami jest "elastyczność" pozwalającą na poruszanie się ruchem ameboidalnym.

Komórki pierwotniaków wypełnia [[cytoplazma]], najczęściej podzielona na zewnętrzną [[ektoplazma|ektoplazmę]] oraz ulokowaną centralnie w komórce [[endoplazma|endoplazmę]].

U pierwotniaków wyróżnia się wyspecjalizowane [[organella|organelle]] ruchowe:

# Wić (''flagellum''), rzęska (''cilia'') - identyczne twory pod względem konstrukcji, jednak różniące się ilością, wielkością oraz tym, iż rzęski połączone są włókienkami pod warstwą błony komórkowej (pellikuli) - co pozwala na skoordynowanie ruchów.
# Nibynóżki (''pseudopodia'') - wykształcone u niektórych [[Zarodziowce|zarodziowców]], ich działanie polega na przelewaniu cytoplamy do różnych rejonów komórki, a co za tym tworzenie "wypukleń" - co pozwala na przemieszczanie się ruchem ameboidalnym oraz na "oblewanie" ciała potencjalnej ofiary.

Pierwotniaki to organizmy [[Heterotrofia|heterotroficzne]].

Część wiciowców może odzywać się autotroficzne ([[miksotrofizm]]).

Ponieważ pierwotniaki to małe organizmy, o względnie niskim tempie przemian i dużej powierzchni, wydalanie jest przeprowadzane w drodze [[dyfuzja|dyfuzji]].

'''Rozmnażanie się pierwotniaków'''

Pierwotniaki, jako jednokomórkowce rozmnażają tylko bezpłciowo - zazwyczaj rozmnażanie polega wtedy na podziale mitotycznym komórki - powstają dwie komórki potomne o jednakowym podłożu genetycznym, co prowadzi do szybkiego zwiększenia ilości osobników danego gatunku. Zasadniczą wadą jest brak zmienności genetycznej.

Wśród pierwotniaków występują zarówno formy ''haploidalne'' jak i ''diploidalne''.

'''Zmysły, wrażliwość'''

Pierwotniaki zdolne są do odbioru bodźców zewnętrznych oraz reagowania na nie. Odbywa się to na zasadzie elektrycznej, dzięki ''polaryzacji błony komórkowej''. Niektóre pierwotniaki wykształciły specyficzne [[organella|organelle]] do percepcji wrażeń świetlnych - jak np. ''czerwona plamka oczna''.

'''Okres istnienia'''

Pierwotniaki to najstarsze organizmy żywe. Są dowody na to, że żyły na Ziemi już 600 mln lat temu.

{{Okres istnienia grupy organizmów|lewa granica=600|nazwa=Pierwotniaki istnieją co najmniej od 600 mln lat.}}

[[kategoria:Protisty]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pierwotniaki] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pierwotniaki&action=history]

Szablon:En

2008-04-14T20:04:12Z

Admin: Nowa strona: {{description|1=en|2={{{1|}}}|3=English|inline={{{inline|}}}}}<noinclude> <div class="description en"> == Usage == Usage: * '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''English translation'''''<nowik...

{{description|1=en|2={{{1|}}}|3=English|inline={{{inline|}}}}}<noinclude>
<div class="description en">
== Usage ==
Usage:
* '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''English translation'''''<nowiki>}}</nowiki>'''
* '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''English translation'''''<nowiki>|inline=yes}}</nowiki>'''

Result: {{en|English translation}} or {{en|English translation|inline=yes}}.

See also [[Commons:Multilinguality]]
</div>
<div class="description fr">
== Utilisation ==
Utilisation : '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''Version anglophone'''''<nowiki>}}</nowiki>'''

Résultat : {{en|Version anglophone}}

Voir aussi le multilinguisme à ''[[Commons:Multilinguality]]''
</div>
<div class="description de">
== Verwendung ==
Verwendung: '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''Englische Übersetzung'''''<nowiki>}}</nowiki>'''

Resultat: {{en|Englische Übersetzung}}

Siehe auch [[Commons:Multilinguality]]
</div>
<div class="description ksh">
== Aanwände ==
Aanwände: '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''Övversaz op änglesh'''''<nowiki>}}</nowiki>'''

Erruß kütt: {{en|Övversaz op änglesh}}

Siehe auch [[Commons:Multilinguality]]
</div>
<div class="description nl">
== Gebruik ==
Gebruik: '''<nowiki>{{</nowiki>en|'''''Engelse vertaling'''''<nowiki>}}</nowiki>'''

Resultaat: {{en|Englise vertaling}}

Zie ook [[Commons:Multilinguality]]
</div>
[[Category:Internationalization templates|{{PAGENAME}}]]</noinclude>

Szablon:PD-Ugglan

2008-04-14T20:03:35Z

Admin: Nowa strona: {| {{PD-Layout}} | Public domain | {{en|''This image was first published in 1<sup>st</sup> or 2<sup>nd</sup> edition of'' [[:en:Nordisk familjebok|Nordisk familjeb...

{| {{PD-Layout}}
| [[Image:PD-icon.png|Public domain]]
| {{en|''This image was first published in 1<sup>st</sup> or 2<sup>nd</sup> edition of'' [[:en:Nordisk familjebok|Nordisk familjebok]] ''(1904–1926). The [[w:Copyrights|copyrights]] for that book have expired and this image is in the public domain.''}}
{{sv|''Denna bild publicerades första gången i den första eller andra upplagan av'' [[:sv:Nordisk familjebok|Nordisk familjebok]] ''(1904–1926). Upphovsrätten för det verket har gått ut, och bilderna är fria att använda.''}}
{{de|''Dieses Bild stammt aus der ersten oder zweiten Version des'' [[:de:Nordisk familjebok|Nordisk familjebok]] ''(1904–1926). Das Werk ist gemeinfrei.''}}
{{fr|''Cette image a été publiée dans la 1<sup>ère</sup> ou la 2<sup>ème</sup> édition du'' [[:en:Nordisk familjebok|Nordisk familjebok]] ''(1904–1926). Les [[:fr:Droit d'auteur|droits d'auteur]] sur cet ouvrage ont expiré et cette image se trouve par conséquent dans le domaine public.''}}
| [[Image:Logo för Nordisk familjeboks uggleupplaga.png|50px|right]]
|}<includeonly>[[Category:Images from Nordisk familjebok]]</includeonly>
<noinclude>

When adding this tag to an image please also consider adding the image to the right page on [[Nordisk familjebok]].

[[Category:License tags|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>

Plik:Plankton.jpg

2008-04-14T20:02:46Z

Admin: sv:Bild:Plankton.jpg {{sv|Plankton som de ser ut i mikroskop. Överst till vänster ''Trichodesmium erythræum'', därefter ''Pyrocystis noctiluca'' och ''Ceratium tripos'' var. ''atlantica''. Till vänster och ''[[Rhizosolenia setige

[[sv:Bild:Plankton.jpg]]

{{sv|[[Plankton]] som de ser ut i mikroskop. Överst till vänster ''[[Trichodesmium erythræum]]'', därefter ''[[Pyrocystis noctiluca]]'' och ''[[Ceratium tripos]]'' var. ''atlantica''. Till vänster och ''[[Rhizosolenia setigera]]'' och en hel cell av ''[[Thalassiothrix longissima]]'' (det långsmala strecket). Mitten till vänster ''[[Thalassiosira nordensköldii]]'', cellkedja och skal. I mitten ''[[Chætoceros diadema]]''. Nederst till vänster ''[[Pediastrum boryanum]]'' var. ''longicorne'', till höger ''[[Ornithocercus splendens]]''. Illustration från Nordisk Familjebok, artikeln "''Plankton''". Denna bild är hämtad ur den upphovsrättsfria Uggleupplagan av Nordisk familjebok (utgiven 1904-26) och räknas därmed som public domain ("allmänrätt"). Detta gäller över hela världen. Se även Wikipedia:Upphovsrätt.}}
{{en|Plankton as seen trough a [[microscope]]. Top left ''[[Trichodesmium erythræum]]'', then ''[[Pyrocystis noctiluca]]'' and ''[[Ceratium tripos]]'' var. ''atlantica''. To the left also ''[[Rhizosolenia setigera]]'' and a whole cell of ''[[Thalassiothrix longissima]]'' (long and narrow). Left middle ''[[Thalassiosira nordensköldii]]'', middle ''[[Chætoceros diadema]]''. Bottom left ''[[Pediastrum boryanum]]'' var. ''longicorne'', right ''[[Ornithocercus splendens]]''. PD because of age.}}

[[Category:Plankton]]
{{PD-Ugglan}}

Plankton

2008-04-14T20:01:50Z

Admin: Nowa strona: '''Plankton''' (gr. ''planktón'' - błąkające się) to organizmy wodne unoszące się biernie w wodzie. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt sła...

'''Plankton''' ([[Greka|gr.]] ''planktón'' - błąkające się) to [[organizm]]y wodne unoszące się biernie w [[woda|wodzie]]. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt słabe, by organizmy te mogły się aktywnie przeciwstawić prądom wodnym i wiatrom. Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zaliczamy do niego również organizmy pod postacią [[meduza|meduzy]], które mogą mieć znaczne rozmiary.

[[grafika:plankton.jpg|thumb|300px|Plankton, ilustracja na podstawie obserwacji mikroskopowej]]
Plankton dzieli się na:
*plankton złożony z [[Cudzożywność|heterotroficznych]] organizmów eukariotycznych, czyli tzw. plankton zwierzęcy lub [[zooplankton]]: [[pierwotniaki]], [[wrotki (biologia)|wrotki]], [[skorupiaki]], [[Kryl antarktyczny|kryl]]
*plankton złożony z organizmów [[Samożywność|autotroficznych]], czyli tzw. plankton roślinny lub [[fitoplankton]]: głównie [[sinice]], [[zielenice]], [[okrzemki]], [[eugleniny]], [[bruzdnice]] i [[kryptomonady]]
*plankton złożony z heterotroficznych organizmów prokariotycznych, czyli tzw. plankton bakteryjny lub [[bakterioplankton]]

Ze względu na '''środowisko życia''' plankton dzieli się na:
*słodkowodny
**jeziorny ([[limnoplankton]])
**stawowy ([[heleoplankton]])
**kałużny ([[telmatoplankton]])
**rzeczny ([[potamoplankton]])
*słonowodny ([[haloplankton]])

Wyróżniane są następujące kategorie wielkości organizmów planktonowych:
*pikoplankton (<2 μm - głównie bakterie)
*nannoplankton (nanoplankton) (2 μm - 30-50 μm)
*plankton sieciowy (>30 μ - łowiony sieciami planktonowymi)
**mikroplankton (30-50 μm - 500 μm)
**makroplankton (> 500 μm - widoczny gołym okiem)
*megaplankton (megaloplankton) (>20 cm - [[meduza|meduzy]], [[osłonice]])

Organizmy planktoniczne charakteryzuje znaczna przezroczystość ciała oraz ciężar właściwy zbliżony do ciężaru właściwego wody (około 1,05 g/ml). Są one przystosowane do unoszenia sie w toni wodnej. Polega ono na zmniejszeniu masy ciała w stosunku do powierzchni przez wytworzenie różnego rodzaju wyrostków lub zmniejszenie ciężaru właściwego ciała. Wyrazem tego jest obecność lekkich delikatnych pancerzyków, brak ciężkich szkieletów i wytwarzanie różnego typu galaretek (niektóre [[wrotki (biologia)|wrotki]]) lub kropli tłuszczu ([[pierwotniaki]] i [[widłonogi]]). Niektóre organizmy posiadają wodniczki gazowe pełniące rolę hydrostatyczną. Pozwalają one również na pionowe przemieszczanie się w toni wodnej. Zazwyczaj organizmy planktonowe są pływakami nieaktywnymi, jednak wiele z nich może poprzemieszczać się za pomocą wici, rzęsek lub odnóży. U organizmów planktonowych występuje często zjawisko [[cyklomorfoza|cyklomorfozy]], polegające na regularnych zmianach wielkości i kształtu ciała w ciągu roku.

Organizmy osiadłe na organizmach planktonowych to epiplankton. Organizmy, które dostały się do planktonu przypadkowo to [[tychoplankton]].

Za odpowiednik planktonu na lądzie, w środowisku wewnątrzglebowym, można uważać [[edafon]], aczkolwiek jest on trochę szerszym pojęciem w stosunku do planktonu.

====Zobacz też:====
* [[meroplankton]]
* [[pleuston]]
* [[seston]]
* [[fitoplankton]]
* [[zooplankton]]
* [[nanoplankton]]
* [[Zatrucie toksynami morskimi mięczaków]]

{{commons|Category:Plankton}}
[[Kategoria:Ekologia]]
[[Kategoria:Hydrobiologia]]

[[ar:بلانكتون]]
[[bg:Планктон]]
[[ca:Plàncton]]
[[cs:Plankton]]
[[cy:Plancton]]
[[da:Plankton]]
[[de:Plankton]]
[[et:Plankton]]
[[el:Πλαγκτόν]]
[[en:Plankton]]
[[es:Plancton]]
[[eo:Planktono]]
[[fa:پلانکتون]]
[[fr:Plancton]]
[[gd:Meanbh-bheò]]
[[hr:Plankton]]
[[id:Plankton]]
[[ia:Plancton]]
[[is:Svif]]
[[it:Plancton]]
[[he:פלנקטון]]
[[la:Plancton]]
[[lt:Planktonas]]
[[hu:Plankton]]
[[ms:Plankton]]
[[nl:Plankton]]
[[ja:プランクトン]]
[[no:Plankton]]
[[nn:Plankton]]
[[pt:Plâncton]]
[[ro:Plancton]]
[[ru:Планктон]]
[[simple:Plankton]]
[[sr:Планктон]]
[[fi:Plankton]]
[[sv:Plankton]]
[[th:แพลงก์ตอน]]
[[vi:Sinh vật phù du]]
[[tr:Plankton]]
[[uk:Планктон]]
[[zh:浮游生物界]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Plankton] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Plankton&action=history]

Zooplankton

2008-04-14T20:00:47Z

Admin: Nowa strona: Plankton '''Zooplankton''' - plankton złożony z organizmów zwierzęcych. W jego skład wchodzą przedstawiciele wielu grup zwierząt, w tym:...

[[grafika:Plankton.jpg|thumb|120px|Plankton]]

'''Zooplankton''' - [[plankton]] złożony z organizmów zwierzęcych. W jego skład wchodzą przedstawiciele wielu grup zwierząt, w tym: [[pierwotniaki]], [[wrotki]], [[skorupiaki]], [[osłonice]] i larwy [[owady|owadów]]. Zooplankton pełni ważną rolę w funkcjonowaniu [[ekosystem|ekosystemów]] wodnych, jest składnikiem wielu [[sieć troficzna|sieci troficznych]]. Z jednej strony odżywia się [[fitoplankton|fitoplanktonem]] i [[bakterioplankton|bakterioplanktonem]], regulując liczebność tych grup, z drugiej strony stanowi bazę pokarmową [[ryby|ryb]] planktonożernych. [[Narybek]] większości gatunków [[ryby|ryb]] słodkowodnych odżywia się zooplanktonem.

'''Zobacz też''':
*[[zoobentos]]
*[[plankton]]
*[[fitoplankton]]
*[[hydrobiologia]]

[[Kategoria:Hydrobiologia]]

[[en:Zooplankton]]
[[nn:Dyreplankton]]
[[uk:Зоопланктон]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zooplankton] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zooplankton&action=history]

Szablon:GFDL/pl

2008-04-14T19:59:21Z

Admin:

{| {{GNU-Layout}}
| [[Image:Heckert GNU white.png|GNU head]]
| ''Udziela się zgody na kopiowanie, dystrybucję lub/i modyfikację tej grafiki na warunkach licencji '''[http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GNU Free Documentation License]''' w wersji 1.2 lub nowszej, opublikowanej przez [[:pl:Free Software Foundation|Free Software Foundation]]. Kopia tekstu licencji umieszczona została pod hasłem [[:pl:Wikipedia:GNU Free Documentation License|GFDL]]. Dostępne jest również jej [[:pl:Wikipedia:GNU Free Documentation License/polskie tłumaczenie|polskie tłumaczenie]].''
----{{GFDL/lang}}
|}

{{Translated tag|template=GFDL|lang=pl}}
<noinclude>
[[Category:Translated license tags|{{PAGENAME}}]]
[[Category:Commons-pl]]
</noinclude>

Szablon:GFDL/pl

2008-04-14T19:59:08Z

Admin: Nowa strona: {| {{GNU-Layout}} | GNU head | ''Udziela się zgody na kopiowanie, dystrybucję lub/i modyfikację tej grafiki na warunkach licencji '''[http://www....

{| {{GNU-Layout}}
| [[Image:Heckert GNU white.svg|64px|GNU head]]
| ''Udziela się zgody na kopiowanie, dystrybucję lub/i modyfikację tej grafiki na warunkach licencji '''[http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html GNU Free Documentation License]''' w wersji 1.2 lub nowszej, opublikowanej przez [[:pl:Free Software Foundation|Free Software Foundation]]. Kopia tekstu licencji umieszczona została pod hasłem [[:pl:Wikipedia:GNU Free Documentation License|GFDL]]. Dostępne jest również jej [[:pl:Wikipedia:GNU Free Documentation License/polskie tłumaczenie|polskie tłumaczenie]].''
----{{GFDL/lang}}
|}

{{Translated tag|template=GFDL|lang=pl}}
<noinclude>
[[Category:Translated license tags|{{PAGENAME}}]]
[[Category:Commons-pl]]
</noinclude>

Szablon:GFDL/lang

2008-04-14T19:58:19Z

Admin: Nowa strona: <noinclude>{{heavily used template}}</noinclude> <small> Aragonés}} | العربية}} | [[Template:GFDL/ast|{{lang|ast|A...

<noinclude>{{heavily used template}}</noinclude>
<small>
[[Template:GFDL/an|{{lang|an|Aragonés}}]] |
[[Template:GFDL/ar|{{lang|ar|العربية}}]] |
[[Template:GFDL/ast|{{lang|ast|Asturianu}}]] |
[[Template:GFDL/bg|{{lang|bg|Български}}]] |
[[Template:GFDL/bn|{{lang|bn|বাংলা}}]] |
[[Template:GFDL/bpy|{{lang|bpy|ইমার ঠার}}]] |
[[Template:GFDL/br|{{lang|br|Brezhoneg}}]] |
[[Template:GFDL/bs|{{lang|bs|Bosanski}}]] |
[[Template:GFDL/ca|{{lang|ca|Català}}]] |
[[Template:GFDL/ceb|{{lang|ceb|Sinugboanong Binisaya}}]] |
[[Template:GFDL/cs|{{lang|cs|Česky}}]] |
[[Template:GFDL/da|{{lang|da|Dansk}}]] |
[[Template:GFDL/de|{{lang|de|Deutsch}}]] |
[[Template:GFDL/el|{{lang|el|Ελληνικά}}]] |
[[Template:GFDL|{{lang|en|English}}]] |
[[Template:GFDL/eo|{{lang|eo|Esperanto}}]] |
[[Template:GFDL/es|{{lang|es|Español}}]] |
[[Template:GFDL/et|{{lang|et|Eesti}}]] |
[[Template:GFDL/eu|{{lang|eu|Euskara}}]] |
[[Template:GFDL/fa|{{lang|fa|فارسی}}]] |
[[Template:GFDL/fi|{{lang|fi|Suomi}}]] |
[[Template:GFDL/fr|{{lang|fr|Français}}]] |
[[Template:GFDL/ga|{{lang|ga|Gaeilge}}]] |
[[Template:GFDL/gl|{{lang|gl|Galego}}]] |
[[Template:GFDL/he|{{lang|he|עברית}}]] |
[[Template:GFDL/hr|{{lang|hr|Hrvatski}}]] |
[[Template:GFDL/hu|{{lang|hu|Magyar}}]] |
[[Template:GFDL/id|{{lang|id|Bahasa Indonesia}}]] |
[[Template:GFDL/io|{{lang|io|Ido}}]] |
[[Template:GFDL/is|{{lang|is|Íslenska}}]] |
[[Template:GFDL/it|{{lang|it|Italiano}}]] |
[[Template:GFDL/ja|{{lang|ja|日本語}}]] |
[[Template:GFDL/ka|{{lang|ka|ქართული}}]] |
[[Template:GFDL/km|{{lang|km|ភាសាខ្មែរ}}]] |
[[Template:GFDL/ko|{{lang|ko|한국어}}]] |
[[Template:GFDL/ku|{{lang|ku|Kurdî / كوردي}}]] |
[[Template:GFDL/la|{{lang|la|Latina}}]] |
[[Template:GFDL/lb|{{lang|lb|Lëtzebuergesch}}]] |
[[Template:GFDL/lt|{{lang|lt|Lietuvių}}]] |
[[Template:GFDL/ms|{{lang|ms|Bahasa Melayu}}]] |
[[Template:GFDL/nap|{{lang|nap|Nnapulitano}}]] |
[[Template:GFDL/nl|{{lang|nl|Nederlands}}]] |
[[Template:GFDL/nn|{{lang|nn|Norsk (nynorsk)}}]] |
[[Template:GFDL/no|{{lang|no|Norsk (bokmål)}}]] |
[[Template:GFDL/pl|{{lang|pl|Polski}}]] |
[[Template:GFDL/pt|{{lang|pt|Português}}]] |
[[Template:GFDL/ro|{{lang|ro|Română}}]] |
[[Template:GFDL/ru|{{lang|ru|Русский}}]] |
[[Template:GFDL/sk|{{lang|sk|Slovenčina}}]] |
[[Template:GFDL/sl|{{lang|sl|Slovenščina}}]] |
[[Template:GFDL/sq|{{lang|sq|Shqip}}]] |
[[Template:GFDL/sr|{{lang|sr|Српски}}]] |
[[Template:GFDL/sv|{{lang|sv|Svenska}}]] |
[[Template:GFDL/te|{{lang|te|తెలుగు}}]] |
[[Template:GFDL/th|{{lang|th|ไทย}}]] |
[[Template:GFDL/tr|{{lang|tr|Türkçe}}]] |
[[Template:GFDL/uk|{{lang|uk|Українська}}]] |
[[Template:GFDL/ur|{{lang|ur|اردو}}]] |
[[Template:GFDL/vi|{{lang|vi|Tiếng Việt}}]] |
[[Template:GFDL/vo|{{lang|vo|Volapük}}]] |
[[Template:GFDL/yo|{{lang|yo|Yorùbá}}]] |
[[Template:GFDL/zh-cn|{{lang|zh-cn|中文(简体)}}]] |
[[Template:GFDL/zh-tw|{{lang|zh-tw|中文(繁體)}}]] |
{{edit|Template:GFDL/lang}}
</small><noinclude>[[Category:Internationalization templates|{{PAGENAME}}]]</noinclude>

Szablon:Lang

2008-04-14T19:57:29Z

Admin: Zabezpieczono "Szablon:Lang" [edit=sysop:move=sysop]

<span lang="{{{1}}}" xml:lang="{{{1}}}" class="description {{{1}}}">{{{2}}}</span><noinclude>[[Category:Internationalization templates]]</noinclude>

Szablon:Lang

2008-04-14T19:57:24Z

Admin: Nowa strona: <span lang="{{{1}}}" xml:lang="{{{1}}}" class="description {{{1}}}">{{{2}}}</span><noinclude>Category:Internationalization templates</noinclude>

<span lang="{{{1}}}" xml:lang="{{{1}}}" class="description {{{1}}}">{{{2}}}</span><noinclude>[[Category:Internationalization templates]]</noinclude>

Szablon:Bild-GFDL

2008-04-14T19:56:40Z

Admin: Nowa strona: <noinclude>{{heavily used template}} If you want to translate this template to a new language, write your translation on the talk page, and an administrator will ...

<noinclude>{{heavily used template}} If you want to translate this template to a new language, write your translation on the [[Template talk:GFDL|talk page]], and an administrator will insert it into a new template.</noinclude>
{| {{GNU-Layout}}
| [[Image:Heckert GNU white.png|GNU head]]
| {{lang|en|''Permission is granted to copy, distribute and/or modify [[Media:{{PAGENAME}}|this document]] under the terms of the '''[[w:GNU Free Documentation License|GNU Free Documentation {{#ifeq:{{{en-gb|off}}}|on|licence|license}}]]''', Version 1.2 or any later version published by the [[w:Free Software Foundation|Free Software Foundation]]; with no Invariant Sections, no Front-Cover Texts, and no Back-Cover Texts. A copy of the {{#ifeq:{{{en-gb|off}}}|on|licence|license}} is included in the section entitled "[[Commons:GNU Free Documentation License|GNU Free Documentation {{#ifeq:{{{en-gb|off}}}|on|licence|license}}]]".''}}
----{{GFDL/lang}}
|}<includeonly>{{{category|[[Category:GFDL|{{PAGENAME}}]]}}}</includeonly><noinclude>

[[Category:GFDL license tags|{{PAGENAME}}]]
[[Category:License tags attribution|{{PAGENAME}}]]
[[Category:License tags share-alike|{{PAGENAME}}]]
[[Category:License tags full-text|{{PAGENAME}}]]

[[ar:قالب:GFDL]]
[[bs:Šablon:GFDL]]
[[en:Template:GFDL]]
[[es:Plantilla:GFDL]]
[[eu:Txantiloi:GFDL]]
[[fr:Modèle:GFDL]]
[[he:תבנית:GFDL]]
[[it:Template:GFDL]]
[[ja:Template:GFDL]]
[[ka:თარგი:GFDL]]
[[ko:틀:GFDL]]
[[nl:Sjabloon:GFDL]]
[[ru:Шаблон:GFDL]]
[[pl:Szablon:GFDL]]
[[pt:Predefinição:CopyrightGFDL]]
[[sk:Šablóna:GFDL]]
[[sv:Mall:GFDL]]
[[th:แม่แบบ:GFDL]]
[[vi:Tiêu bản:GFDL]]
[[zh:Template:GFDL]]
[[zh-min-nan:Template:GFDL]]
</noinclude>

Plik:Moderlieschen Eier.jpg

2008-04-14T19:55:56Z

Admin: {{Information| |Description= {{de|Eibänder des Moderlieschens }} |Source= selbst fotografiert |Date= Juli 2005 |Author= Michael Joachim Lucke |Permission= {{{6|}}} |other_versions= }} {{Bild-GFDL}}

{{Information|
|Description= {{de|Eibänder des Moderlieschens
}}
|Source= selbst fotografiert

|Date= Juli 2005

|Author= Michael Joachim Lucke

|Permission= {{{6|}}}
|other_versions=

}}

{{Bild-GFDL}}

Słonecznica

2008-04-14T19:54:58Z

Admin:

{{Zwierzę infobox|Nazwa zwyczajowa=Słonecznica|Łacińska=''Leucaspius delineatus''
|Typ=[[strunowce]]
|Podtyp=[[kręgowce]]
|Gromada=[[promieniopłetwe]]
|Rząd=[[karpiokształtne]]
|Rodzina=[[karpiowate]]
|Rodzaj=''[[Leucaspius]]''
|Gatunek=słonecznica
|Obrazek=Moderlieschen.jpg
|Opis_obrazka=
|Commons=Leucaspius delineatus
}}

'''Słonecznica''' (''Leucaspius delineatus'' (Heckel, 1843) syn. ''Squalius delineatus'') [[ryba]] z rodziny [[karpiowate|karpiowatych]] zwana też owsianką; jedyny przedstawiciel [[Rodzaj (biologia)|rodzaju]] ''Leucaspius''.

'''Występowanie:''' małe zbiorniki wodne lub niewielkie, wolno płynące [[rzeka|rzeki]] od [[dorzecze|dorzecza]] [[Ren]]u po dorzecze [[Ural]]u i w zlewisku [[Morze Kaspijskie|Morza Kaspijskiego]].

====Opis====
Ciało wrzecionowate, bocznie nieco spłaszczone; [[Łuski (ryby)|łuski]] duże, srebrzyście lśniące, łatwo odpadające (44 do 48 wzdłuż ciała). Górnie ustawiony, mały otwór gębowy; spiczaste zakończenie szczęki dolnej wchodzi w płytkie zagłębienie szczęki górnej. Niepełna [[linia boczna]] zaznaczona jest jedynie na 7-12 łuskach. Krawędź brzucha pomiędzy [[płetwa|płetwami brzusznymi]], a płetwą odbytową w formie kila. Zęby gardłowe jedno- lub dwurzędowe, 5-4. Grzbiet od koloru brązowawego do oliwkowego. Boki intensywnie srebrzyste z niebieskawym połyskiem, brzuch białawy. Wzdłuż ciała biegnie długa niebieska smuga, szczególnie wyraźna na trzonie ogonowym. Długość 6-9 cm, samice (maksymalnej długości do 12 cm) są nieco większe od samców.

====Tryb życia====
Mała, stadna ryba, niezwykle odporna na klimatyczne oddziaływania. Zwykle trzyma się blisko powierzchni wody, wśród gęstego porostu przybrzeżnej roślinności. Okres [[tarło|tarła]] od kwietnia do czerwca. Za pomocą krótkiego pokładełka samica przykleja składaną [[ikra|ikrę]] (o średnicy 1 mm) kolistymi lub spiralnymi rzędami do łodyg roślin. Do czasu wyklucia się larw (po 9-12 dniach) samiec pilnuje złożonej [[ikra|ikry]] i opiekuje się nią. Słonecznice uzyskują dojrzałość płciową pod koniec pierwszego roku życia.

[[Grafika:Moderlieschen Eier.jpg|300px|none|thumb|Ikra słonecznicy]]

====Odżywianie====
Słonecznica żywi się [[zooplankton|planktonem zwierzęcym]], [[fitoplankton|roślinnym]] i [[owad]]ami trafiającymi z powietrza do wody.

====Linki zewnętrzne====
[http://fishbase.org/Summary/speciesSummary.php?ID=4782&genusname=Leucaspius&speciesname=delineatus Opis wg Fishbase (j.angielski)]

[[Kategoria:Karpiowate]]

[[de:Moderlieschen]]
[[et:Mudamaim]]
[[en:Moderlieschen]]
[[fr:Able de Heckel]]
[[lt:Saulažuvė]]
[[nl:Vetje (vis)]]
[[pt:Leucaspius delineatus]]
[[sr:Белица (риба)]]
[[fi:Allikkosalakka]]
[[sv:Groplöja]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82onecznica] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82onecznica&action=history]

Słonecznica

2008-04-14T19:54:44Z

Admin: Nowa strona: {{disambigR|ryby z rodziny karpiowatych|inne znaczenia tego słowa}} {{Zwierzę infobox|Nazwa zwyczajowa=Słonecznica|Łacińska=''Leucaspius deline...

{{disambigR|ryby z rodziny karpiowatych|[[słonecznica (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Zwierzę infobox|Nazwa zwyczajowa=Słonecznica|Łacińska=''Leucaspius delineatus''
|Typ=[[strunowce]]
|Podtyp=[[kręgowce]]
|Gromada=[[promieniopłetwe]]
|Rząd=[[karpiokształtne]]
|Rodzina=[[karpiowate]]
|Rodzaj=''[[Leucaspius]]''
|Gatunek=słonecznica
|Obrazek=Moderlieschen.jpg
|Opis_obrazka=
|Commons=Leucaspius delineatus
}}

'''Słonecznica''' (''Leucaspius delineatus'' (Heckel, 1843) syn. ''Squalius delineatus'') [[ryba]] z rodziny [[karpiowate|karpiowatych]] zwana też owsianką; jedyny przedstawiciel [[Rodzaj (biologia)|rodzaju]] ''Leucaspius''.

'''Występowanie:''' małe zbiorniki wodne lub niewielkie, wolno płynące [[rzeka|rzeki]] od [[dorzecze|dorzecza]] [[Ren]]u po dorzecze [[Ural]]u i w zlewisku [[Morze Kaspijskie|Morza Kaspijskiego]].

====Opis====
Ciało wrzecionowate, bocznie nieco spłaszczone; [[Łuski (ryby)|łuski]] duże, srebrzyście lśniące, łatwo odpadające (44 do 48 wzdłuż ciała). Górnie ustawiony, mały otwór gębowy; spiczaste zakończenie szczęki dolnej wchodzi w płytkie zagłębienie szczęki górnej. Niepełna [[linia boczna]] zaznaczona jest jedynie na 7-12 łuskach. Krawędź brzucha pomiędzy [[płetwa|płetwami brzusznymi]], a płetwą odbytową w formie kila. Zęby gardłowe jedno- lub dwurzędowe, 5-4. Grzbiet od koloru brązowawego do oliwkowego. Boki intensywnie srebrzyste z niebieskawym połyskiem, brzuch białawy. Wzdłuż ciała biegnie długa niebieska smuga, szczególnie wyraźna na trzonie ogonowym. Długość 6-9 cm, samice (maksymalnej długości do 12 cm) są nieco większe od samców.

====Tryb życia====
Mała, stadna ryba, niezwykle odporna na klimatyczne oddziaływania. Zwykle trzyma się blisko powierzchni wody, wśród gęstego porostu przybrzeżnej roślinności. Okres [[tarło|tarła]] od kwietnia do czerwca. Za pomocą krótkiego pokładełka samica przykleja składaną [[ikra|ikrę]] (o średnicy 1 mm) kolistymi lub spiralnymi rzędami do łodyg roślin. Do czasu wyklucia się larw (po 9-12 dniach) samiec pilnuje złożonej [[ikra|ikry]] i opiekuje się nią. Słonecznice uzyskują dojrzałość płciową pod koniec pierwszego roku życia.

[[Grafika:Moderlieschen Eier.jpg|300px|none|thumb|Ikra słonecznicy]]

====Odżywianie====
Słonecznica żywi się [[zooplankton|planktonem zwierzęcym]], [[fitoplankton|roślinnym]] i [[owad]]ami trafiającymi z powietrza do wody.

====Linki zewnętrzne====
[http://fishbase.org/Summary/speciesSummary.php?ID=4782&genusname=Leucaspius&speciesname=delineatus Opis wg Fishbase (j.angielski)]

[[Kategoria:Karpiowate]]

[[de:Moderlieschen]]
[[et:Mudamaim]]
[[en:Moderlieschen]]
[[fr:Able de Heckel]]
[[lt:Saulažuvė]]
[[nl:Vetje (vis)]]
[[pt:Leucaspius delineatus]]
[[sr:Белица (риба)]]
[[fi:Allikkosalakka]]
[[sv:Groplöja]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82onecznica] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82onecznica&action=history]

Plik:Fish anatomy.jpg

2008-04-14T19:41:05Z

Admin: == Summary == {{Information |Description= |Source=it: Immagine:Anatomia dei pesci.jpg |Date=09-Oct-2006 |Author=User:Marrabbio2 |Permission=PD-self |other_versions= }} Category:Fish anatomy == Licensing == {{PD-self}}

== Summary ==
{{Information
|Description=
|Source=it: Immagine:Anatomia dei pesci.jpg
|Date=09-Oct-2006
|Author=User:Marrabbio2
|Permission=PD-self
|other_versions=
}}
[[Category:Fish anatomy]]
== Licensing ==
{{PD-self}}

Anatomia ryb

2008-04-14T19:38:02Z

Admin: /* Głowa */

==Budowa zewnętrzna==
===Kształt ciała===
Jednym z elementów dostosowywania się do warunków środowiska, zapełniania wolnych nisz ekologicznych jest kształtowanie sylwetki ciała ułatwiającej poruszanie się, zdobywanie pokarmu i ucieczkę przed drapieżnikami. Różnorodność kształtów ciała ryb wskazuje jak duże zdolności przystosowawcze posiada ta grupa zwierząt.
Poruszanie się w wodzie wymaga ciągłego pokonywania jej oporu, w czym niewątpliwie pomaga odpowiednio dostosowany, opływowy, hydrodynamiczny kształt ciała.

[[Grafika:Fish body forms Osteichthyes.png|300px|thumb|Przykładowe kształty ciała ryb kostnoszkieletowych. Opis oznaczeń w tekście.]]

Wyróżniamy jego następujące typy:
*podstawowy - ciało wrzecionowate '''(a)''', owalne w przekroju poprzecznym, charakterystyczne dla ryb pływających z dużą prędkością w wodach [[pelagial]]nych (np. [[tuńczyki]])
*torpedowaty – kształt zbliżony do podstawowego, ciało bardziej wydłużone, lekko bocznie spłaszczone, w przekroju poprzecznym łagodnie elipsowate, typowe dla drapieżników pływających w wodach pelagialnych, umożliwia osiąganie dużych prędkości kosztem obniżenia zdolności manewrowych
*strzałkowaty '''(b)''' – ciało wyraźnie wydłużone, masywny ogon, szybko pływające drapieżniki, ([[barrakudowate]], [[szczupakowate]])
*silnie bocznie spłaszczony '''(c)'''- umożliwia szybkie pływanie w toni oraz precyzyjne manewrowanie wśród przeszkód, roślinności, szczelin skalnych itp. ([[okoniokształtne]])
*igłowaty '''(d)''' – ciało bardzo długie i cienkie, owalne w przekroju poprzecznym ([[Igliczniowate|iglicznie]])
*węgorzowaty '''(e)''' – ciało długie, przypominające węża, okrągłe w przekroju poprzecznym, ryby żerujące w mule, gęstej roślinności ([[węgorzokształtne]])
*wstęgowaty – ciało długie, bocznie spłaszczone
*spłaszczony grzbietobrzusznie – część grzbietowa i brzuszna mocno spłaszczone, ciało symetryczne, ryby prowadzące przydenny tryb życia ([[rajowate]])
*asymetrycznie bocznie spłaszczony '''(h)'''– ciało niesymetryczne, ryby prowadzące przydenny tryb życia ([[flądrokształtne]])

oraz inne, spotykane u ryb szczególnie ''wyspecjalizowanych'' jak [[najeżkowate]], [[konik morski|koniki morskie]] '''(f)''', [[samogłowowate]] '''(g)''', [[żaglicowate]], [[paszczękowate]], [[żabnicokształtne]].

===Płetwy===
Istotnym elementem wpływającym na sprawność ruchu w wodzie jest rozkład, kształt i rozmiar płetw. {{main|Płetwa}}
{{main|Strategie ruchu kręgowców}}

===Głowa===
[[Grafika:PyskiRyb.png|150px|thumb|Położenie otworu gębowego ryb:<br>(a) - końcowe,<br>(b) - górne,<br>(c) - dolne]]
Kształt głowy, a szczególnie położenie otworu gębowego ma ścisły związek ze sposobem pobierania pokarmu. Ryby pobierające pokarm z powierzchni wody mają otwór gębowy w położeniu górnym '''(b)''', gatunki pływające w toni wodnej – w położeniu końcowym '''(a)''', a te, które wyszukują pokarm na dnie zbiornika – w położeniu dolnym '''(c)'''.

===Powłoka ciała===
Zewnętrzną warstwą ciała wszystkich ryb jest [[Skóra (histologia)|skóra]] zaopatrzona w liczne, jednokomórkowe gruczoły śluzowe. [[Śluz]] pełni funkcję ochronną oraz zmniejsza tarcie ciała w trakcie pływania. Większość gatunków ryb ma skórę pokrytą wytworzonymi przez nią [[Łuski (ryby)|łuskami]], zdecydowanie poprawiającymi jej odporność na urazy mechaniczne. Skóra jest również dodatkowym narządem wymiany gazowej, wydalania oraz osmoregulacji. O zabarwieniu skóry decydują [[Komórki barwnikowe ryb|komórki barwnikowe]] zwane chromatoforami. Podobnie jak u innych zwierząt ubarwienie może pełnić funkcję ostrzegawczą, kamuflującą ([[mimikra]], [[mimetyzm]]) lub odstraszającą. Największą różnorodność ubarwienia i oryginalnych kształtów obserwuje się u ryb żyjących wśród [[rafa|raf koralowych]] (np.[[chetonikowate]]). Wiele gatunków wykształciło na skórze różnorodne wyrostki, kolce - nierzadko połączone z gruczołami jadowymi ([[skorpenokształtne]]) - oraz wyspecjalizowane narządy, jak [[Narząd świetlny|fotofory]] (np. [[świetlikowate (ryby)|świetlikowate]]), [[narządy elektryczne]] ([[sum elektryczny]], [[strętwokształtne|strętwy]], [[mrukokształtne|mruki]] i [[drętwokształtne|drętwy]]), [[ampułki Lorenziniego]] ([[Młotowate|ryby młoty]]). Charakterystycznym dla ryb narządem zmysłu - umieszczonym pod powierzchnią skóry - jest [[linia boczna]].

==Budowa wewnętrzna==
[[Grafika:Fish anatomy.jpg|300px|thumb|]]
[[Grafika:Pike head anathomy.jpg|300px|right|thumb|Struktury anatomiczne głowy ryby kostnoszkieletowej na przykładzie szczupaka pospolitego]]

Ciało ryby podzielone jest na głowę, tułów i ogon. Głowa łączy się z tułowiem nieruchomo, nie występuje odcinek szyjny.
Szkielet ryb jest zbudowany z chrząstek ([[chrzęstnoszkieletowe]]) lub kości ([[kostnoszkieletowe]]). Składa się z czaszki, kręgosłupa, żeber, szkieletu pasów, szkieletu płetw oraz - charakterystycznych dla ryb kostnoszkieletowych - skostnień międzymięśniowych, tzw. [[ości]]. Szczęki są ruchome, z wyjątkiem [[Zrosłogłowe|zrosłogłowych]], u których górna szczęka jest trwale połączona z puszką mózgową. Dużą ruchliwość szczęk ryby zawdzięczają połączeniu żuchwy z puszką mózgową za pośrednictwem górnej części [[Łuk gnykowy|łuku gnykowego]] ([[czaszka hyostyliczna]]).

Kręgosłup tworzą dwuwklęsłe (amficeliczne) kręgi, których liczba jest [[Cecha gatunkowa|cechą gatunkową]]. Między kręgami zachowane są resztki struny grzbietowej. Do kręgów w części tułowiowej przytwierdzone są żebra.

===Układ pokarmowy===
Otwór gębowy, często otoczony wąsikami, zaopatrzony w ruchome szczęki, prowadzi do jamy gębowej. U wielu gatunków (wszystkich drapieżnych i niektórych roślinożernych) wyposażony w liczne zęby. Kształt i układ zębów jest zróżnicowany w zależności od rodzaju i sposobu zdobywania pokarmu, od dużych ([[żarłaczokształtne]]), bardzo ostrych ( [[barrakudy]], [[wargaczowate]]) do wyspecjalizowanych np. w rozgniataniu twardych skorup ([[papugoryby]]). Przebita szczelinami skrzelowymi gardziel przechodzi w przełyk, a ten rozszerza się w żołądek (nie występuje np. u karpiowatych). U ryb nieposiadających wyodrębnionego żołądka trawienie odbywa się w jelicie. Jelita ryb drapieżnych są krótsze niż u roślinożernych. Przy połączeniu żołądka z jelitem położone są [[wyrostki pyloryczne]]. Przewody trzustki i wątroby uchodzą do przedniej części jelita cienkiego (dwunastnica). Końcowy odcinek układu pokarmowego tworzy jelito grube i odbyt.

===Układ rozrodczy===
Ryby są zwierzętami [[Rozdzielnopłciowość|rozdzielnopłciowymi]]. Sporadycznie zdarza się [[hermafrodytyzm]] (niektóre [[strzępielowate]]) i [[gynogeneza]] (odmiana [[Partenogeneza|partenogenezy]]). Znane są również gatunki zdolne do zmiany płci (''[[Amphiprion]]'', ''[[Premnas]]'', ''[[Xiphophorus]]'').

Układ rozrodczy składa się z gonad i przewodów wyprowadzających. U gatunków rozdzielnopłciowych samica posiada jajniki, a samiec – parzyste jądra.

'''Zapłodnienie zewnętrzne''' następuje u większości ryb. Są to gatunki [[Jajorodność|jajorodne]]. Samica składa w wodzie [[Ikra|ikrę]], która jest polewana przez samca mleczkiem (spermą).

'''Zapłodnienie wewnętrzne''' występuje u gatunków [[jajożyworodność|jajożyworodnych]]. Następuje w czasie aktu kopulacji poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy męskiego narządu kopulacyjnego ([[gonopodium]] – u ryb kostnoszkieletowych lub [[pterygopodium]] - u chrzęstnoszkieletowych).

U wielu gatunków występuje wyraźny [[dymorfizm płciowy]].

===Układ krwionośny===
Układ krwionośny ryb opisano w artykule [[Układ krwionośny kręgowców]].

===Układ oddechowy===
Funkcje narządów oddechowych umożliwiających rybie oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie pełnią [[Skrzela (anatomia)|skrzela]] i skóra.

Pierwsze [[ryby kostnoszkieletowe]] miały płuca - prawdopodobnie po to, by móc pobierać więcej [[tlen]]u. U większości ryb płuca te przekształciły się w [[pęcherz pławny]] i nie są już używane do oddychania. Dawniej sądzono, że morskie [[ryby płucodyszne]] wymarły przeszło 700 milionów lat temu, lecz w [[1939]] roku pewien rybak wyłowił w [[Ocean Indyjski|Oceanie Indyjskim]] żywy okaz ryby mającej szczątkowe płuco. Potem znaleziono ich więcej i nie ma wątpliwości, że przynajmniej jedno "kopalne" stworzenie jest jeszcze wśród nas.

=== Linki zewnętrzne ===
*[http://www2.biology.ualberta.ca/jackson.hp/IWR/Content/Anatomy/index.php Ichthyology Web Resources] {{lang|en}}
[[Kategoria:Ichtiologia]]
[[Kategoria:Anatomia zwierząt]]

[[en:Fish anatomy]]
[[es:Anatomía de los peces]]
[[no:Fiskens anatomi]]
[[fi:Kalojen anatomia]]
źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Anatomia_ryb] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Anatomia_ryb&action=history]

Plik:PyskiRyb.png

2008-04-14T19:37:36Z

Admin: == Summary == '''pl:'''<br> Położenie otworu gębowego ryb:<br>(a) - końcowe,<br>(b) - górne,<br>(c) - dolne '''de:'''<br> '''en:'''<br> Positions of the fish's mouths:<br> (a) - final,<br> (b) - upper,<br> (c) - bottom<br> == Licensing == {{PD-self

== Summary ==
'''pl:'''<br>
Położenie otworu gębowego ryb:<br>(a) - końcowe,<br>(b) - górne,<br>(c) - dolne

'''de:'''<br>

'''en:'''<br>
Positions of the fish's mouths:<br>
(a) - final,<br>
(b) - upper,<br>
(c) - bottom<br>
== Licensing ==
{{PD-self}}

[[Category:Fishes]]
[[Category:Fish anatomy]]

Plik:PD-icon.png

2008-04-14T19:35:35Z

Admin: == Summary == Public Domain icon, based on :Image:PD-icon.png, which was created by Duesentrieb, based on :Image:Red copyright.png by Rafał Pocztarski See also Copyright for more copyright/copyleft symbo

== Summary ==
Public Domain icon, based on [[:Image:PD-icon.png]], which was created by [[User:Duesentrieb|Duesentrieb]], based on [[:Image:Red copyright.png]] by [[:en:User:Rfl|Rafał Pocztarski]]

See also [[Copyright]] for more copyright/copyleft symbols.

== Licensing ==
{{PD-user|Duesentrieb}}

[[Category:Copyright-Copyleft]]

Szablon:PD-self

2008-04-14T19:34:23Z

Admin: Nowa strona: {| cellspacing="8" cellpadding="0" style="width:80%; clear:both; margin:0.5em auto; background-color:#f7f8ff; border:2px solid #8888aa;" | Public domain | {{#if:...

{| cellspacing="8" cellpadding="0" style="width:80%; clear:both; margin:0.5em auto; background-color:#f7f8ff; border:2px solid #8888aa;"
| [[Grafika:PD-icon.png|Public domain]]
| {{#if: {{{1|}}}|''{{{1|}}}, twórca tej grafiki, udostępnia ją jako '''[[domena publiczna|własność publiczną]]'''.''|''Ja, twórca tej grafiki, udostępniam ją jako '''[[domena publiczna|własność publiczną]]'''.''}}

<small>W przypadku, gdy nie jest to możliwe z powodów prawnych</small><br>''{{#if: {{{1|}}}|zapewnia|zapewniam}} każdemu prawo do użycia tej pracy '''w dowolnym celu''', bez żadnych ograniczeń, chyba że te ograniczenia są wymagane przez prawo.''
|}
{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Grafika|[[Kategoria:Grafiki public domain własnego autorstwa]]
[[Kategoria:Grafiki własnego autorstwa]]}}<noinclude>
[[Kategoria:Szablony licencji Public Domain|PD-self]]

[[en:Template:PD-self]]
</noinclude>

Plik:Fish body forms Osteichthyes.png

2008-04-14T19:33:21Z

Admin: == Licencja == {{PD-self}} == Uwagi == tymczasowo tu , później na commons.

== Licencja ==
{{PD-self}}
== Uwagi ==
tymczasowo tu , później na commons.

Anatomia ryb

2008-04-14T19:31:43Z

Admin: Nowa strona: ==Budowa zewnętrzna== ===Kształt ciała=== Jednym z elementów dostosowywania się do warunków środowiska, zapełniania wolnych nisz ekologicznych jest kształtowanie sylwetki cia...

==Budowa zewnętrzna==
===Kształt ciała===
Jednym z elementów dostosowywania się do warunków środowiska, zapełniania wolnych nisz ekologicznych jest kształtowanie sylwetki ciała ułatwiającej poruszanie się, zdobywanie pokarmu i ucieczkę przed drapieżnikami. Różnorodność kształtów ciała ryb wskazuje jak duże zdolności przystosowawcze posiada ta grupa zwierząt.
Poruszanie się w wodzie wymaga ciągłego pokonywania jej oporu, w czym niewątpliwie pomaga odpowiednio dostosowany, opływowy, hydrodynamiczny kształt ciała.

[[Grafika:Fish body forms Osteichthyes.png|300px|thumb|Przykładowe kształty ciała ryb kostnoszkieletowych. Opis oznaczeń w tekście.]]

Wyróżniamy jego następujące typy:
*podstawowy - ciało wrzecionowate '''(a)''', owalne w przekroju poprzecznym, charakterystyczne dla ryb pływających z dużą prędkością w wodach [[pelagial]]nych (np. [[tuńczyki]])
*torpedowaty – kształt zbliżony do podstawowego, ciało bardziej wydłużone, lekko bocznie spłaszczone, w przekroju poprzecznym łagodnie elipsowate, typowe dla drapieżników pływających w wodach pelagialnych, umożliwia osiąganie dużych prędkości kosztem obniżenia zdolności manewrowych
*strzałkowaty '''(b)''' – ciało wyraźnie wydłużone, masywny ogon, szybko pływające drapieżniki, ([[barrakudowate]], [[szczupakowate]])
*silnie bocznie spłaszczony '''(c)'''- umożliwia szybkie pływanie w toni oraz precyzyjne manewrowanie wśród przeszkód, roślinności, szczelin skalnych itp. ([[okoniokształtne]])
*igłowaty '''(d)''' – ciało bardzo długie i cienkie, owalne w przekroju poprzecznym ([[Igliczniowate|iglicznie]])
*węgorzowaty '''(e)''' – ciało długie, przypominające węża, okrągłe w przekroju poprzecznym, ryby żerujące w mule, gęstej roślinności ([[węgorzokształtne]])
*wstęgowaty – ciało długie, bocznie spłaszczone
*spłaszczony grzbietobrzusznie – część grzbietowa i brzuszna mocno spłaszczone, ciało symetryczne, ryby prowadzące przydenny tryb życia ([[rajowate]])
*asymetrycznie bocznie spłaszczony '''(h)'''– ciało niesymetryczne, ryby prowadzące przydenny tryb życia ([[flądrokształtne]])

oraz inne, spotykane u ryb szczególnie ''wyspecjalizowanych'' jak [[najeżkowate]], [[konik morski|koniki morskie]] '''(f)''', [[samogłowowate]] '''(g)''', [[żaglicowate]], [[paszczękowate]], [[żabnicokształtne]].

===Płetwy===
Istotnym elementem wpływającym na sprawność ruchu w wodzie jest rozkład, kształt i rozmiar płetw. {{main|Płetwa}}
{{main|Strategie ruchu kręgowców}}

===Głowa===
[[Grafika:PyskiRyb.svg|150px|thumb|Położenie otworu gębowego ryb:<br>(a) - końcowe,<br>(b) - górne,<br>(c) - dolne]]
Kształt głowy, a szczególnie położenie otworu gębowego ma ścisły związek ze sposobem pobierania pokarmu. Ryby pobierające pokarm z powierzchni wody mają otwór gębowy w położeniu górnym '''(b)''', gatunki pływające w toni wodnej – w położeniu końcowym '''(a)''', a te, które wyszukują pokarm na dnie zbiornika – w położeniu dolnym '''(c)'''.

===Powłoka ciała===
Zewnętrzną warstwą ciała wszystkich ryb jest [[Skóra (histologia)|skóra]] zaopatrzona w liczne, jednokomórkowe gruczoły śluzowe. [[Śluz]] pełni funkcję ochronną oraz zmniejsza tarcie ciała w trakcie pływania. Większość gatunków ryb ma skórę pokrytą wytworzonymi przez nią [[Łuski (ryby)|łuskami]], zdecydowanie poprawiającymi jej odporność na urazy mechaniczne. Skóra jest również dodatkowym narządem wymiany gazowej, wydalania oraz osmoregulacji. O zabarwieniu skóry decydują [[Komórki barwnikowe ryb|komórki barwnikowe]] zwane chromatoforami. Podobnie jak u innych zwierząt ubarwienie może pełnić funkcję ostrzegawczą, kamuflującą ([[mimikra]], [[mimetyzm]]) lub odstraszającą. Największą różnorodność ubarwienia i oryginalnych kształtów obserwuje się u ryb żyjących wśród [[rafa|raf koralowych]] (np.[[chetonikowate]]). Wiele gatunków wykształciło na skórze różnorodne wyrostki, kolce - nierzadko połączone z gruczołami jadowymi ([[skorpenokształtne]]) - oraz wyspecjalizowane narządy, jak [[Narząd świetlny|fotofory]] (np. [[świetlikowate (ryby)|świetlikowate]]), [[narządy elektryczne]] ([[sum elektryczny]], [[strętwokształtne|strętwy]], [[mrukokształtne|mruki]] i [[drętwokształtne|drętwy]]), [[ampułki Lorenziniego]] ([[Młotowate|ryby młoty]]). Charakterystycznym dla ryb narządem zmysłu - umieszczonym pod powierzchnią skóry - jest [[linia boczna]].

==Budowa wewnętrzna==
[[Grafika:Fish anatomy.jpg|300px|thumb|]]
[[Grafika:Pike head anathomy.jpg|300px|right|thumb|Struktury anatomiczne głowy ryby kostnoszkieletowej na przykładzie szczupaka pospolitego]]

Ciało ryby podzielone jest na głowę, tułów i ogon. Głowa łączy się z tułowiem nieruchomo, nie występuje odcinek szyjny.
Szkielet ryb jest zbudowany z chrząstek ([[chrzęstnoszkieletowe]]) lub kości ([[kostnoszkieletowe]]). Składa się z czaszki, kręgosłupa, żeber, szkieletu pasów, szkieletu płetw oraz - charakterystycznych dla ryb kostnoszkieletowych - skostnień międzymięśniowych, tzw. [[ości]]. Szczęki są ruchome, z wyjątkiem [[Zrosłogłowe|zrosłogłowych]], u których górna szczęka jest trwale połączona z puszką mózgową. Dużą ruchliwość szczęk ryby zawdzięczają połączeniu żuchwy z puszką mózgową za pośrednictwem górnej części [[Łuk gnykowy|łuku gnykowego]] ([[czaszka hyostyliczna]]).

Kręgosłup tworzą dwuwklęsłe (amficeliczne) kręgi, których liczba jest [[Cecha gatunkowa|cechą gatunkową]]. Między kręgami zachowane są resztki struny grzbietowej. Do kręgów w części tułowiowej przytwierdzone są żebra.

===Układ pokarmowy===
Otwór gębowy, często otoczony wąsikami, zaopatrzony w ruchome szczęki, prowadzi do jamy gębowej. U wielu gatunków (wszystkich drapieżnych i niektórych roślinożernych) wyposażony w liczne zęby. Kształt i układ zębów jest zróżnicowany w zależności od rodzaju i sposobu zdobywania pokarmu, od dużych ([[żarłaczokształtne]]), bardzo ostrych ( [[barrakudy]], [[wargaczowate]]) do wyspecjalizowanych np. w rozgniataniu twardych skorup ([[papugoryby]]). Przebita szczelinami skrzelowymi gardziel przechodzi w przełyk, a ten rozszerza się w żołądek (nie występuje np. u karpiowatych). U ryb nieposiadających wyodrębnionego żołądka trawienie odbywa się w jelicie. Jelita ryb drapieżnych są krótsze niż u roślinożernych. Przy połączeniu żołądka z jelitem położone są [[wyrostki pyloryczne]]. Przewody trzustki i wątroby uchodzą do przedniej części jelita cienkiego (dwunastnica). Końcowy odcinek układu pokarmowego tworzy jelito grube i odbyt.

===Układ rozrodczy===
Ryby są zwierzętami [[Rozdzielnopłciowość|rozdzielnopłciowymi]]. Sporadycznie zdarza się [[hermafrodytyzm]] (niektóre [[strzępielowate]]) i [[gynogeneza]] (odmiana [[Partenogeneza|partenogenezy]]). Znane są również gatunki zdolne do zmiany płci (''[[Amphiprion]]'', ''[[Premnas]]'', ''[[Xiphophorus]]'').

Układ rozrodczy składa się z gonad i przewodów wyprowadzających. U gatunków rozdzielnopłciowych samica posiada jajniki, a samiec – parzyste jądra.

'''Zapłodnienie zewnętrzne''' następuje u większości ryb. Są to gatunki [[Jajorodność|jajorodne]]. Samica składa w wodzie [[Ikra|ikrę]], która jest polewana przez samca mleczkiem (spermą).

'''Zapłodnienie wewnętrzne''' występuje u gatunków [[jajożyworodność|jajożyworodnych]]. Następuje w czasie aktu kopulacji poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy męskiego narządu kopulacyjnego ([[gonopodium]] – u ryb kostnoszkieletowych lub [[pterygopodium]] - u chrzęstnoszkieletowych).

U wielu gatunków występuje wyraźny [[dymorfizm płciowy]].

===Układ krwionośny===
Układ krwionośny ryb opisano w artykule [[Układ krwionośny kręgowców]].

===Układ oddechowy===
Funkcje narządów oddechowych umożliwiających rybie oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie pełnią [[Skrzela (anatomia)|skrzela]] i skóra.

Pierwsze [[ryby kostnoszkieletowe]] miały płuca - prawdopodobnie po to, by móc pobierać więcej [[tlen]]u. U większości ryb płuca te przekształciły się w [[pęcherz pławny]] i nie są już używane do oddychania. Dawniej sądzono, że morskie [[ryby płucodyszne]] wymarły przeszło 700 milionów lat temu, lecz w [[1939]] roku pewien rybak wyłowił w [[Ocean Indyjski|Oceanie Indyjskim]] żywy okaz ryby mającej szczątkowe płuco. Potem znaleziono ich więcej i nie ma wątpliwości, że przynajmniej jedno "kopalne" stworzenie jest jeszcze wśród nas.

=== Linki zewnętrzne ===
*[http://www2.biology.ualberta.ca/jackson.hp/IWR/Content/Anatomy/index.php Ichthyology Web Resources] {{lang|en}}
[[Kategoria:Ichtiologia]]
[[Kategoria:Anatomia zwierząt]]

[[en:Fish anatomy]]
[[es:Anatomía de los peces]]
[[no:Fiskens anatomi]]
[[fi:Kalojen anatomia]]
źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Anatomia_ryb] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Anatomia_ryb&action=history]

Szablon:Main

2008-04-14T19:30:21Z

Admin:

<includeonly><div class="detail"><span>[[Grafika:Information icon.png]] <span>''{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Kategoria|Główn{{#if:{{{2|}}}|e artykuły|y artykuł}} tej kategorii to|Zobacz więcej w osobny{{#if:{{{2|}}}|ch artykułach|m artykule}}:}} [[:{{{1}}}]]{{#if:{{{2|}}}|, [[:{{{2}}}]]{{#if:{{{3|}}}|, [[:{{{3}}}]]{{#if:{{{4|}}}|, [[:{{{4}}}]]{{#if:{{{5|}}}|, [[:{{{5}}}]]{{#if:{{{6|}}}|, [[:{{{6}}}]]{{#if:{{{7|}}}|, [[:{{{7}}}]]{{#if:{{{8|}}}|, [[:{{{8}}}]]}}}}}}}}}}}}}}.''</span></span></div></includeonly><noinclude>{{Dokumentacja}}</noinclude>

Plik:Information icon.png

2008-04-14T19:29:30Z

Admin:

Ryby

2008-04-14T19:27:06Z

Admin:

{{Zwierzę infobox
|Nazwa zwyczajowa=Ryby
|Łacińska=Pisces<br />----------<br />[[Ryby chrzęstnoszkieletowe]]<br />[[Ryby kostnoszkieletowe]]
|Typ=[[strunowce]]
|Podtyp=[[kręgowce]]
|Obrazek=Lulem u0.gif
|Commons=Category:Fish
}}
'''Ryby''' - zmiennocieplne [[kręgowce]] wodne oddychające [[Skrzela (anatomia)|skrzelami]], poruszające się za pomocą [[Płetwa|płetw]]. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę - ponad połowę - współcześnie żyjących kręgowców. Na [[Świat|świecie]] znanych jest blisko 30 tys. [[Gatunek (biologia)|gatunków]] żyjących współcześnie. Są najstarszymi kręgowcami świata. W [[Polska|Polsce]] występuje około 120 gatunków ryb.

Dział [[Zoologia|zoologii]] zajmujący się rybami to [[ichtiologia]].

== Występowanie ==
Wszystkie typy zbiorników wodnych na [[Ziemia|Ziemi]] z wyjątkiem zbiorników o skrajnie trudnych warunkach.

== Cechy charakterystyczne ==
* ciało opływowe, kształtu zwykle wrzecionowatego, przystosowane do pokonywania oporu wody
* głowa łączy się z tułowiem nieruchomo, nie występuje odcinek szyjny
* szkielet chrzęstny, częściowo skostniały lub kostny
* otwór gębowy zaopatrzony w ruchome szczęki
* kończyny przednie przekształcone w płetwy piersiowe, tylne - w płetwy brzuszne
* skóra u większości gatunków pokryta [[Łuski (ryby)|łuskami]], u niektórych naga (bez łusek), gruba, z licznymi gruczołami śluzowymi
* wiele gatunków posiada [[pęcherz pławny]]
* oddychają skrzelami, niektóre gatunki mogą oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki uchyłkom jelita
* większość posiada charakterystyczny dla ryb narząd - [[Linia boczna|linię boczną]]
* [[Zwierzę zmiennocieplne|zmiennocieplne]]
* zamknięty [[Układ krwionośny kręgowców|układ krążenia]]
* [[Rozdzielnopłciowość|rozdzielnopłciowe]]
* w większości [[Jajorodność|jajorodne]]

{{main|Anatomia ryb}}

{{Okres istnienia grupy organizmów|lewa granica=500}}

== Znaczenie gospodarcze ==
Ryby przetwarzają bezużyteczne - z punktu widzenia [[człowiek]]a - [[rośliny]] i [[zwierzęta]] wodne na wartościowe dla niego [[mięso]]. Są wykorzystywane na całym świecie w celach konsumpcyjnych, przemysłowych oraz rekreacyjno-poznawczych:
*konsumpcja (pożywienie) – od najdawniejszych czasów ryby są jednym z podstawowych składników pożywienia człowieka. Rybie mięso jest łatwo przyswajalne i wartościowe pod względem odżywczym. Zawiera wysokiej jakości [[białka|białko]], [[jod]], [[fosfor]], [[potas]], [[wapń]] oraz [[Witamina A|witaminy A]] i [[Witamina D|D]].
*[[Przemysł (ekonomia)|przemysł]] - dostarczają surowca dla [[Przemysł rybny|przemysłu rybnego]], [[Farmaceutyka|farmaceutycznego]], do produkcji [[Nawozy|nawozów]], [[klej]]ów, [[Pasza (rolnictwo)|karmy dla zwierząt]] i innych.
*[[akwarystyka]] - stanowią obiekt badań naukowców (laboratoria, ośrodki naukowe), są prezentowane w akwariach publicznych, hodowane w akwariach prywatnych. Istnieje wiele firm wyspecjalizowanych w poławianiu, hodowli i dystrybucji ryb akwariowych.
*[[wędkarstwo]] – popularny na całym świecie rodzaj [[hobby]] i [[sport]]u polegający na łowieniu ryb przy pomocy [[Wędka|wędki]].

== Zagrożenia ==
Odmienne [[Środowisko przyrodnicze|środowiska]] w jakich żyją ludzie i ryby nie zmniejszają faktu, że wzajemnie mogą być dla siebie zagrożeniem.

'''Zagrożenia dla człowieka''':
* niebezpieczeństwo pogryzienia – wiele gatunków dużych, drapieżnych ryb ([[rekiny]], [[barrakudy]]) jest zdolnych do zaatakowania człowieka, który z ich punktu widzenia naruszył ich [[terytorium]] (np. podczas kąpieli)
* niebezpieczeństwo [[zatrucie|zatrucia]] – mięso ryb jest uważane za smaczne i zdrowe, jednak istnieją gatunki, a nawet całe [[Rodzina (biologia)|rodziny]] ryb, których mięso jest dla człowieka śmiertelnie trujące ([[takifugu]], [[rozdymkokształtne]]). Inne natomiast są wyposażone w kolce połączone z gruczołem jadowym ([[skorpenokształtne]]).

'''Zagrożenia dla ryb''':
* przełowienie – nadmierna, niekontrolowana eksploatacja [[Łowisko|łowisk]]
* zatrucie środowiska – ograniczanie obszaru występowania gatunków poprzez pogarszanie parametrów wody

== Systematyka ==
Współcześnie żyjące ryby dzieli się na:
* [[chrzęstnoszkieletowe]] (Chondrichthyes)
* [[kostnoszkieletowe]] (Osteichthyes)
** [[promieniopłetwe]] (Actinopterygii)
** [[mięśniopłetwe]] (Sarcopterygii)

{{main|Systematyka Osteichthyes}}

Tradycyjny podział tej grupy oparty był o klasyfikację J.S. Nelsona zaprezentowaną w dziele ''Fishes of the World'' (1984). Zgodnie z najnowszymi badaniami (przede wszystkim genetycznymi) uznaje się, że grupa '''ryby (Pisces)''' jest grupą [[polifiletyzm|polifiletyczną]]. Nowsza edycja dzieła Nelsona prezentowała nową systematykę wyższych [[takson]]ów, likwidując w ogóle taksony '''ryby''' i '''[[ryby kostne]]'''. Również najnowsze badania [[Paleontologia|paleontologiczne]] podważają klasyczny podział ryb mięśniopłetwych na [[dwudyszne]] i [[trzonopłetwe]]. W związku z tym systematyka ryb stale się zmienia, ale raczej na poziomie wyższych kategorii. Podział na [[rodzina (biologia)|rodziny]] jest stosunkowo stabilny, choć i tam zdarzają się zmiany.

=== Klasyczna taksonomia ===
* Gromada: [[ryby pancerne]] (Placodermi)
* Gromada: [[fałdopłetwe]] (Acanthodii)
* Gromada: [[ryby chrzęstnoszkieletowe|chrzęstnoszkieletowe]] (Chondrichthyes)
*** Podgromada: [[zrosłogłowe]] (Holocephali)
*** Podgromada: [[spodouste]] (Elasmobrachii)
* Gromada: [[mięśniopłetwe]] (Sarcopterygii)
** Podgromada: [[dwudyszne]] (Dipnoi)
** Podgromada: [[trzonopłetwe]] (Crossopterygii)
* Gromada: [[promieniopłetwe]] (Actinopterygii)
** Podgromada: [[Kostnochrzęstne|kostnołuskie]] (Chondrostei)
** Podgromada: [[przejściowce]] (Holostei)
** Podgromada: [[kostnoszkieletowe]] (Teleostei)

== Zobacz też ==
* [[Ryby - wykaz rodzin]]
* [[Ryby Polski]]
* [[Rybołówstwo]]
* [[Portal:Akwarystyka]]
* [[Ochrona przyrody w Polsce]]
* [[Ataki rekinów na ludzi]]
* [[Ryby (gwiazdozbiór)]]

[[Kategoria:Kręgowce]]

[[af:Vis]]
[[ar:سمك]]
[[ast:Pexe]]
[[gn:Pira]]
[[ay:Challwa]]
[[zh-min-nan:Hî]]
[[bo:ཉ་]]
[[bs:Ribe (životinje)]]
[[bg:Риби]]
[[ca:Peix]]
[[ceb:Isda]]
[[cy:Pysgodyn]]
[[da:Fisk]]
[[de:Fische]]
[[nv:Łóó’]]
[[et:Kalad]]
[[el:Ψάρι]]
[[en:Fish]]
[[es:Pez]]
[[eo:Fiŝoj]]
[[eu:Arrain]]
[[fa:ماهی]]
[[fr:Poisson]]
[[ga:Iasc]]
[[gd:Iasg]]
[[gl:Peixe]]
[[hak:Ǹg-è]]
[[ko:물고기]]
[[hi:मछली]]
[[hsb:Ryby]]
[[hr:Ribe]]
[[io:Fisho]]
[[id:Ikan]]
[[is:Fiskur]]
[[it:Pesce]]
[[he:דג]]
[[jv:Iwak]]
[[ka:თევზები]]
[[rw:Ifi]]
[[ht:Pwason]]
[[ku:Masî]]
[[la:Piscis]]
[[lb:Fësch]]
[[lt:Žuvys]]
[[li:Vèsse]]
[[ln:Mbísi]]
[[jbo:finpe]]
[[hu:Hal]]
[[mk:Риби]]
[[ml:മീന്‍]]
[[ms:Ikan]]
[[my:ငါး]]
[[nah:Michin]]
[[nl:Vissen (dieren)]]
[[cr:ᓇᒣᔅ]]
[[new:न्या]]
[[ja:魚類]]
[[no:Fisk]]
[[nn:Fisk]]
[[nrm:Paîsson]]
[[oc:Peis]]
[[pt:Peixe]]
[[ksh:Fesch]]
[[ro:Peşte]]
[[qu:Challwa]]
[[ru:Рыбы]]
[[sq:Peshku]]
[[scn:Pisci]]
[[simple:Fish]]
[[sk:Ryby (v najširšom zmysle)]]
[[sl:Ribe]]
[[sr:Рибе]]
[[sh:Riba]]
[[su:Lauk]]
[[fi:Kala]]
[[sv:Fiskar]]
[[ta:மீன்]]
[[te:చేప]]
[[th:ปลา]]
[[vi:Cá]]
[[tg:Моҳӣ]]
[[chr:ᎠᏣᏗ]]
[[tr:Balık (hayvan)]]
[[uk:Риби]]
[[yi:פיש]]
[[bat-smg:Žovis]]
[[zh:鱼]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ryby] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ryby&action=history]

Szablon:DisambigR

2008-04-14T19:25:41Z

Admin: Nowa strona: <div id="Vorlage_Alternative disambig" class="noprint disambig" style="padding: 8px; background-color: #f9f9f9; border-bottom: 1px solid #aaaaaa; font-size: 95%; margin-bottom: 1em"> [[...

<div id="Vorlage_Alternative disambig" class="noprint disambig" style="padding: 8px; background-color: #f9f9f9; border-bottom: 1px solid #aaaaaa; font-size: 95%; margin-bottom: 1em">
[[Grafika:Disambig.svg|30px]] ''{{#if:{{{1|}}}|Ten artykuł dotyczy {{{1}}}.|}} Zobacz też: {{{2}}}.''</div><noinclude>[[en:Template:Otheruses3]][[kategoria:Szablony ujednoznacznień|R]]</noinclude>

Szablon:Okres istnienia grupy organizmów

2008-04-14T19:23:12Z

Admin: Nowa strona: <br clear=all/> {| style="width:819px;border-width:1px; border-style:solid; font-size:small;font-variant:small-caps;" cellpadding=0 cellspacing=1 | colspan=6 | Okres istnienia<div style...

<br clear=all/>
{| style="width:819px;border-width:1px; border-style:solid; font-size:small;font-variant:small-caps;" cellpadding=0 cellspacing=1
| colspan=6 | Okres istnienia<div style="float:left; position:relative; left:{{#expr:801-{{{lewa granica|600}}}/0.75}}px; top:0.2em">{{{nazwa|{{PAGENAME}}}}}</div><span style="float:right;position:relative;top:6em;left:0em;">◄ mln lat temu</span>
|-
| colspan=13 | <span style="float:left; position:relative; left:{{#expr:801-({{{lewa granica|{{{0|600}}} }}})/0.75 }}px; border-color:black; border-style:solid; top:0.5ex; width:{{#ifeq:{{{prawa granica|}}}|{{{prawa granica}}}|{{#expr: ({{{lewa granica}}} - {{{prawa granica}}})/0.75 - 2}} | {{#ifeq:{{{szerokość|}}}|{{{szerokość}}}|{{#expr: {{{szerokość}}}/0.75 - 2}} | {{#expr: {{{lewa granica|600}}}/0.75 + 12 }} }} }}px; border-width:1px; background-color:rgb(160,160,255);"> </span>
|- style="float:left;"
| <div style="width:77px; background-color:rgb(255,250,0);text-align:center">[[Prekambr]]</div>◄ 4,6 mld
| <div style="width:71px; background-color:rgb(245,200,0);text-align:center">[[Kambr]]</div>542
| <div style="width:58px; background-color:rgb(204,128,0);text-align:center">[[Ordowik]]</div>488
| <div style="width:36px; background-color:rgb(158,84,0);text-align:center">[[Sylur|Sylur]]</div>444
| <div style="width:75px; background-color:rgb(125,115,0);text-align:center">[[Dewon]]</div>416
| <div style="width:79px; background-color:rgb(100,100,100);text-align:center">[[Karbon (okres)|Karbon]]</div>359
| <div style="width:64px; background-color:rgb(0,160,63);text-align:center">[[Perm]]</div>299
| <div style="width:67px; background-color:rgb(0,255,0);text-align:center">[[Trias]]</div>251
| <div style="width:72px; background-color:rgb(138,265,0);text-align:center">[[Jura]]</div>200
| <div style="width:105px; background-color:rgb(200,200,200);text-align:center">[[Kreda (okres)|Kreda]]</div>145
| <div style="width:55px; background-color:rgb(132,221,251);text-align:center">[[Paleogen|PaleoG.]]</div>65
| <div style="width:27px; background-color:rgb(0,127,255);text-align:center">[[Neogen|NG]]</div>23
| <div style="width:17px; background-color:rgb(0,127,127);text-align:center">[[Czwartorzęd|Cz]]</div>2
|-
|}<br clear=all/><noinclude>
[[ru:Шаблон:Диапазон обитания группы организмов]]
</noinclude>

Szablon:Main

2008-04-14T19:21:43Z

Admin: Zabezpieczono "Szablon:Main" [edit=sysop:move=sysop]

<includeonly><div class="detail"><span>[[Grafika:Information icon.svg|15px]] <span>''{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Kategoria|Główn{{#if:{{{2|}}}|e artykuły|y artykuł}} tej kategorii to|Zobacz więcej w osobny{{#if:{{{2|}}}|ch artykułach|m artykule}}:}} [[:{{{1}}}]]{{#if:{{{2|}}}|, [[:{{{2}}}]]{{#if:{{{3|}}}|, [[:{{{3}}}]]{{#if:{{{4|}}}|, [[:{{{4}}}]]{{#if:{{{5|}}}|, [[:{{{5}}}]]{{#if:{{{6|}}}|, [[:{{{6}}}]]{{#if:{{{7|}}}|, [[:{{{7}}}]]{{#if:{{{8|}}}|, [[:{{{8}}}]]}}}}}}}}}}}}}}.''</span></span></div></includeonly><noinclude>{{Dokumentacja}}</noinclude>

Szablon:Main

2008-04-14T19:21:37Z

Admin: Nowa strona: <includeonly><div class="detail"><span>15px <span>''{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Kategoria|Główn{{#if:{{{2|}}}|e artykuły|y artykuł}} tej kategorii to|Zoba...

Ryby

2008-04-14T19:13:10Z

Admin: Nowa strona: {{DisambigR|zwierząt|inne znaczenia tego słowa}} {{Zwierzę infobox |Nazwa zwyczajowa=Ryby |Łacińska=Pisces<br />----------<br />[[Ryby chrzęstnoszkie...

{{DisambigR|zwierząt|[[Ryba (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Zwierzę infobox
|Nazwa zwyczajowa=Ryby
|Łacińska=Pisces<br />----------<br />[[Ryby chrzęstnoszkieletowe]]<br />[[Ryby kostnoszkieletowe]]
|Typ=[[strunowce]]
|Podtyp=[[kręgowce]]
|Obrazek=Lulem u0.gif
|Commons=Category:Fish
}}
'''Ryby''' - zmiennocieplne [[kręgowce]] wodne oddychające [[Skrzela (anatomia)|skrzelami]], poruszające się za pomocą [[Płetwa|płetw]]. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę - ponad połowę - współcześnie żyjących kręgowców. Na [[Świat|świecie]] znanych jest blisko 30 tys. [[Gatunek (biologia)|gatunków]] żyjących współcześnie. Są najstarszymi kręgowcami świata. W [[Polska|Polsce]] występuje około 120 gatunków ryb.

Dział [[Zoologia|zoologii]] zajmujący się rybami to [[ichtiologia]].

== Występowanie ==
Wszystkie typy zbiorników wodnych na [[Ziemia|Ziemi]] z wyjątkiem zbiorników o skrajnie trudnych warunkach.

== Cechy charakterystyczne ==
* ciało opływowe, kształtu zwykle wrzecionowatego, przystosowane do pokonywania oporu wody
* głowa łączy się z tułowiem nieruchomo, nie występuje odcinek szyjny
* szkielet chrzęstny, częściowo skostniały lub kostny
* otwór gębowy zaopatrzony w ruchome szczęki
* kończyny przednie przekształcone w płetwy piersiowe, tylne - w płetwy brzuszne
* skóra u większości gatunków pokryta [[Łuski (ryby)|łuskami]], u niektórych naga (bez łusek), gruba, z licznymi gruczołami śluzowymi
* wiele gatunków posiada [[pęcherz pławny]]
* oddychają skrzelami, niektóre gatunki mogą oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki uchyłkom jelita
* większość posiada charakterystyczny dla ryb narząd - [[Linia boczna|linię boczną]]
* [[Zwierzę zmiennocieplne|zmiennocieplne]]
* zamknięty [[Układ krwionośny kręgowców|układ krążenia]]
* [[Rozdzielnopłciowość|rozdzielnopłciowe]]
* w większości [[Jajorodność|jajorodne]]

{{main|Anatomia ryb}}

{{Okres istnienia grupy organizmów|lewa granica=500}}

== Znaczenie gospodarcze ==
Ryby przetwarzają bezużyteczne - z punktu widzenia [[człowiek]]a - [[rośliny]] i [[zwierzęta]] wodne na wartościowe dla niego [[mięso]]. Są wykorzystywane na całym świecie w celach konsumpcyjnych, przemysłowych oraz rekreacyjno-poznawczych:
*konsumpcja (pożywienie) – od najdawniejszych czasów ryby są jednym z podstawowych składników pożywienia człowieka. Rybie mięso jest łatwo przyswajalne i wartościowe pod względem odżywczym. Zawiera wysokiej jakości [[białka|białko]], [[jod]], [[fosfor]], [[potas]], [[wapń]] oraz [[Witamina A|witaminy A]] i [[Witamina D|D]].
*[[Przemysł (ekonomia)|przemysł]] - dostarczają surowca dla [[Przemysł rybny|przemysłu rybnego]], [[Farmaceutyka|farmaceutycznego]], do produkcji [[Nawozy|nawozów]], [[klej]]ów, [[Pasza (rolnictwo)|karmy dla zwierząt]] i innych.
*[[akwarystyka]] - stanowią obiekt badań naukowców (laboratoria, ośrodki naukowe), są prezentowane w akwariach publicznych, hodowane w akwariach prywatnych. Istnieje wiele firm wyspecjalizowanych w poławianiu, hodowli i dystrybucji ryb akwariowych.
*[[wędkarstwo]] – popularny na całym świecie rodzaj [[hobby]] i [[sport]]u polegający na łowieniu ryb przy pomocy [[Wędka|wędki]].

== Zagrożenia ==
Odmienne [[Środowisko przyrodnicze|środowiska]] w jakich żyją ludzie i ryby nie zmniejszają faktu, że wzajemnie mogą być dla siebie zagrożeniem.

'''Zagrożenia dla człowieka''':
* niebezpieczeństwo pogryzienia – wiele gatunków dużych, drapieżnych ryb ([[rekiny]], [[barrakudy]]) jest zdolnych do zaatakowania człowieka, który z ich punktu widzenia naruszył ich [[terytorium]] (np. podczas kąpieli)
* niebezpieczeństwo [[zatrucie|zatrucia]] – mięso ryb jest uważane za smaczne i zdrowe, jednak istnieją gatunki, a nawet całe [[Rodzina (biologia)|rodziny]] ryb, których mięso jest dla człowieka śmiertelnie trujące ([[takifugu]], [[rozdymkokształtne]]). Inne natomiast są wyposażone w kolce połączone z gruczołem jadowym ([[skorpenokształtne]]).

'''Zagrożenia dla ryb''':
* przełowienie – nadmierna, niekontrolowana eksploatacja [[Łowisko|łowisk]]
* zatrucie środowiska – ograniczanie obszaru występowania gatunków poprzez pogarszanie parametrów wody

== Systematyka ==
Współcześnie żyjące ryby dzieli się na:
* [[chrzęstnoszkieletowe]] (Chondrichthyes)
* [[kostnoszkieletowe]] (Osteichthyes)
** [[promieniopłetwe]] (Actinopterygii)
** [[mięśniopłetwe]] (Sarcopterygii)

{{main|Systematyka Osteichthyes}}

Tradycyjny podział tej grupy oparty był o klasyfikację J.S. Nelsona zaprezentowaną w dziele ''Fishes of the World'' (1984). Zgodnie z najnowszymi badaniami (przede wszystkim genetycznymi) uznaje się, że grupa '''ryby (Pisces)''' jest grupą [[polifiletyzm|polifiletyczną]]. Nowsza edycja dzieła Nelsona prezentowała nową systematykę wyższych [[takson]]ów, likwidując w ogóle taksony '''ryby''' i '''[[ryby kostne]]'''. Również najnowsze badania [[Paleontologia|paleontologiczne]] podważają klasyczny podział ryb mięśniopłetwych na [[dwudyszne]] i [[trzonopłetwe]]. W związku z tym systematyka ryb stale się zmienia, ale raczej na poziomie wyższych kategorii. Podział na [[rodzina (biologia)|rodziny]] jest stosunkowo stabilny, choć i tam zdarzają się zmiany.

=== Klasyczna taksonomia ===
* Gromada: [[ryby pancerne]] (Placodermi)
* Gromada: [[fałdopłetwe]] (Acanthodii)
* Gromada: [[ryby chrzęstnoszkieletowe|chrzęstnoszkieletowe]] (Chondrichthyes)
*** Podgromada: [[zrosłogłowe]] (Holocephali)
*** Podgromada: [[spodouste]] (Elasmobrachii)
* Gromada: [[mięśniopłetwe]] (Sarcopterygii)
** Podgromada: [[dwudyszne]] (Dipnoi)
** Podgromada: [[trzonopłetwe]] (Crossopterygii)
* Gromada: [[promieniopłetwe]] (Actinopterygii)
** Podgromada: [[Kostnochrzęstne|kostnołuskie]] (Chondrostei)
** Podgromada: [[przejściowce]] (Holostei)
** Podgromada: [[kostnoszkieletowe]] (Teleostei)

== Zobacz też ==
* [[Ryby - wykaz rodzin]]
* [[Ryby Polski]]
* [[Rybołówstwo]]
* [[Portal:Akwarystyka]]
* [[Ochrona przyrody w Polsce]]
* [[Ataki rekinów na ludzi]]
* [[Ryby (gwiazdozbiór)]]

[[Kategoria:Kręgowce]]

[[af:Vis]]
[[ar:سمك]]
[[ast:Pexe]]
[[gn:Pira]]
[[ay:Challwa]]
[[zh-min-nan:Hî]]
[[bo:ཉ་]]
[[bs:Ribe (životinje)]]
[[bg:Риби]]
[[ca:Peix]]
[[ceb:Isda]]
[[cy:Pysgodyn]]
[[da:Fisk]]
[[de:Fische]]
[[nv:Łóó’]]
[[et:Kalad]]
[[el:Ψάρι]]
[[en:Fish]]
[[es:Pez]]
[[eo:Fiŝoj]]
[[eu:Arrain]]
[[fa:ماهی]]
[[fr:Poisson]]
[[ga:Iasc]]
[[gd:Iasg]]
[[gl:Peixe]]
[[hak:Ǹg-è]]
[[ko:물고기]]
[[hi:मछली]]
[[hsb:Ryby]]
[[hr:Ribe]]
[[io:Fisho]]
[[id:Ikan]]
[[is:Fiskur]]
[[it:Pesce]]
[[he:דג]]
[[jv:Iwak]]
[[ka:თევზები]]
[[rw:Ifi]]
[[ht:Pwason]]
[[ku:Masî]]
[[la:Piscis]]
[[lb:Fësch]]
[[lt:Žuvys]]
[[li:Vèsse]]
[[ln:Mbísi]]
[[jbo:finpe]]
[[hu:Hal]]
[[mk:Риби]]
[[ml:മീന്‍]]
[[ms:Ikan]]
[[my:ငါး]]
[[nah:Michin]]
[[nl:Vissen (dieren)]]
[[cr:ᓇᒣᔅ]]
[[new:न्या]]
[[ja:魚類]]
[[no:Fisk]]
[[nn:Fisk]]
[[nrm:Paîsson]]
[[oc:Peis]]
[[pt:Peixe]]
[[ksh:Fesch]]
[[ro:Peşte]]
[[qu:Challwa]]
[[ru:Рыбы]]
[[sq:Peshku]]
[[scn:Pisci]]
[[simple:Fish]]
[[sk:Ryby (v najširšom zmysle)]]
[[sl:Ribe]]
[[sr:Рибе]]
[[sh:Riba]]
[[su:Lauk]]
[[fi:Kala]]
[[sv:Fiskar]]
[[ta:மீன்]]
[[te:చేప]]
[[th:ปลา]]
[[vi:Cá]]
[[tg:Моҳӣ]]
[[chr:ᎠᏣᏗ]]
[[tr:Balık (hayvan)]]
[[uk:Риби]]
[[yi:פיש]]
[[bat-smg:Žovis]]
[[zh:鱼]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ryby] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ryby&action=history]

Szablon:Zwierzę infobox

2008-04-14T18:59:12Z

Admin:

{| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float: right; width: 250px; margin: 0 0 1em 1em; background: #eeeeee; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; background-color: #f8f8f8; font-size: 92%;"
|-
| colspan="2" style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; font-size:120%" | '''{{{Nazwa zwyczajowa}}}'''
|-
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Obrazek|}}}
|[[Grafika:{{{Obrazek|}}}|240px]]{{#if:{{{Opis_obrazka|}}}|<br />{{{Opis_obrazka|}}}}}
|pole=style="text-align:center; font-size:x-small; background-color:#ffffff;"
}}{{Infobox nagłówek
|'''[[Systematyka (biologia)|Systematyka]]'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; border-top:1px solid #aaa;"
}}{{Infobox wiersz
|[[Domena (biologia)|Domena]]
|[[Jądrowce|eukarioty]]
|kol2=style="background-color:#f8f8f8; width:150px"
}}{{Infobox wiersz
|[[Królestwo (biologia)|Królestwo]]
|[[zwierzęta]]
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podkrólestwo|}}}
|[[Podkrólestwo (biologia)|Podkrólestwo]]
|{{{Podkrólestwo|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadtyp|}}}
|[[Nadtyp (biologia)|Nadtyp]]
|{{{Nadtyp|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Typ|}}}
|[[Typ (biologia)|Typ]]
|{{{Typ|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podtyp|}}}
|[[Podtyp (biologia)|Podtyp]]
|{{{Podtyp|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadgromada|}}}
|[[Nadgromada (biologia)|Nadgromada]]
|{{{Nadgromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Gromada|}}}
|[[Gromada (biologia)|Gromada]]
|{{{Gromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podgromada|}}}
|[[Podgromada (biologia)|Podgromada]]
|{{{Podgromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Infragromada|}}}
|[[Infragromada]]
|{{{Infragromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Szczep|}}}
|[[Szczep (biologia)|Szczep]]
|{{{Szczep|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadrząd|}}}
|[[Nadrząd (biologia)|Nadrząd]]
|{{{Nadrząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Rząd|}}}
|[[Rząd (biologia)|Rząd]]
|{{{Rząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podrząd|}}}
|[[Podrząd (biologia)|Podrząd]]
|{{{Podrząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Infrarząd|}}}
|[[Infrarząd]]
|{{{Infrarząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Takson|}}}
|[[Takson]]
|{{{Takson|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadrodzina|}}}
|[[Nadrodzina (biologia)|Nadrodzina]]
|{{{Nadrodzina|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Rodzina|}}}
|[[Rodzina (biologia)|Rodzina]]
|{{{Rodzina|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podrodzina|}}}
|[[Podrodzina (biologia)|Podrodzina]]
|{{{Podrodzina|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Plemię|}}}
|[[Plemię (biologia)|Plemię]]
|{{{Plemię|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podplemię|}}}
|[[Podplemię (biologia)|Podplemię]]
|{{{Podplemię|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Rodzaj|}}}
|[[Rodzaj (biologia)|Rodzaj]]
|{{{Rodzaj|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Gatunek|}}}
|[[Gatunek (biologia)|Gatunek]]
|{{{Gatunek|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podgatunek|}}}
|[[Podgatunek]]
|{{{Podgatunek|}}}
|kol1=style="vertical-align:top;"
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Łacińska|}}}
|'''Nazwa systematyczna'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Łacińska|}}}
|{{{Łacińska|}}}
|pole=style="text-align:center; padding-bottom: 0px;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Zoolog|}}}
|{{{Zoolog|}}}
|pole=style="text-align:center; font-size:x-small; padding-top: 0px;"
}}

{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Podgatunki|}}}
|[[Podgatunek|Podgatunki]]
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; margin:2px; padding:0px;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Podgatunki|}}}
|{{{Podgatunki|}}}
|kol1=style="vertical-align:top;"
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Status_IUCN|}}}
|'''Status ochronny'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; margin:2px; padding:0px;"
}}
{{#if:{{{Status_IUCN|}}}|{{!}}-</nowiki>
{{!}} colspan="2" style="background-color:#ffffff;" {{!}} {{KategoriaIUCN|{{{Status_IUCN|}}}}}}}

{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Mapa|}}}
|'''[[Zasięg (biogeografia)|Zasięg występowania]]'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; margin:2px; padding:0px;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Mapa|}}}
|[[Grafika:{{{Mapa|}}}|240px]] {{#if:{{{Opis_mapy|}}}|<br />{{{Opis_mapy|}}}|}}
|pole=style="text-align:center; font-size:small; background-color:#ffffff;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Wikispecies|}}}
|[[Grafika:Wikispecies-logo.svg|20px]] [[wikispecies:{{{Wikispecies|}}}|Systematyka w Wikispecies]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Commons|}}}
|[[Grafika:Commons-logo.png]] [[commons:{{{Commons|}}}|Galeria zdjęć w Wikimedia Commons]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; border-bottom:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Uwagi|}}}
|{{{Uwagi|}}}
|pole=style="text-align:center; font-size:x-small; border-top:1px solid #aaa;"
}}
|-
|}{{#switch:{{NAMESPACE}}{{{Status_IUCN|}}}
| EW = [[Kategoria:Gatunki wymarłe na wolności]]
| CR = [[Kategoria:Gatunki krytycznie zagrożone]]
| EN = [[Kategoria:Gatunki zagrożone wyginięciem]]
| VU = [[Kategoria:Gatunki narażone na wyginięcie]]
| NT = [[Kategoria:Gatunki o podwyższonym ryzyku wyginięcia]]
|
}}<noinclude>

[[Kategoria:Infoboksy biologiczne|{{PAGENAME}}]]
[[Kategoria:Szablony dodające kategorie|{{PAGENAME}}]]

[[en:Template:Taxobox]]
[[hsb:Předłoha:Infokašćik zwěrjo]]
[[nl:Sjabloon:Taxobox]]
[[ru:Шаблоны:Taxobox]]
[[sk:Šablóna:Infobox živočíchy]]
[[tr:Şablon:Taksokutu]]
</noinclude>

Szablon:Zwierzę infobox

2008-04-14T18:56:54Z

Admin:

{| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float: right; width: 250px; border-collapse: collapse; background-color: #f8f8f8; font-size: 92%;"
|-
| colspan="2" style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; font-size:120%" | '''{{{Nazwa zwyczajowa}}}'''
|-
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Obrazek|}}}
|[[Grafika:{{{Obrazek|}}}|240px]]{{#if:{{{Opis_obrazka|}}}|<br />{{{Opis_obrazka|}}}}}
|pole=style="text-align:center; font-size:x-small; background-color:#ffffff;"
}}{{Infobox nagłówek
|'''[[Systematyka (biologia)|Systematyka]]'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; border-top:1px solid #aaa;"
}}{{Infobox wiersz
|[[Domena (biologia)|Domena]]
|[[Jądrowce|eukarioty]]
|kol2=style="background-color:#f8f8f8; width:150px"
}}{{Infobox wiersz
|[[Królestwo (biologia)|Królestwo]]
|[[zwierzęta]]
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podkrólestwo|}}}
|[[Podkrólestwo (biologia)|Podkrólestwo]]
|{{{Podkrólestwo|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadtyp|}}}
|[[Nadtyp (biologia)|Nadtyp]]
|{{{Nadtyp|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Typ|}}}
|[[Typ (biologia)|Typ]]
|{{{Typ|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podtyp|}}}
|[[Podtyp (biologia)|Podtyp]]
|{{{Podtyp|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadgromada|}}}
|[[Nadgromada (biologia)|Nadgromada]]
|{{{Nadgromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Gromada|}}}
|[[Gromada (biologia)|Gromada]]
|{{{Gromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podgromada|}}}
|[[Podgromada (biologia)|Podgromada]]
|{{{Podgromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Infragromada|}}}
|[[Infragromada]]
|{{{Infragromada|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Szczep|}}}
|[[Szczep (biologia)|Szczep]]
|{{{Szczep|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadrząd|}}}
|[[Nadrząd (biologia)|Nadrząd]]
|{{{Nadrząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Rząd|}}}
|[[Rząd (biologia)|Rząd]]
|{{{Rząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podrząd|}}}
|[[Podrząd (biologia)|Podrząd]]
|{{{Podrząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Infrarząd|}}}
|[[Infrarząd]]
|{{{Infrarząd|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Takson|}}}
|[[Takson]]
|{{{Takson|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Nadrodzina|}}}
|[[Nadrodzina (biologia)|Nadrodzina]]
|{{{Nadrodzina|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Rodzina|}}}
|[[Rodzina (biologia)|Rodzina]]
|{{{Rodzina|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podrodzina|}}}
|[[Podrodzina (biologia)|Podrodzina]]
|{{{Podrodzina|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Plemię|}}}
|[[Plemię (biologia)|Plemię]]
|{{{Plemię|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podplemię|}}}
|[[Podplemię (biologia)|Podplemię]]
|{{{Podplemię|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Rodzaj|}}}
|[[Rodzaj (biologia)|Rodzaj]]
|{{{Rodzaj|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Gatunek|}}}
|[[Gatunek (biologia)|Gatunek]]
|{{{Gatunek|}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{Podgatunek|}}}
|[[Podgatunek]]
|{{{Podgatunek|}}}
|kol1=style="vertical-align:top;"
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Łacińska|}}}
|'''Nazwa systematyczna'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Łacińska|}}}
|{{{Łacińska|}}}
|pole=style="text-align:center; padding-bottom: 0px;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Zoolog|}}}
|{{{Zoolog|}}}
|pole=style="text-align:center; font-size:x-small; padding-top: 0px;"
}}

{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Podgatunki|}}}
|[[Podgatunek|Podgatunki]]
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; margin:2px; padding:0px;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Podgatunki|}}}
|{{{Podgatunki|}}}
|kol1=style="vertical-align:top;"
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Status_IUCN|}}}
|'''Status ochronny'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; margin:2px; padding:0px;"
}}
{{#if:{{{Status_IUCN|}}}|{{!}}-</nowiki>
{{!}} colspan="2" style="background-color:#ffffff;" {{!}} {{KategoriaIUCN|{{{Status_IUCN|}}}}}}}

{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Mapa|}}}
|'''[[Zasięg (biogeografia)|Zasięg występowania]]'''
|pole=style="background-color:#F0BEBE; text-align:center; margin:2px; padding:0px;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Mapa|}}}
|[[Grafika:{{{Mapa|}}}|240px]] {{#if:{{{Opis_mapy|}}}|<br />{{{Opis_mapy|}}}|}}
|pole=style="text-align:center; font-size:small; background-color:#ffffff;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Wikispecies|}}}
|[[Grafika:Wikispecies-logo.svg|20px]] [[wikispecies:{{{Wikispecies|}}}|Systematyka w Wikispecies]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Commons|}}}
|[[Grafika:Commons-logo.png]] [[commons:{{{Commons|}}}|Galeria zdjęć w Wikimedia Commons]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; border-bottom:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Uwagi|}}}
|{{{Uwagi|}}}
|pole=style="text-align:center; font-size:x-small; border-top:1px solid #aaa;"
}}
|-
|}{{#switch:{{NAMESPACE}}{{{Status_IUCN|}}}
| EW = [[Kategoria:Gatunki wymarłe na wolności]]
| CR = [[Kategoria:Gatunki krytycznie zagrożone]]
| EN = [[Kategoria:Gatunki zagrożone wyginięciem]]
| VU = [[Kategoria:Gatunki narażone na wyginięcie]]
| NT = [[Kategoria:Gatunki o podwyższonym ryzyku wyginięcia]]
|
}}<noinclude>

[[Kategoria:Infoboksy biologiczne|{{PAGENAME}}]]
[[Kategoria:Szablony dodające kategorie|{{PAGENAME}}]]

[[en:Template:Taxobox]]
[[hsb:Předłoha:Infokašćik zwěrjo]]
[[nl:Sjabloon:Taxobox]]
[[ru:Шаблоны:Taxobox]]
[[sk:Šablóna:Infobox živočíchy]]
[[tr:Şablon:Taksokutu]]
</noinclude>

Plik:Vallisneria spiralis Erasmus Darwin 1789.jpg

2008-04-14T18:53:34Z

Admin: '''Subject''' : ''Vallisneria spiralis'' '''Source''' : ''The Botanic Garden'' '''Date''' : 1789-91 '''Author''' : Erasmus Darwin {{PD-old}}

'''Subject''' : ''Vallisneria spiralis''

'''Source''' : ''The Botanic Garden''

'''Date''' : 1789-91

'''Author''' : [[Erasmus Darwin]]

{{PD-old}}

Szablon:Roślina infobox

2008-04-14T18:51:57Z

Admin: Zabezpieczono "Szablon:Roślina infobox" [edit=sysop:move=sysop]

{| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float: right; width: 250px; margin: 0 0 1em 1em; background: #eeeeee; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%; text-align:left;"
|-
| colspan="2" style="background-color: #A5E9A7; text-align: center; font-size: 120%" | '''{{{nazwa}}}'''
|-
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{obrazek|}}}|[[Grafika:{{{obrazek|}}}|250px]]{{#if:{{{opis obrazka|}}}|<br/>{{{opis obrazka}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}}
|-
| colspan="2" style="background-color: #A5E9A7; text-align:center;" | '''[[Systematyka (biologia)|Systematyka]] {{#if: {{{system|}}}|wg [[System {{{system}}}|{{{system}}}]]}}'''
|-
|[[Domena (biologia)|Domena]]
|style="background-color: #f8f8f8; width: 150px"|[[jądrowce]]
|-
|[[Królestwo (biologia)|Królestwo]]
|style="background-color: #f8f8f8;"|[[rośliny]]
|-
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podkrólestwo|}}}|[[Podkrólestwo (biologia)|Podkrólestwo]]|{{{podkrólestwo}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{nadgromada|}}}|[[Nadgromada (biologia)|Nadgromada]]|{{{nadgromada}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{gromada|}}}|[[Gromada (biologia)|Gromada]]|{{{gromada}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podgromada|}}}|[[Podgromada (biologia)|Podgromada]]|{{{podgromada}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{klasa|}}}|[[Klasa (biologia)|Klasa]]|{{{klasa}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podklasa|}}}|[[Podklasa (biologia)|Podklasa]]|{{{podklasa}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{nadrząd|}}}|[[Nadrząd (biologia)|Nadrząd]]|{{{nadrząd}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{rząd|}}}|[[Rząd (biologia)|Rząd]]|{{{rząd}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podrząd|}}}|[[Podrząd (biologia)|Podrząd]]|
{{{podrząd}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{rodzina|}}}|[[Rodzina (biologia)|Rodzina]]|{{{rodzina}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podrodzina|}}}|[[Podrodzina (biologia)|Podrodzina]]|{{{podrodzina}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{plemię|}}}|[[Plemię (biologia)|Plemię]]|{{{plemię}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podplemię|}}}|[[Podplemię (biologia)|Podplemię]]|{{{podplemię}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{rodzaj|}}}|[[Rodzaj (biologia)|Rodzaj]]|{{{rodzaj}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podrodzaj|}}}|[[Podrodzaj (biologia)|Podrodzaj]]|{{{podrodzaj}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{gatunek|}}}|[[Gatunek (biologia)|Gatunek]]|{{{gatunek}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{podgatunek|}}}|[[Podgatunek (biologia)|Podgatunek]]|{{{podgatunek}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox wiersz dodaj|{{{odmiana|}}}|[[Odmiana (biologia)|Odmiana]]|{{{odmiana}}}|kol2=style="background-color: #f8f8f8;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{łacina|}}}|'''Nazwa systematyczna'''|pole=style="background-color: #A5E9A7; text-align:center;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{łacina|}}}|''{{{łacina|}}}'' {{{autor|}}}|pole=style="text-align: center;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{cytat|}}}|{{{cytat|}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; padding-top: 0px;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{synonim|}}}|'''[[Synonim|Synonimy]]'''|pole=style="text-align: center; font-size: small; padding-top: 0px; background-color: #A5E9A7;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{synonim|}}}|{{{synonim|}}}|pole=style="text-align: left; font-size: x-small; padding-top: 0px;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|1={{{uwagi|}}}|2={{{uwagi|}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; border-top: 1px #aaa solid;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|1={{{status IUCN|}}}
|2=<nowiki></nowiki>
{{KategoriaIUCN|{{{status IUCN|}}}}}|pole=style="border-top: 1px #aaa solid; background-color: #ffffff;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|1={{{status CzL|}}}
|2=<nowiki></nowiki>
{{KategoriaCzL|{{{status CzL|}}}}}|pole=style="border-top: 1px #aaa solid; background-color: #ffffff;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|1={{{status CzK|}}}
|2=<nowiki></nowiki>
{{KategoriaCzK|{{{status CzK|}}}|księga=roślin}}|pole=style="border-top: 1px #aaa solid; background-color: #ffffff;"
}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{mapa|}}}|[[Grafika:{{{mapa|}}}|250px]]{{#if:{{{opis mapy|}}}|<br/>{{{opis mapy}}}|<br/>[[Zasięg (biogeografia)|Zasięg występowania]]}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; border-top: 1px #aaa solid; background-color: #ffffff;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{wikispecies|}}}|[[Grafika:Wikispecies-logo.svg|15px]] [[wikispecies:{{{wikispecies|}}}|Systematyka Wikispecies]]|pole=style="text-align:center; border-top: 1px #aaa solid; font-size:small;"}}
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{commons|}}}|[[Grafika:Commons-logo.png|15px]] [[Commons:{{{commons|}}}|Galeria zdjęć i grafik]]|pole=style="text-align:center; border-top: 1px #aaa solid; font-size:small;"}}
|-
|}<noinclude>
Sposób użycia szablonu oraz przykłady znajdują się na [[{{TALKPAGENAME}}|stronie dyskusji]].

[[Kategoria:Infoboksy biologiczne|{{PAGENAME}}]]

[[en:Template:Taxobox]]
[[hsb:Předłoha:Infokašćik rostlina]]
[[nl:Sjabloon:Taxobox]]
[[ru:Шаблоны:Taxobox]]
[[sk:Šablóna:Infobox rastliny]]
[[tr:Şablon:Taksokutu]]
</noinclude>

Szablon:Roślina infobox

2008-04-14T18:51:51Z

Admin: Nowa strona: {| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float: right; width: 250px; margin: 0 0 1em 1em; background: #eeeeee; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font...

Nurzaniec

2008-04-14T18:50:25Z

Admin: Nowa strona: {{Roślina infobox |nazwa=Nurzaniec |obrazek=Vallisneria spiralis Erasmus Darwin 1789.jpg |opis obrazka=Nurzaniec śrubowy |system=Reveala |podkrólestwo=naczyniowe |nadgromada=[[na...

{{Roślina infobox
|nazwa=Nurzaniec
|obrazek=Vallisneria spiralis Erasmus Darwin 1789.jpg
|opis obrazka=Nurzaniec śrubowy
|system=Reveala
|podkrólestwo=[[naczyniowe]]
|nadgromada=[[nasienne]]
|gromada=[[okrytonasienne]]
|klasa=[[jednoliścienne]]
|rząd=[[żabiściekowce]]
|rodzina=[[żabiściekowate]]
|rodzaj=nurzaniec
|łacina=Vallisneria
|autor= [[L.]]
|cytat=[[Species Plantarum]] 2, 1753
|commons=Category:Vallisneria
}}
'''Nurzaniec''' (''Vallisneria'' L.) – [[rodzaj (biologia)|rodzaj]] roślin wodnych z rodziny [[żabiściekowate|żabiściekowatych]]. Rośliny wieloletnie, dwupienne, często hodowane w [[akwarium|akwariach]] ze względu na odpowiednie wymagania i łatwość hodowli - szczególnie mało wrażliwe na zmiany [[twardość wody|twardości]] i [[Skala pH|odczynu]] wody. Tworzą stosunkowo dużo tlenu w trakcie [[fotosynteza|fotosyntezy]], co również wpływa na ich popularność w akwariach. Rozmnażają się przez kłącza, tworzą kolonie. Znanych jest 2-10 gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem obszarów o chłodnym klimacie.

=== Systematyka ===
;Pozycja w [[system Reveala|systemie Reveala]] :
Gromada [[okrytonasienne]] (''Magnoliophyta'' Cronquist), podgromada ''[[Magnoliophytina]]'' Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa [[jednoliścienne]] (''Liliopsida'' Brongn.), podklasa [[żabieńcowe]] (''Alismatidae'' Takht.), nadrząd ''Alismatanae'' Takht., rząd [[żabiściekowce]] (''Hydrocharitales'' Dumort.), podrząd ''Alismatineae'' Engl., rodzina [[żabiściekowate]] (''Hydrocharitaceae'' Juss.), podrodzina ''Vallisnerioideae'' Luerss., plemię ''Vallisnerieae'' Dumort., rodzaj walisneria (''Vallisneria'' L.)<ref>Reveal James L. ''System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy.'' Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 [http://www.crescentbloom.com/Plants/Genus/V/A/Vallisneria.htm Systematyka rodzaju ''Vallisneria'' wg Reveala]</ref>.
;Gatunki:
Zgodnie z danymi Germplasm Resources Information Network (GRIN) uprawnione jest wyróżnianie 2 gatunków:<ref>[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?12624 GRIN Species Records of Vallisneria]</ref>:
* [[Nurzaniec śrubowy]] ''Vallisneria spiralis'' L. - rozpowszechniona na całym świecie w strefach tropikalnych i subtropikalnych, popularna w hodowli akwariowej, notowana także jako zdziczała w wodach otwartych w Polsce. Należy tu także forma ''tortifolia'' występująca na południu USA.
* [[Nurzaniec amerykański]] ''Vallisneria americana'' Michx. ([[synonim|syn.]] ''V. gigantea'') - występuje w [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]], [[Ameryka Środkowa|Środkowej]], w [[Azja|Azji]] wschodniej i południowej, na [[Nowa Gwinea|Nowej Gwinei]] i [[Filipiny|Filipinach]]. Gatunek popularny w hodowli akwariowej.

=== Przypisy ===
<references/>

{{Botanika stub}}

[[Kategoria:Żabiściekowate]]
[[Kategoria:Rośliny akwariowe]]

[[cs:Zákruticha]]
[[en:Vallisneria]]
[[fr:Vallisneria]]
[[it:Vallisneria]]
[[lt:Jūrinis andras]]
[[ja:バリスネリア属]]
[[pt:Vallisneria]]
źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nurzaniec] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nurzaniec&action=history]

Peter Simon Pallas

2008-04-14T18:41:31Z

Admin: Nowa strona: Peter Simon von Pallas '''Peter Simon von Pallas''' (ur. 22 września 1741 w Berlinie, zm. 8 września [[...

[[Grafika:Pallas Peter Simon 1741-1811.png|thumb|right|200px|Peter Simon von Pallas]]

'''Peter Simon von Pallas''' (ur. [[22 września]] [[1741]] w [[Berlin]]ie, zm. [[8 września]] [[1811]] w Berlinie) – [[zoolog]] i [[botanik]] niemiecki, działający głównie w [[Rosja|Rosji]].

Ojciec jego był lekarzem w Berlinie. Studiował w [[Halle]] i [[Getynga|Getyndze]] medycynę i nauki biologiczne. Następnie udał się do [[Lejda|Lejdy]], gdzie powierzono mu uporządkowanie gabinetu [[historia naturalna|historii naturalnej]] władcy [[Holandia|Holandii]]. W rezultacie tej pracy opisał kilkanaście nowych gatunków kręgowców. Później pracował nad zbiorami zoologicznymi w [[Anglia|Anglii]]. Badania te przyniosły mu europejską sławę. Planowana wyprawa badawcza do [[Afryka|Afryki]] południowej i [[Indie Zachodnie|Indii Zachodnich]] nie doszła jednak do skutku, gdy ojciec wezwał go do powrotu do Berlina.

Jako wybitnego uczonego [[Katarzyna II Wielka]] zaprosiła go w [[1767]] do Rosji; został członkiem-korespondentem [[Rosyjska Akademia Nauk|Rosyjskiej Akademii Nauk]] w [[Sankt Petersburg|Petersburgu]], a w [[1768]] – profesorem [[Uniwersytet Petersburski|Uniwersytetu Petersburskiego]]. W latach [[1768]]-[[1774]] przedsięwziął, z polecenia Rosyjskiej Akademii Nauk trudną i niebezpieczną wyprawę do obszarów [[Ural]]u, stepów orenburskich i kirgiskich oraz [[Syberia|Syberii]]: [[Ałtaj]], okolice [[Kiachty]], aż po Zabajkale i górny bieg [[Amur (rzeka)|Amuru]]. Droga powrotna wiodła przez [[Krasnojarsk]], [[Tomsk]], [[Tara|Tarę]], [[Uralsk]] i stepy nadwołżańskie.

W roku [[1777]] został członkiem komisji, mającej dokonać pomiarów obszaru Rosji. W tym też czasie jego zainteresowania naukowe przesunęły się w kierunku botaniki. W [[1785]] został członiem zwyczajnym [[Rosyjska Akademia Nauk|Rosyjskiej Akademii Nauk]] w Petersburgu, zaś w [[1787]] został mianowany historiografem [[Kolegium Admiralicji]].

W latach [[1793]]-[[1794]] badał tereny południowej [[Ukraina|Ukrainy]] i [[Krym]]u. Otrzymał rozległe dobra na południowym [[Krym]]ie i od [[1796]] przebywał w [[Symferopol]]u; jednak wszedł w konflikt z miejscowymi [[Tatarzy Krymscy|Tatarami]], opuścił Rosję i osiadł w Berlinie, którego [[Uniwersytet Humboldta w Berlinie|uniwersytetowi]] ofiarował część swych zbiorów.

Był jednym z najwybitniejszych podróżników-naturalistów XVIII wieku. Prowadził badania geograficzne, geologiczne, paleontologiczne, zoologiczne i etnologiczne. Zebrał wielkie i o ogromnym znaczeniu naukowym kolekcje botaniczne, geologiczne i zoologiczne, które stały się podwaliną zbiorów biologicznych Rosyjskiej Akademii Nauk w Petersburgu.

Na jego cześć nazwano szereg gatunków zwierząt, a także grupę meteorytów – [[pallasyty]].

'''Napisał''':
*''Elenchus Zoophytorum'', Haag 1766;
*''Spicilegia zoologica'', Berlin 1767-1780;
*''Reise durch verschiedene Provinzen des Russischen Reichs in den Jahren 1768-1774'', 3 t., Petersburg 1771-1776;
*''Sammlung historischen Nachrichten über die mongolischen Völkerschaften'', 2 t., Petersburg 1776-1801;
*''Novae species quadrupedum e glirium ordine'', 1778;
*''Bemerkungen auf einer Reise in die südlische Statthalterschaften des Russichen Reichs in den Jahren 1793-1794'', 2 t., 1797-1801;
*''Icones insectarum praecipue Russia Sibiriaque peculiarum'', 2 cz. Erlangen 1781-1783 ''Flora rossica'', 2 t., 1784-1788 (dzieło nie ukończone);
*''Linguarum totius orbis vocabularia comparativa'', 2 t., Petersburg 1787-1789;
*''Species Astragalorum'', 13 zesz., Leipzig 1800-1804;
*''Tableau physique et topogaphique de la Tauride'', Petersburg 1795;
*''Fauna asiato-rossica'', t. 1, 1811;
*Współpracował również z czasopismami naukowymi.

{{commons|Peter Simon Pallas}}
{{Link FA|ru}}

[[Kategoria:Niemieccy zoolodzy|Pallas, Peter Simon]]
[[Kategoria:Niemieccy botanicy|Pallas, Peter Simon]]

[[bg:Петер Зимон Палас]]
[[cs:Peter Simon Pallas]]
[[da:Peter Simon Pallas]]
[[de:Peter Simon Pallas]]
[[et:Peter Simon Pallas]]
[[en:Peter Simon Pallas]]
[[es:Peter Simon Pallas]]
[[fr:Peter Simon Pallas]]
[[it:Peter Simon Pallas]]
[[nl:Peter Simon Pallas]]
[[pt:Peter Simon Pallas]]
[[ro:Peter Simon Pallas]]
[[ru:Паллас, Петер Симон]]
[[fi:Peter Simon Pallas]]
[[sv:Peter Simon Pallas]]
[[uk:Паллас Петер-Сімон]]
źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Peter_Simon_Pallas] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Peter_Simon_Pallas&action=history]

Plik:Carl von Linné.jpg

2008-04-14T18:38:56Z

Admin: {{Painting| |Title=Carl von Linné 1707-1778 |Technique=Oil on canvas |Dimensions=56 x 46 cm |Country=Sweden |Location=Stockholm |Gallery=Royal Science Academy of Sweden (''Kungliga vetenskapsakademin'') |Notes= |Source= |Year=1775 |Artist=[[Alexander

{{Painting|
|Title=[[Carl von Linné]] 1707-1778
|Technique=Oil on canvas
|Dimensions=56 x 46 cm
|Country=Sweden
|Location=Stockholm
|Gallery=Royal Science Academy of Sweden (''Kungliga vetenskapsakademin'')
|Notes=
|Source=
|Year=1775
|Artist=[[Alexander Roslin]]
|Permission=Public domain
|Other versions=
}}

[[Carl von Linné]] painted by Alexander Roslin in 1775. The original painting can be viewed at the Royal Science Academy of Sweden (''Kungliga vetenskapsakademin'').

{{Creator:Alexander Roslin}}
{{PD-Art}}

Szablon:Biogram infobox

2008-04-14T18:37:25Z

Admin:

{| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float:right; width:250px; margin:0 0 1em 1em; background: #F2F2F2; ; border:1px #aaa solid; border-collapse:collapse; font-size:92%; text-align:left;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background-color:#e8e8e8; font-size:120%" | '''{{{Biogram_osoby}}}'''
|-
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Nazwa_grafiki|}}}
|[[Grafika:{{{Nazwa_grafiki|}}}|{{#if:{{{wielkość_grafiki|}}}|{{{wielkość_grafiki|}}}|220px}}]]<br/>{{{opis_grafiki|}}}
|pole=style="text-align:center; background-color:#ffffff;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{data_urodzin}}}
|Urodzon{{#if:{{{ona|}}}|a|y}}|{{{data_urodzin}}}{{#if:{{{miejsce_urodzin}}}|<br />{{{miejsce_urodzin}}}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8; width:150px;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{data_smierci}}}
|Zmar{{#if:{{{ona|}}}|ła|ł}}|{{{data_smierci}}}{{#if:{{{miejsce_smierci}}}|<br />{{{miejsce_smierci}}}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{pracodawca|}}}
|pracodawca
|{{{pracodawca}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{zawód|}}}
|Zawód
|{{{zawód}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{tytuł|}}}
|tytuł
|{{{tytuł}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{okres|}}}
|okres
|{{{okres}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{następca|}}}
|następca
|{{{następca}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{commons|}}}
|[[Grafika:Commons-logo.png]] [[commons:{{{commons}}}|Galeria w Wikimedia Commons]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{source|}}}
|[[Grafika:Wikisource-logo.svg|20px]] [[s:{{{source}}}|Teksty na Wikiźródłach]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{quote|}}}
|[[Grafika:Wikiquote-logo.svg|20px]] [[q:{{{quote}}}|Kolekcja cytatów w Wikicytatach]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{www|}}}
|[{{{www}}} Strona www]
|pole=style="text-align:center; background-color:#ffffff;"
}}
|-
|}<noinclude>{{Dokumentacja}}</noinclude>

Szablon:Podstrona dokumentacji

2008-04-14T18:35:33Z

Admin: Nowa strona: <includeonly>{{ #ifeq: {{lc:{{SUBPAGENAME}}}} | {{{strona|opis}}} |  </includeonly>{{ #ifeq: {{{doc-notice|show}}} | show | <div class="messagebox" id="...

<includeonly>{{
#ifeq: {{lc:{{SUBPAGENAME}}}} | {{{strona|opis}}}
| 
</includeonly>{{
#ifeq: {{{doc-notice|show}}} | show
| <div class="messagebox" id="template_doc_page_viewed_directly" style="padding-left:1ex;">'''To jest podstrona [[Pomoc:Schemat opisu szablonu|dokumentacji]] dla strony {{{1|[[{{SUBJECTSPACE}}:{{BASEPAGENAME}}]]}}}'''.<br />Zawiera ona informacje na temat użycia tej strony, jej [[Wikipedia:Kategorie|kategoryzację]] i inną zawartość niebędącą częścią oryginalnej strony. </div>
}}{{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}{{
#if: {{{inhibit|}}}
| 
| [[Kategoria:Opisy szablonów<noinclude>| </noinclude>]]
}}<includeonly>
|
}}</includeonly><noinclude>

{{Dokumentacja}}</noinclude>

Szablon:Biogram infobox/opis

2008-04-14T18:34:59Z

Admin: Nowa strona: {{Podstrona dokumentacji}}  == Użycie == <div style="width:300px; background:#dddddd; border:1px solid black; padding:0.5em 1e...

{{Podstrona dokumentacji}}


== Użycie ==
<div style="width:300px; background:#dddddd; border:1px solid black; padding:0.5em 1em 0.5em 1em;">
Pusty szablon z podstawowymi parametrami
<pre>{{Biogram infobox
| Biogram_osoby =
| Nazwa_grafiki =
| wielkość_grafiki =
| opis_grafiki =
| ona =
| data_urodzin =
| miejsce_urodzin =
| data_smierci =
| miejsce_smierci =
| pseudonimy =
| znany z =
| zawód =
}}</pre>
</div>
<br/>
<div style="width:300px; background:#dddddd; border:1px solid black; padding:0.5em 1em 0.5em 1em;">
Pusty szablon ze wszystkimi parametrami.
<pre>{{Biogram infobox
| Biogram_osoby =
| Nazwa_grafiki =
| wielkość_grafiki =
| opis_grafiki =
| ona =
| imię_przy_narodzeniu =
| data_urodzin =
| miejsce_urodzin =
| data_smierci =
| miejsce_smierci =
| przyczyna_śmierci =
| miejsce_spoczynku =
| współrzędne_miejsca_spoczynku =
| zamieszkanie =
| narodowość =
| pseudonimy =
| znany z =
| edukacja =
| pracodawca =
| zawód =
| tytuł =
| wynagrodzenie =
| majątek =
| wzrost =
| waga =
| okres =
| poprzednik =
| następca =
| partia =
| wyznanie =
| małżonek =
| partner =
| dzieci =
| rodzice =
| relacja =
| podpis =
| www =
| commons =
| source =
| quote =
| notatki =
}}</pre>
</div>

<includeonly>
[[Kategoria:Infoboksy związane z biogramami]]

[[en:Template:Infobox Person]]
[[id:Templat:Infobox Person]]
[[ka:თარგი:ინფოდაფა პიროვნება]]
[[mk:Шаблон:Биографија инфо]]
[[ja:Template:Infobox 人物]]
[[ko:Tempalte:정보표 인물]]
[[ru:Шаблон:Персона]]
[[tr:Şablon:Bilgikutusu Kişi]]
</includeonly>

Szablon:Biogram infobox

2008-04-14T18:34:08Z

Admin: Nowa strona: {| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float:right; width:250px; margin:0 0 1em 1em; background: #F2F2F2; ; border:1px #aaa solid; border-collapse:collapse; font-size...

{| class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float:right; width:250px; margin:0 0 1em 1em; background: #F2F2F2; ; border:1px #aaa solid; border-collapse:collapse; font-size:92%; text-align:left;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background-color:#e8e8e8; font-size:120%" | '''{{{Biogram_osoby}}}'''
|-
{{Infobox nagłówek dodaj|{{{Nazwa_grafiki|}}}
|[[Grafika:{{{Nazwa_grafiki|}}}|{{#if:{{{wielkość_grafiki|}}}|{{{wielkość_grafiki|}}}|220px}}]]<br/>{{{opis_grafiki|}}}
|pole=style="text-align:center; background-color:#ffffff;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{data_urodzin}}}
|Urodzon{{#if:{{{ona|}}}|a|y}}|{{{data_urodzin}}}{{#if:{{{miejsce_urodzin}}}|<br />{{{miejsce_urodzin}}}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8; width:150px;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{data_smierci}}}
|Zmar{{#if:{{{ona|}}}|ła|ł}}|{{{data_smierci}}}{{#if:{{{miejsce_smierci}}}|<br />{{{miejsce_smierci}}}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{pracodawca|}}}
|pracodawca
|{{{pracodawca}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{zawód|}}}
|Zawód
|{{{zawód}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{tytuł|}}}
|tytuł
|{{{tytuł}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{okres|}}}
|okres
|{{{okres}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox wiersz dodaj|{{{następca|}}}
|następca
|{{{następca}}}
|kol2=style="background-color:#f8f8f8;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{commons|}}}
|[[Grafika:Commons-logo.svg|20px]] [[commons:{{{commons}}}|Galeria w Wikimedia Commons]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{source|}}}
|[[Grafika:Wikisource-logo.svg|20px]] [[s:{{{source}}}|Teksty na Wikiźródłach]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{quote|}}}
|[[Grafika:Wikiquote-logo.svg|20px]] [[q:{{{quote}}}|Kolekcja cytatów w Wikicytatach]]
|pole=style="background:white; text-align:center; border-top:1px solid #aaa; font-size:x-small;"
}}{{Infobox nagłówek dodaj|{{{www|}}}
|[{{{www}}} Strona www]
|pole=style="text-align:center; background-color:#ffffff;"
}}
|-
|}<noinclude>{{Dokumentacja}}</noinclude>

Karol Linneusz

2008-04-14T18:33:32Z

Admin: /* Linki zewnętrzne */

{{Biogram infobox
|Biogram_osoby = Karol Linneusz
|Nazwa_grafiki = Carl von Linné.jpg
|wielkość_grafiki =
|opis_grafiki = Portret Karola Linneusza
|ona =
|data_urodzin = 23 maja 1707
|miejsce_urodzin = w Råshult
|zmarl = "tak"
|data_smierci = 10 stycznia 1778
|miejsce_smierci = w Uppsali
|commons=Carl von Linné
}}
[[Grafika:CarlvonLinne house.jpg|thumb|200px|Dom Karola Linneusza w [[Uppsala|Uppsali]]]]
[[Grafika:Systema Naturae cover.jpg|thumb|200px|Karta tytułowa "''Systema naturae''"]]
[[Grafika:Linne autograph.png|thumb|200px|Podpis K. Linneusza]]
[[Grafika:Nagrobek K. Linneusza.jpg|thumb|200px|Nagrobek Karola Linneusza z katedry w Uppsali]]
'''Karol Linneusz''', [[język szwedzki|szw.]] '''Carl von Linné''', [[łacina|łac.]] '''Carolus Linnaeus''' (ur. [[23 maja]] [[1707]] w [[Råshult]], zm. [[10 stycznia]] [[1778]] w [[Uppsala|Uppsali]]) – [[Szwecja|szwedzki]] przyrodnik, profesor [[Uniwersytet w Uppsali|uniwersytetu w Uppsali]].

== Życiorys ==
Od dziecka interesował się przyrodą, obserwował i badał rośliny. Przejął to zainteresowanie od ojca pastora, który był zamiłowanym ogrodnikiem. Nie zamierzał jednak, jak ojciec robić kariery duchownej i w 1727 podjął studia medyczne na uniwersytecie w [[Lund]], by po roku przenieść się do uznawanej za najlepszą wówczas w Szwecji uczelnię w [[Uppsala|Uppsali]]. Cały czas przy tym zajmował się swoim hobby - botaniką. Dzięki pomocy profesora historii naturalnej (jak wówczas nazywano biologię) Olofa Rudbecka Karla, otrzymał funkcję ogrodnika w uczelnianym ogrodzie botanicznym. Botanika wchodziła wówczas w zakres kształcenia lekarzy, którzy wykorzystywali zioła w leczeniu. Bardzo pogłębił swoją wiedzę botaniczną również w czasie samotnej wyprawy w 1732 po [[Laponia|Laponii]], w czasie której przebył ponad 7 tys. km i opisał wiele nowych gatunków roślin. Owocem tej wyprawy było szczegółowe sprawozdanie obejmujące również szczegóły życia mieszkańców i obserwacje medyczne. Dzisiaj zabawne może się wydawać, że z powagą opisuje przypadek kobiety, która twierdziła, że ma w brzuchu 3 żaby, które na wiosnę wyraźnie rechocą. Nie zastosowała się jednak do zaleconej przez Linneusza kuracji - wypicia ciekłego [[dziegieć|dziegciu]], lecz wolała kurować się wódką, która, jak twierdziła uspokajała żaby.

Po powrocie z wyprawy przez jakiś czas dorabiał wykładami, na których relacjonował swoje obserwacje z Laponii, także na temat minerałów, którymi również się interesował. Wykłady przyniosły mu niezłe dochody i po dwóch latach wybrał się powtórnie na wyprawę, w czasie której zakochał się w Sarze, córce lekarza z [[Falun]] i poprosił o jej rękę. Jednak przyszły teść postawił twardy warunek - musi najpierw ukończyć studia medyczne, by mieć stałe źródło utrzymania. Wyjechał więc na studia do Holandii, napisał rozprawę o [[malaria|malarii]] i uzyskał tytuł doktora na uniwersytecie w [[Hardewijk]]. Jego powrót do Szwecji opóźnił się, gdyż w Holandii udało mu się zaprzyjaźnić z kilkoma bogatymi ludźmi, którzy sfinansowali wydanie jego życiowego dzieła ''"Systema naturae"''. Później dzieło to, było jeszcze przez niego rozbudowywane, tak, że ostatecznie w 1770 liczyło ok. 1400 stron. Potem zwiedził jeszcze [[Paryż]], [[Londyn]], pracował w kilku ogrodach botanicznych w Holandii i wydał tam kilka mniejszych prac naukowych. Wreszcie w 1738 wrócił do Szwecji już jako znany naukowiec i ożenił się z Sarą Moraeus. Otworzył praktykę medyczną w [[Sztokholm]]ie, a w 1742 został profesorem na Uniwersytecie w Uppsali. Doceniono jego osiągnięcia, został pierwszym prezesem powstającej właśnie [[Królewska Szwedzka Akademia Nauk|Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk]] (brał aktywny udział w jej powstaniu), zaszczycono go tytułem szlacheckim, funkcją lekarza dworu królewskiego oraz członkiem zagranicznym wielu uczelni. W 1774 atak [[apopleksja|apopleksji]] uniemożliwił mu pracę na uczelni, stan jego zdrowia się pogarszał, przeżył jeszcze zawał serca i zmarł w 1778.

== Systema Naturae ==
Jest autorem dzieła ''[[Systema Naturae]]'', w którym opisał podstawy stworzonego przez siebie systemu [[klasyfikacja biologiczna|klasyfikacji]] [[organizm]]ów oraz upowszechnił zasadę binominalnego (dwuimiennego) nazewnictwa biologicznego (zaproponowaną wcześniej przez braci Bauhin), a także klasyfikacji [[minerał]]ów. Opisał około 7.700 [[gatunek (biologia)|gatunków]] [[rośliny|roślin]] i 4.162 gatunki [[zwierzęta|zwierząt]] (obecnie oznacza się je skrótem "[[L.]]" za nazwą łacińską [[takson]]u). Stworzony przez niego system taksonomiczny, choć był sztuczny, stał się podwaliną współczesnej [[taksonomia|taksonomii]]. Początkowo był [[kreacjonizm|kreacjonistą]], uważał, że wszystkie istniejące gatunki zostały stworzone równocześnie. Pod koniec życia dopuszczał możliwość powstawania nowych gatunków wskutek krzyżowania się istniejących już form życia.

== Genera Plantarum ==
W 1737, mając trzydzieści lat, ten szwedzki przyrodnik opublikował ''[[Genera Plantarum]]'' – dzieło dające podwaliny pod system klasyfikacyjny roślin, podstawę dzisiejszej botaniki. Oparta jest na obserwacji zapładniania roślin; klasyfikuje się je według kształtu słupka, pręcika oraz sposobu rozmnażania. Twierdzenie, że istnieją rośliny rodzaju męskiego i żeńskiego, nie było wówczas dobrze widziane, więc Linneusz miał kłopoty. Nie poddał się jednak; zdobył sławę jeszcze za życia.

Jak wszyscy przyrodnicy tej epoki, interesował się również [[zoologia|zoologią]], dla której również stworzył system klasyfikacji zwierząt, kierując się głównie podobieństwem zewnętrznym. Tutaj jednak jego klasyfikacja nie była tak udana, [[nosorożec|nosorożca]] np. zaliczył do [[gryzonie|gryzoni]]. Z drugiej strony jednakże prawidłowo zaliczył [[wieloryb]]y do ssaków, czyniąc tu odstępstwo od zasady, wieloryby bowiem zewnętrznie bardziej podobne są do ryb, niż ssaków.

== Ważniejsze dzieła ==
*''[[Systema Naturae]]'' (1735-1770)
*''[[Flora Lapponica]]'' (1737)
*''[[Genera Plantarum]]'' (1737 i następne wydania)
*''[[Species Plantarum]]'' (1753 i następne wydania)
*''[[Philosophia botanica]]''
*''[[Hortus Cliffortianus]]''

== Ciekawostki ==
*Dom Karola Linneusza znajduje się w [[Råshult]]. Autentyczne osiemnastowieczne otoczenie. Wiele sprzętów i przedmiotów zgromadzonych w odrestaurowanym domu należało do Karola Linneusza. Ogród kwiatowy z zachowanymi z [[XVIII]] w., gatunkami ziół.
*Dla upamiętnienia Linneusza nazwano jego nazwiskiem wiele gatunków organizmów, np. ''Linnaea borealis'' ([[zimoziół północny]]).
*Miał szczególny sposób dokuczenia swoim przeciwnikom naukowym. Np. pewnemu niepozornemu gatunkowi chwasta nadał nazwę łacińską ''Siegesbeckia'' - od nazwiska Johanna Siegesbecka, który ośmielił się mieć inne zdanie, niż on. [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon|Georgesa Buffona]] ukarał nadając jego nazwisko ropusze, (łac.'' Bufo''), i całej rodzinie [[ropuchowate|ropuchowatych]] (''Bufonidae'') uznawanych wówczas za obrzydliwe gatunki płazów.
*Do kościoła chodził ze swoim ulubionym psem Pompe. Dokładnie po jednej godzinie wstawał i wychodził z kościoła i to niezależnie od tego, czy nabożeństwo się skończyło, czy jeszcze trwało.
*Jego wizerunek widnieje na banknocie o nominale 100 SEK.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://andromeda.rutgers.edu/~jlynch/C18/pr/lc/bio.html korespondenci Linneusza]
{{Link FA|nn}}

{{Link FA|id}}

[[Kategoria:Szwedzcy botanicy|Linné, Carl von]]
[[Kategoria:Szwedzcy naukowcy|Linné, Carl von]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1707|Linne, Carl von]]
[[Kategoria:Zmarli w 1778|Linne, Carl von]]

[[af:Carolus Linnaeus]]
[[ar:كارولوس لينيوس]]
[[an:Carl von Linné]]
[[zh-min-nan:Carolus Linnaeus]]
[[bs:Carl von Linné]]
[[br:Carl von Linné]]
[[bg:Карл Линей]]
[[ca:Carl von Linné]]
[[cs:Carl Linné]]
[[cy:Carolus Linnaeus]]
[[da:Carl von Linné]]
[[de:Carl von Linné]]
[[et:Karl von Linné]]
[[el:Κάρολος Λινναίος]]
[[en:Carl Linnaeus]]
[[es:Carlos Linneo]]
[[eo:Linnaeus]]
[[eu:Carl von Linne]]
[[fa:کارل لینه]]
[[fr:Carl von Linné]]
[[fy:Carolus Linnaeus]]
[[ga:Carl von Linné]]
[[gd:Carl Linnaeus]]
[[gl:Carl von Linné]]
[[ko:칼 폰 린네]]
[[hsb:Carl von Linné]]
[[hr:Carl Linné]]
[[io:Carolus Linnaeus]]
[[ilo:Carolus Linnaeus]]
[[id:Carolus Linnaeus]]
[[ia:Carl von Linné]]
[[is:Carl von Linné]]
[[it:Carl von Linné]]
[[he:קארולוס ליניאוס]]
[[jv:Carolus Linnaeus]]
[[la:Carolus Linnaeus]]
[[lb:Carl von Linné]]
[[lt:Karlas Linėjus]]
[[hu:Carl von Linné]]
[[nl:Carolus Linnaeus]]
[[nds-nl:Carolus Linnaeus]]
[[ja:カール・フォン・リンネ]]
[[no:Carl von Linné]]
[[nn:Carl von Linné]]
[[oc:Carl von Linné]]
[[nds:Carl von Linné]]
[[pt:Carolus Linnaeus]]
[[ro:Carl Linné]]
[[qu:Carl von Linné]]
[[ru:Линней, Карл]]
[[sco:Carolus Linnaeus]]
[[simple:Carolus Linnaeus]]
[[sk:Carl Linné]]
[[sl:Carl Linnaeus]]
[[sr:Карл фон Лине]]
[[sh:Carolus Linnaeus]]
[[fi:Carl von Linné]]
[[sv:Carl von Linné]]
[[tl:Carolus Linnaeus]]
[[ta:கரோலஸ் லின்னேயஸ்]]
[[th:คาโรลัส ลินเนียส]]
[[vi:Carolus Linnaeus]]
[[tr:Carl Linnaeus]]
[[uk:Лінней Карл]]
[[ur:لنی اس]]
[[vo:Carolus Linnaeus]]
[[yi:קארל פאן לינע]]
[[zh:卡尔·林奈]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Linneusz] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Linneusz&action=history]

Karol Linneusz

2008-04-14T18:32:57Z

Admin: Nowa strona: {{Biogram infobox |Biogram_osoby = Karol Linneusz |Nazwa_grafiki = Carl von Linné.jpg |wielkość_grafiki = |opis_grafiki = Portret Karola Linneusza |ona ...

{{Biogram infobox
|Biogram_osoby = Karol Linneusz
|Nazwa_grafiki = Carl von Linné.jpg
|wielkość_grafiki =
|opis_grafiki = Portret Karola Linneusza
|ona =
|data_urodzin = 23 maja 1707
|miejsce_urodzin = w Råshult
|zmarl = "tak"
|data_smierci = 10 stycznia 1778
|miejsce_smierci = w Uppsali
|commons=Carl von Linné
}}
[[Grafika:CarlvonLinne house.jpg|thumb|200px|Dom Karola Linneusza w [[Uppsala|Uppsali]]]]
[[Grafika:Systema Naturae cover.jpg|thumb|200px|Karta tytułowa "''Systema naturae''"]]
[[Grafika:Linne autograph.png|thumb|200px|Podpis K. Linneusza]]
[[Grafika:Nagrobek K. Linneusza.jpg|thumb|200px|Nagrobek Karola Linneusza z katedry w Uppsali]]
'''Karol Linneusz''', [[język szwedzki|szw.]] '''Carl von Linné''', [[łacina|łac.]] '''Carolus Linnaeus''' (ur. [[23 maja]] [[1707]] w [[Råshult]], zm. [[10 stycznia]] [[1778]] w [[Uppsala|Uppsali]]) – [[Szwecja|szwedzki]] przyrodnik, profesor [[Uniwersytet w Uppsali|uniwersytetu w Uppsali]].

== Życiorys ==
Od dziecka interesował się przyrodą, obserwował i badał rośliny. Przejął to zainteresowanie od ojca pastora, który był zamiłowanym ogrodnikiem. Nie zamierzał jednak, jak ojciec robić kariery duchownej i w 1727 podjął studia medyczne na uniwersytecie w [[Lund]], by po roku przenieść się do uznawanej za najlepszą wówczas w Szwecji uczelnię w [[Uppsala|Uppsali]]. Cały czas przy tym zajmował się swoim hobby - botaniką. Dzięki pomocy profesora historii naturalnej (jak wówczas nazywano biologię) Olofa Rudbecka Karla, otrzymał funkcję ogrodnika w uczelnianym ogrodzie botanicznym. Botanika wchodziła wówczas w zakres kształcenia lekarzy, którzy wykorzystywali zioła w leczeniu. Bardzo pogłębił swoją wiedzę botaniczną również w czasie samotnej wyprawy w 1732 po [[Laponia|Laponii]], w czasie której przebył ponad 7 tys. km i opisał wiele nowych gatunków roślin. Owocem tej wyprawy było szczegółowe sprawozdanie obejmujące również szczegóły życia mieszkańców i obserwacje medyczne. Dzisiaj zabawne może się wydawać, że z powagą opisuje przypadek kobiety, która twierdziła, że ma w brzuchu 3 żaby, które na wiosnę wyraźnie rechocą. Nie zastosowała się jednak do zaleconej przez Linneusza kuracji - wypicia ciekłego [[dziegieć|dziegciu]], lecz wolała kurować się wódką, która, jak twierdziła uspokajała żaby.

Po powrocie z wyprawy przez jakiś czas dorabiał wykładami, na których relacjonował swoje obserwacje z Laponii, także na temat minerałów, którymi również się interesował. Wykłady przyniosły mu niezłe dochody i po dwóch latach wybrał się powtórnie na wyprawę, w czasie której zakochał się w Sarze, córce lekarza z [[Falun]] i poprosił o jej rękę. Jednak przyszły teść postawił twardy warunek - musi najpierw ukończyć studia medyczne, by mieć stałe źródło utrzymania. Wyjechał więc na studia do Holandii, napisał rozprawę o [[malaria|malarii]] i uzyskał tytuł doktora na uniwersytecie w [[Hardewijk]]. Jego powrót do Szwecji opóźnił się, gdyż w Holandii udało mu się zaprzyjaźnić z kilkoma bogatymi ludźmi, którzy sfinansowali wydanie jego życiowego dzieła ''"Systema naturae"''. Później dzieło to, było jeszcze przez niego rozbudowywane, tak, że ostatecznie w 1770 liczyło ok. 1400 stron. Potem zwiedził jeszcze [[Paryż]], [[Londyn]], pracował w kilku ogrodach botanicznych w Holandii i wydał tam kilka mniejszych prac naukowych. Wreszcie w 1738 wrócił do Szwecji już jako znany naukowiec i ożenił się z Sarą Moraeus. Otworzył praktykę medyczną w [[Sztokholm]]ie, a w 1742 został profesorem na Uniwersytecie w Uppsali. Doceniono jego osiągnięcia, został pierwszym prezesem powstającej właśnie [[Królewska Szwedzka Akademia Nauk|Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk]] (brał aktywny udział w jej powstaniu), zaszczycono go tytułem szlacheckim, funkcją lekarza dworu królewskiego oraz członkiem zagranicznym wielu uczelni. W 1774 atak [[apopleksja|apopleksji]] uniemożliwił mu pracę na uczelni, stan jego zdrowia się pogarszał, przeżył jeszcze zawał serca i zmarł w 1778.

== Systema Naturae ==
Jest autorem dzieła ''[[Systema Naturae]]'', w którym opisał podstawy stworzonego przez siebie systemu [[klasyfikacja biologiczna|klasyfikacji]] [[organizm]]ów oraz upowszechnił zasadę binominalnego (dwuimiennego) nazewnictwa biologicznego (zaproponowaną wcześniej przez braci Bauhin), a także klasyfikacji [[minerał]]ów. Opisał około 7.700 [[gatunek (biologia)|gatunków]] [[rośliny|roślin]] i 4.162 gatunki [[zwierzęta|zwierząt]] (obecnie oznacza się je skrótem "[[L.]]" za nazwą łacińską [[takson]]u). Stworzony przez niego system taksonomiczny, choć był sztuczny, stał się podwaliną współczesnej [[taksonomia|taksonomii]]. Początkowo był [[kreacjonizm|kreacjonistą]], uważał, że wszystkie istniejące gatunki zostały stworzone równocześnie. Pod koniec życia dopuszczał możliwość powstawania nowych gatunków wskutek krzyżowania się istniejących już form życia.

== Genera Plantarum ==
W 1737, mając trzydzieści lat, ten szwedzki przyrodnik opublikował ''[[Genera Plantarum]]'' – dzieło dające podwaliny pod system klasyfikacyjny roślin, podstawę dzisiejszej botaniki. Oparta jest na obserwacji zapładniania roślin; klasyfikuje się je według kształtu słupka, pręcika oraz sposobu rozmnażania. Twierdzenie, że istnieją rośliny rodzaju męskiego i żeńskiego, nie było wówczas dobrze widziane, więc Linneusz miał kłopoty. Nie poddał się jednak; zdobył sławę jeszcze za życia.

Jak wszyscy przyrodnicy tej epoki, interesował się również [[zoologia|zoologią]], dla której również stworzył system klasyfikacji zwierząt, kierując się głównie podobieństwem zewnętrznym. Tutaj jednak jego klasyfikacja nie była tak udana, [[nosorożec|nosorożca]] np. zaliczył do [[gryzonie|gryzoni]]. Z drugiej strony jednakże prawidłowo zaliczył [[wieloryb]]y do ssaków, czyniąc tu odstępstwo od zasady, wieloryby bowiem zewnętrznie bardziej podobne są do ryb, niż ssaków.

== Ważniejsze dzieła ==
*''[[Systema Naturae]]'' (1735-1770)
*''[[Flora Lapponica]]'' (1737)
*''[[Genera Plantarum]]'' (1737 i następne wydania)
*''[[Species Plantarum]]'' (1753 i następne wydania)
*''[[Philosophia botanica]]''
*''[[Hortus Cliffortianus]]''

== Ciekawostki ==
*Dom Karola Linneusza znajduje się w [[Råshult]]. Autentyczne osiemnastowieczne otoczenie. Wiele sprzętów i przedmiotów zgromadzonych w odrestaurowanym domu należało do Karola Linneusza. Ogród kwiatowy z zachowanymi z [[XVIII]] w., gatunkami ziół.
*Dla upamiętnienia Linneusza nazwano jego nazwiskiem wiele gatunków organizmów, np. ''Linnaea borealis'' ([[zimoziół północny]]).
*Miał szczególny sposób dokuczenia swoim przeciwnikom naukowym. Np. pewnemu niepozornemu gatunkowi chwasta nadał nazwę łacińską ''Siegesbeckia'' - od nazwiska Johanna Siegesbecka, który ośmielił się mieć inne zdanie, niż on. [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon|Georgesa Buffona]] ukarał nadając jego nazwisko ropusze, (łac.'' Bufo''), i całej rodzinie [[ropuchowate|ropuchowatych]] (''Bufonidae'') uznawanych wówczas za obrzydliwe gatunki płazów.
*Do kościoła chodził ze swoim ulubionym psem Pompe. Dokładnie po jednej godzinie wstawał i wychodził z kościoła i to niezależnie od tego, czy nabożeństwo się skończyło, czy jeszcze trwało.
*Jego wizerunek widnieje na banknocie o nominale 100 SEK.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://andromeda.rutgers.edu/~jlynch/C18/pr/lc/bio.html korespondenci Linneusza]
{{Link FA|nn}}

{{Link FA|id}}

[[Kategoria:Szwedzcy botanicy|Linné, Carl von]]
[[Kategoria:Szwedzcy naukowcy|Linné, Carl von]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1707|Linne, Carl von]]
[[Kategoria:Zmarli w 1778|Linne, Carl von]]

[[af:Carolus Linnaeus]]
[[ar:كارولوس لينيوس]]
[[an:Carl von Linné]]
[[zh-min-nan:Carolus Linnaeus]]
[[bs:Carl von Linné]]
[[br:Carl von Linné]]
[[bg:Карл Линей]]
[[ca:Carl von Linné]]
[[cs:Carl Linné]]
[[cy:Carolus Linnaeus]]
[[da:Carl von Linné]]
[[de:Carl von Linné]]
[[et:Karl von Linné]]
[[el:Κάρολος Λινναίος]]
[[en:Carl Linnaeus]]
[[es:Carlos Linneo]]
[[eo:Linnaeus]]
[[eu:Carl von Linne]]
[[fa:کارل لینه]]
[[fr:Carl von Linné]]
[[fy:Carolus Linnaeus]]
[[ga:Carl von Linné]]
[[gd:Carl Linnaeus]]
[[gl:Carl von Linné]]
[[ko:칼 폰 린네]]
[[hsb:Carl von Linné]]
[[hr:Carl Linné]]
[[io:Carolus Linnaeus]]
[[ilo:Carolus Linnaeus]]
[[id:Carolus Linnaeus]]
[[ia:Carl von Linné]]
[[is:Carl von Linné]]
[[it:Carl von Linné]]
[[he:קארולוס ליניאוס]]
[[jv:Carolus Linnaeus]]
[[la:Carolus Linnaeus]]
[[lb:Carl von Linné]]
[[lt:Karlas Linėjus]]
[[hu:Carl von Linné]]
[[nl:Carolus Linnaeus]]
[[nds-nl:Carolus Linnaeus]]
[[ja:カール・フォン・リンネ]]
[[no:Carl von Linné]]
[[nn:Carl von Linné]]
[[oc:Carl von Linné]]
[[nds:Carl von Linné]]
[[pt:Carolus Linnaeus]]
[[ro:Carl Linné]]
[[qu:Carl von Linné]]
[[ru:Линней, Карл]]
[[sco:Carolus Linnaeus]]
[[simple:Carolus Linnaeus]]
[[sk:Carl Linné]]
[[sl:Carl Linnaeus]]
[[sr:Карл фон Лине]]
[[sh:Carolus Linnaeus]]
[[fi:Carl von Linné]]
[[sv:Carl von Linné]]
[[tl:Carolus Linnaeus]]
[[ta:கரோலஸ் லின்னேயஸ்]]
[[th:คาโรลัส ลินเนียส]]
[[vi:Carolus Linnaeus]]
[[tr:Carl Linnaeus]]
[[uk:Лінней Карл]]
[[ur:لنی اس]]
[[vo:Carolus Linnaeus]]
[[yi:קארל פאן לינע]]
[[zh:卡尔·林奈]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol Linneusz] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol Linneusz&action=history]

L.

2008-04-14T18:32:06Z

Admin: Przekierowanie do Karol Linneusz

#redirect [[Karol_Linneusz]]

L.

2008-04-14T18:31:26Z

Admin: Przekierowanie do Http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol Linneusz

#redirect [[http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Linneusz]]

Kategoria:Rośliny akwariowe

2008-04-14T16:11:51Z

Admin: Nowa strona: Kategoria arykułów opisujących gatunki roślin akwariowych. Uwaga! Aby dodać nowy artykuł do tej kategorii - dodaj na końcu strony: <nowiki>Kategoria: Rośliny akwariowe</now...

Kategoria arykułów opisujących gatunki roślin akwariowych.

Uwaga! Aby dodać nowy artykuł do tej kategorii - dodaj na końcu strony: <nowiki>[[Kategoria: Rośliny akwariowe]]</nowiki>

Rośliny akwariowe

2008-04-14T16:10:17Z

Admin: /* Zobacz też: */

[[Grafika:Salvinia molesta.jpg|200px|thumb|right|[[Salwiniowate]] - ''[[Salvinia molesta]]'']]
[[Grafika:Anubias barteri var nana.jpg|200px|right|thumb|''[[Anubias barteri var. nana]]'']]
[[Grafika:Baldellia ranunculoides.jpeg|200px|right|thumb|[[Żabienica jaskrowata]]]]
[[Grafika:Cabomba aquatica 1 (Piotr Kuczynski).jpg|200px|right|thumb|[[Kabomba wodna]]]]
[[Grafika:Ceratophyllum demersum var.demersum..JPG|200px|right|thumb|[[Rogatek sztywny]]]]
[[Grafika:Elodea canadensis.jpeg|200px|right|thumb|[[Moczarka kanadyjska]]]]
[[Grafika:HydrocharisMorsus-ranae2.jpg|200px|right|thumb|[[Żabiściek pływający]]]]
[[Grafika:LemnaGibba.jpg|200px|right|thumb|[[Rzęsa garbata]]]]
[[Grafika:Eendekroos dicht bijeen.JPG|200px|right|thumb|[[Rzęsa drobna]]]]
[[Grafika:LemnaTrisulca.jpg|200px|right|thumb|[[Rzęsa trójrowkowa]]]]
[[Grafika:Myriophyllum verticillatum.jpeg|200px|right|thumb|[[Wywłócznik okółkowy]]]]
[[Grafika:Nuphar lutea 24072005.jpg|200px|right|thumb|[[Grążel żółty]]]]
[[Grafika:Nyphaea alba.jpeg|200px|right|thumb|[[Grzybienie białe]]]]
[[Grafika:Nymphaea lotus.JPG|200px|right|thumb|[[Grzybienie egipskie]]]]
[[Grafika:Pistia stratiotes 1a.jpg|200px|right|thumb|[[Pistia rozetkowa]]]]
[[Grafika:RicciaFluitans1.jpg|200px|right|thumb|[[Wgłębka wodna]]]]
[[Grafika:Sagittaria sagittifolia bloem kl.jpg|200px|right|thumb|[[Strzałka wodna]]]]
[[Grafika:Salvinia natans0.jpg|200px|right|thumb|[[Salwinia pływająca]]]]
[[Grafika:Water soldier flower.JPG|200px|right|thumb|[[Osoka aloesowata]]]]
[[Grafika:Javamoos.jpg|200px|right|thumb|[[Mech jawajski]]]]

'''Rośliny akwariowe''' - ogólna nazwa grupy [[Rośliny|roślin]], które mogą być hodowane w [[Akwarium|akwariach]], [[Terrarium|terrariach]] i [[Paludarium|paludariach]]. Rośliny te pochodzą z mokrych [[biotop]]ów (najczęściej rośliny wodne - [[hydrofity]], rzadziej bagienne - [[hygrofity]]), zwykle ze strefy tropikalnej i subtropikalnej. Hodowane głównie jako [[rośliny ozdobne]] (zielone, czasem czerwone liście o różnorodnych kształtach, rzadziej kwiaty). W akwariach pełnią również funkcje wpływające na poprawę parametrów wody poprzez jej dotlenianie i filtrowanie (zobacz: [[cykl azotowy]]), stanowią konkurencję dla niepożądanych glonów, kryjówki, a czasem uzupełnienie pokarmu dla hodowanych zwierząt, a dla niektórych gatunków - miejsce rozrodu (zobacz: [[tarło]]). Wśród bardzo dużej liczby gatunków roślin akwariowych znajdują się rośliny charakteryzujące się szybkim wzrostem, rośliny wybitnie światłolubne ([[Rośliny światłolubne|heliofity]]) oraz takie, które dobrze radzą sobie w stosunkowo ciemnych, słabo doświetlonych zbiornikach ([[Rośliny cieniolubne|skiofity]]). Niektóre gatunki obrastają korzenie lub skały, inne tworzą gęste skupiska. Odrębną grupę tworzą rośliny pływające, które są niezbędne dla niektórych gatunków ryb.

Do najbardziej popularnych w Polsce gatunków należą, między innymi:
*[[kabomba wodna]] (''Cabomba aquatica'')
*[[kryptokoryna]] (''Cryptocoryne'')
*[[moczarka]] (''Elodea'')
*[[nurzaniec]], in. walisneria (''Vallisneria'')
*[[rogatek sztywny]] (''Ceratophyllum demersum'')
*[[wgłębka wodna]], wgłębka pływająca, mech wodny (''Riccia fluitans'')
*[[anubias]]y
*[[żabienica]] (''Echinodorus'')
*[[pistia rozetkowa]] (''Pistia stratiotes'')
*[[różdżyca rutewkowata]], paproć wodna, paprotka (''Ceratopteris thalictroides'')

---

'''Alfabetyczny wykaz naukowych nazw łacińskich roślin akwariowych:'''<br>

*''[[Acorus calamus]]'' - [[Tatarak zwyczajny]]
*''[[Aglaonema modestum]]''
*''[[Aglaonema simplex]]''
*''[[Alisma gramineum]]''
*''[[Alternanthera bettzichiana]]''
*''[[Alternanthera lilacina]]''
*''[[Alternanthera philoxeroides]]''
*''[[Alternanthera reineckii|Alternanthera reineckii "rosaefolia"]]''
*''[[Alternanthera sessilis]]''
*''[[Ammannia gracilis]]''
*''[[Ammannia latifolia]]''
*''[[Ammania senegalensis]]''
*''[[Anubias afzelii]]''
*''[[Anubias barteri var. barteri]]''
*''[[Anubias barteri var. nana]]''
*''[[Anubias gilletti]]''
*''[[Anubias gracilis]]''
*''[[Anubias hastifolia]]''
*''[[Anubias heterophylla]]''
*''[[Aponogeton appendiculatus]]''
*''[[Aponogeton bernierianus]]''
*''[[Aponogeton boivinianus]]''
*''[[Aponogeton capuronii]]''
*''[[Aponogeton crispus]]''
*''[[Aponogeton decartyi]]''
*''[[Aponogeton desertorum]]''
*''[[Aponogeton dioecus]]''
*''[[Aponogeton distachyos]]''
*''[[Aponogeton elongatus]]''
*''[[Aponogeton fenestralis]]''
*''[[Aponogeton henkelianus]]''
*''[[Aponogeton junceus]]''
*''[[Aponogeton longiplumulosus]]''
*''[[Aponogeton loriae]]''
*''[[Aponogeton madagascariensis]]''
*''[[Aponogeton natans]]''
*''[[Aponogeton rigidifolius]]''
*''[[Aponogeton tenuispicatus]]''
*''[[Aponogeton ulvaceus]]''
*''[[Aponogeton undulatus]]''
*''[[Armoracia aquatica]]''
*''[[Azolla caroliniana]]''
*''[[Azolla filiculoides|Azolla filiculoïdes]]''
*''[[Azolla pinnata]]''
*''[[Bacopa amplexicaulis]]''
*''[[Bacopa australis]]''
*''[[Bacopa caroliniana]]''
*''[[Bacopa crenata]]''
*''[[Bacopa monnieri]]''
*''[[Bacopa myriophylloides]]''
*''[[Bacopa rotundifolia]]''
*''[[Baldellia ranunculoides]]'' - [[Żabienica jaskrowata]]
*''[[Barclaya longifolia]]''
*''[[Barclaya motleyi]]''
*''[[Blyxa aubertii]]''
*''[[Blyxa echinosperma]]''
*''[[Blyxa japonica]]''
*''[[Blyxa novoguineensis]]''
*''[[Blyxa octandra]]''
*''[[Bolbitis heteroclita]]''
*''[[Bolbitis heudelotii]]''
*''[[Cabomba aquatica]]'' - [[Kabomba wodna]]
*''[[Cabomba caroliniana]]''
*''[[Cabomba furcata]]''
*''[[Cabomba palaeformis]]''
*''[[Cabomba piauhyensis]]''
*''[[Caldesia parnassifolia]]'' - [[Kaldezja dziewięciornikowata]]
*''[[Calla palustris]]''
*''[[Callitriche hamulata]]''
*''[[Callitriche hermaphroditica]]''
*''[[Callitriche palustris]]'' - [[Rzęśl bagienna]]
*''[[Callitriche stagnalis]]''
*''[[Cardamine lyrata]]''
*''[[Cardamine rotundifolia]]''
*''[[Ceratophyllum demersum]]'' - [[Rogatek sztywny]]
*''[[Ceratophyllum submersum]]''
*''[[Ceratopteris cornuta]]''
*''[[Ceratopteris pteridoides]]''
*''[[Ceratopteris thalictroides]]''
*''[[Cladophora aegagropila]]''
*''[[Crassula aquatica]]'' - [[Uwroć wodna]]
*''[[Crassula helmsii]]''
*''[[Crinum calamistratum]]''
*''[[Crinum natans]]''
*''[[Crinum purpurascens]]''
*''[[Crinum thaianum]]''
*''[[Cryptocoryne affinis]]''
*''[[Cryptocoryne alba]]''
*''[[Cryptocoryne albida]]''
*''[[Cryptocoryne aponogetifolia]]''
*''[[Cryptocoryne auriculata]]''
*''[[Cryptocoryne axelrodii]]''
*''[[Cryptocoryne balansae]]''
*''[[Cryptocoryne beckettii]]''
*''[[Cryptocoryne blassii]]''
*''[[Cryptocoryne bogneri]]''
*''[[Cryptocoryne bullosa]]''
*''[[Cryptocoryne ciliata]]''
*''[[Cryptocoryne cognata]]''
*''[[Cryptocoryne cordata]]''
*''[[Cryptocoryne crispatula]]''
*''[[Cryptocoryne cruddasiana]]''
*''[[Cryptocoryne diderici]]''
*''[[Cryptocoryne elliptica]]''
*''[[Cryptocoryne ferruginea]]''
*''[[Cryptocoryne fusca]]''
*''[[Cryptocoryne grabowskii]]''
*''[[Cryptocoryne gracilis]]''
*''[[Cryptocoryne griffithii]]''
*''[[Cryptocoryne huegelii]]''
*''[[Cryptocoryne legroi]]''
*''[[Cryptocoryne longicauda]]''
*''[[Cryptocoryne lucens]]''
*''[[Cryptocoryne lutea]]''
*''[[Cryptocoryne minima]]''
*''[[Cryptocoryne moehlmannii]]''
*''[[Cryptocoryne nevillii]]''
*''[[Cryptocoryne nurii]]''
*''[[Cryptocoryne parva]]''
*''[[Cryptocoryne petchii]]''
*''[[Cryptocoryne pontederiifolia]]''
*''[[Cryptocoryne purpurea]]''
*''[[Cryptocoryne retrospiralis]]''
*''[[Cryptocoryne siamensis]]''
*''[[Cryptocoryne spiralis]]''
*''[[Cryptocoryne thwaitesii]]''
*''[[Cryptocoryne tonkinensis]]''
*''[[Cryptocoryne undulata]]''
*''[[Cryptocoryne usteriana]]''
*''[[Cryptocoryne venemae]]''
*''[[Cryptocoryne versteegii]]''
*''[[Cryptocoryne walkeri]]''
*''[[Cryptocoryne wendtii|Cryptocoryne wendtii 'Tropica']]''
*''[[Cryptocoryne willisii]]''
*''[[Cryptocoryne zewaldae]]''
*''[[Cryptocoryne zonata]]''
*''[[Cryptocoryne zukalii]]''
*''[[Cyperus alternifolius]]''
*''[[Cyperus helferi]]''
*''[[Cyperus papyrus]]'' - [[Cibora papirusowa]]
*''[[Damasonium alisma]]''
*''[[Didiplis diandra]]''
*''[[Echinodorus africanatus]]''
*''[[Echinodorus amazonicus]]''
*''[[Echinodorus andrieuxii]]''
*''[[Echinodorus angustifolius]]''
*''[[Echinodorus argentinensis]]''
*''[[Echinodorus aschersonianus]]''
*''[[Echinodorus barthii]]''
*''[[Echinodorus berteroi]]''
*''[[Echinodorus bleheri]]''
*''[[Echinodorus bolivianus]]''
*''[[Echinodorus brevipedicellatus]]''
*''[[Echinodorus cordifolius]]''
*''[[Echinodorus fluitans]]''
*''[[Echinodorus grandiflorus]]''
*''[[Echinodorus horemanii]]''
*''[[Echinodorus horizontalis]]''
*''[[Echinodorus humilis]]''
*''[[Echinodorus latifolius]]''
*''[[Echinodorus longiscapus]]''
*''[[Echinodorus macrophyllus]]''
*''[[Echinodorus martii]]''
*''[[Echinodorus major]]''
*''[[Echinodorus opacus]]''
*''[[Echinodorus osiris]]''
*''[[Echinodorus 'Ozelot']]''
*''[[Echinodorus palaefolius]]''
*''[[Echinodorus paniculatus]]''
*''[[Echinodorus parviflorus]]''
*''[[Echinodorus pelliscidus]]''
*''[[Echinodorus quadricostatus]]''
*''[[Echinodorus radicans]]''
*''[[Echinodorus rigidifolius]]''
*''[[Echinodorus 'Rubin']]''
*''[[Echinodorus rubra]]''
*''[[Echinodorus schlueteri]]''
*''[[Echinodorus subalatus]]''
*''[[Echinodorus tenellus]]''
*''[[Echinodorus tunicatus]]''
*''[[Echinodorus uruguayensis]]''
*''[[Egeria densa]]''
*''[[Egeria naias]]''
*''[[Eichhornia crassipes]]'' - [[Hiacynt wodny]]
*''[[Eichhornia diversifolia]]''
*''[[Elatine hydropiper]]'' - [[Nadwodnik naprzeciwlistny]]
*''[[Elatine macropoda]]''
*''[[Eleocharis acicularis]]''
*''[[Eleocharis dulcis]]''
*''[[Eleocharis minima]]''
*''[[Eleocharis obtusa]]''
*''[[Eleocharis parvula]]'' - [[Ponikło maleńkie]]
*''[[Eleocharis vivipare]]''
*''[[Elodea canadensis]]'' - [[Moczarka kanadyjska]]
*''[[Elodea nuttallii]]''
*''[[Elodea occidentalis]]''
*[[Eriocaulon|''Eriocaulo'' sp.]]
*''[[Eusteralis stellata]]''
*''[[Fittonia argyroneura]]''
*''[[Fontinalis antipyretica]]''
*''[[Glossadelphus zollingeri]]''
*''[[Glossostigma diandrum]]''
*''[[Glossostigma elatinoides]]''
*''[[Gymnocoronis spilanthoides]]''
*''[[Hemianthus callitrichoides]]''
*''[[Hemianthus micranthemoides]]''
*''[[Heteranthera dubia]]''
*''[[Heteranthera reniformis]]''
*''[[Heteranthera zosterifolia]]''
*''[[Hippuris vulgaris]]'' - [[Przęstka pospolita]]
*''[[Hottonia inflata]]''
*''[[Hottonia palustris]]''
*''[[Hydrilla verticillata]]''
*''[[Hydrocharis morsus-ranae]]'' - [[Żabiściek pływający]]
*''[[Hydrocleis nymphoides]]''
*''[[Hydrocotyle leucocephala]]''
*''[[Hydrocotyle sibthorpioides]]''
*''[[Hydrocotyle verticillata]]''
*''[[Hydrocotyle vulgaris]]''
*''[[Hydrothrix gardneri]]''
*''[[Hydrotriche hottoniiflora]]''
*''[[Hygrophila augustifolia]]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'crispa']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'glabra']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'gracilis']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'siamensis']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'strigosa']]''
*''[[Hygrophila difformis]]''
*''[[Hygrophila guianensis]]''
*''[[Hygrophila lacustris]]''
*''[[Hygrophila lancea]]''
*''[[Hygrophila natalis]]''
*''[[Hygrophila polysperma]]''
*''[[Hygrophila salicifolia]]''
*''[[Hygrophila stricta]]''
*''[[Hygroryza aristata]]''
*''[[Isoetes lacustris]]''
*''[[Isoetes malinverniana]]''
*''[[Isoetes velata]]''
*''[[Isolepis setracea]]''
*''[[Juncus repens]]''
*''[[Lagarosiphon madagascariensis]]''
*''[[Lagarosiphon major]]''
*''[[Lagenandra insignis]]''
*''[[Lagenandra koenigii]]''
*''[[Lagenandra lancifolia]]''
*''[[Lagenandra nairii]]''
*''[[Lagenandra ovata]]''
*''[[Lagenandra thwaitesii]]''
*''[[Lemna gibba]]'' - [[Rzęsa garbata]]
*''[[Lemna minor]]'' - [[Rzęsa drobna]]
*''[[Lemna paucicostata]]''
*''[[Lemna perpusilla]]''
*''[[Lemna trisulca]]'' - [[Rzęsa trójrowkowa]]
*''[[Lilaeopsis brasiliensis]]''
*''[[Lilaeopsis carolinensis]]''
*''[[Lilaeopsis macloviana]]''
*''[[Lilaeopsis mauritiana]]''
*''[[Lilaeopsis novae zelandiae]]''
*''[[Lilaeopsis ruthiana]]''
*''[[Limnobium laevigatum]]''
*''[[Limnobium spongia]]''
*''[[Limnocharis flava]]''
*''[[Limnophila aquatica]]''
*''[[Limnophila aromatica]]''
*''[[Limnophila glabra]]''
*''[[Limnophila heterophylla]]''
*''[[Limnophila indica]]''
*''[[Limnophila sessiflora]]''
*''[[Limnophila sessiliflora]]''
*''[[Lindernia crustacea]]''
*''[[Lindernia rotundifolia]]''
*''[[Littorella uniflora]]''
*''[[Lobelia cardinalis]]''
*''[[Lobelia dortmanna]]''
*''[[Ludwigia alternifolia]]''
*''[[Ludwigia arcuata]]''
*''[[Ludwigia glandulosa]]''
*''[[Ludwigia helminthorrhiza]]''
*''[[Ludwigia inclinata]]''
*''[[Ludwigia inclinata var. verticellata 'Cuba']]''
*''[[Ludwigia mullertii]]''
*''[[Ludwigia natans]]''
*''[[Ludwigia palustris]]''
*''[[Ludwigia pulvinaris]]''
*''[[Ludwigia repens]]''
*''[[Luronium natans]]''
*''[[Lycopodium inundatum]]''
*''[[Lysimachia nummularia]]'' - [[Tojeść rozesłana]]
*''[[Marsilea crenata]]''
*''[[Marsilea drummondii]]''
*''[[Marsilea hirsuta]]''
*''[[Marsilea pubescens]]''
*''[[Marsilea quatrifolia]]''
*''[[Mayaca fluviatilis]]''
*''[[Mayaca vandellii]]''
*''[[Micranthemum umbrosum]]''
*''[[Microsorum pteropus]]''
*''[[Monosolenium tenerum]]''
*''[[Myriophyllum alterniflorum]]''
*''[[Myriophyllum aquaticum]]''
*''[[Myriophyllum elatinoides]]''
*''[[Myriophyllum heterophyllum]]''
*''[[Myriophyllum hippuroides]]''
*''[[Myriophyllum matogrossense]]''
*''[[Myriophyllum proserpinacoides]]''
*''[[Myriophyllum scabratum]]''
*''[[Myriophyllum spicatum]]'' - [[Wywłócznik kłosowy]]
*''[[Myriophyllum tuberculatum]]''
*''[[Myriophyllum ussuriense]]''
*''[[Myriophyllum verticillatum]]'' - [[Wywłócznik okółkowy]]
*''[[Myriophylumm oguraense]]''
*''[[Najas graminea]]''
*''[[Najas guadelupensis]]''
*''[[Najas indica]]''
*''[[Najas marina]]''
*''[[Najas minor]]''
*''[[Najas pectinata]]''
*''[[Nesaea crassicaulis]]''
*''[[Nitella capillaris]]''
*''[[Nitella flexilis]]''
*''[[Nitella gracilis]]''
*''[[Nomaphila siamensis]]''
*''[[Nomaphila stricta]]''
*''[[Nuphar advenum]]''
*''[[Nuphar japonica]]''
*''[[Nuphar luteum]]'' - [[Grążel żółty]]
*''[[Nuphar pumilum]]''
*''[[Nuphar sagittifolium]]''
*''[[Nymphaea alba]]'' - [[Grzybienie białe]]
*''[[Nymphaea lotus]]'' - [[Grzybienie egipskie]]
*''[[Nymphaea lotus var. rubra]]''
*''[[Nymphaea micrantha]]''
*''[[Nymphaea pubescens]]''
*''[[Nymphaea pygmea]]''
*''[[Nymphaea stellata]]''
*''[[Nymphaea zenkeri 'lotus']]''
*''[[Nymphoides aquatica]]''
*''[[Nymphoides humboldtiana]]''
*''[[Nymphoides indica]]''
*''[[Nymphoides peltata]]'' - [[Grzybieńczyk wodny]]
*''[[Orontium aquaticum]]''
*''[[Ottelia alismoides]]''
*''[[Ottelia mesenterum]]''
*''[[Ottelia ulvifolia]]''
*''[[Phyllanthus fluitans]]''
*''[[Pilularia americana]]''
*''[[Pilularia globulifera]]''
*''[[Pistia stratiotes]]'' - [[Pistia rozetkowa]]
*''[[Pogostemon helferi]]''
*''[[Pogostemon stellatus]]''
*''[[Pontederia cordata]]''
*''[[Potamogeton coloratus]]''
*''[[Potamogeton crispus]]'' - [[Rdestnica kędzierzawa]]
*''[[Potamogeton densus]]''
*''[[Potamogeton filiformis]]''
*''[[Potamogeton gayi]]''
*''[[Potamogeton gramineus]]''
*''[[Potamogeton lucens]]'' - [[Rdestnica połyskująca]]
*''[[Potamogeton malaianus]]''
*''[[Potamogeton natans]]'' - [[Rdestnica pływająca]]
*''[[Potamogeton perfoliatus]]'' - [[Rdestnica przeszyta]]
*''[[Proserpinaca palustris]]''
*''[[Ranunculus aquatilis]]''
*''[[Ranunculus limosella]]''
*''[[Regnellidium diphyllum]]''
*''[[Riccia fluitans]]'' - [[Wgłębka wodna]]
*''[[Ricciocarpus natans]]''
*''[[Rorippa aquatica]]''
*''[[Rotala indica]]''
*''[[Rotala macrandra]]''
*''[[Rotala rotundifolia]]''
*''[[Rotala wallichii]]''
*''[[Ruppia maritima]]''
*''[[Sagittaria chapmani]]''
*''[[Sagittaria eatonii]]''
*''[[Sagittaria filiformis]]''
*''[[Sagittaria graminea]]''
*''[[Sagittaria guyanensis]]''
*''[[Sagittaria isoëtiformis]]''
*''[[Sagittaria latifolia]]''
*''[[Sagittaria microfila]]''
*''[[Sagittaria montevidensis]]''
*''[[Sagittaria natans]]''
*''[[Sagittaria papillosa]]''
*''[[Sagittaria platyphylla]]''
*''[[Sagittaria pusilla]]''
*''[[Sagittaria sagittifolia]]'' - [[Strzałka wodna]]
*''[[Sagittaria subulata]]''
*''[[Salvinia auriculata]]'' - [[salwinia uszkowata]], ([[salwinia brazylijska]])
*''[[Salvinia cucullata]]'' - [[salwinia kukułkowata]]
*''[[Salvinia minima]]'' - [[salwinia mała]]
*''[[Salvinia natans]]'' - [[salwinia pływająca]]
*''[[Salvinia oblongifolia]]'' - [[salwinia podłużna]]
*''[[Salvinia rotundifolia]]'' - [[salwinia okrągłolistna]]
*''[[Salvinia sprucei]]'' - [[salwinia Sprucea]]
*''[[Samolus floribundus]]''
*''[[Samolus parviflorus]]''
*''[[Samolus valerandi]]''
*''[[Saururus cernuus]]''
*[[Selaginella|''Selaginella'' sp.]] - [[Widliczka]]
*''[[Shinnersia rivularis]]''
*''[[Spathiphyllum wallisii]]''
*''[[Spiranthes romanzoffiana]]''
*''[[Spirodela polyrhiza]]'' - [[Spirodela wielokorzeniowa]]
*''[[Stratiotes aloides]]'' - [[Osoka aloesowata]]
*''[[Subularia aquatica]]''
*''[[Synnema triflorum]]''
*''[[Taxiphyllum barbieri]]''
*''[[Tonina fluviatilis]]''
*''[[Trapa natans]]''
*''[[Triglochin maritima]]'' - [[Świbka morska]]
*''[[Triglochin palustre]]''
*''[[Triglochin striata]]''
*''[[Typha angustifolia]]'' - [[Pałka wąskolistna]]
*''[[Typha latifolia]]'' - [[Pałka szerokolistna]]
*''[[Utricularia gibba]]''
*''[[Utricularia graminifolia]]''
*''[[Utricularia minor]]''
*''[[Utricularia vulgaris]]'' - [[Pływacz zwyczajny]]
*''[[Vallisneria americana]]''
*''[[Vallisneria asiatica]]''
*''[[Vallisneria asiatica var. biwaensis]]''
*''[[Vallisneria gigantea]]''
*''[[Vallisneria neotropicalis]]''
*''[[Vallisneria rubra]]''
*''[[Vallisneria spiralis]]''
*''[[Vallisneria tortifolia]]''
*''[[Vallisneria tortissima]]''
*''[[Versicularia dubyana]]''
*''[[Wolffia arrhiza]]''
*''[[Wolffia microscopica]]''
*''[[Wolffiella floridana]]''
*''[[Zannichellia palustris]]''

==== Zobacz też: ====
*[[Akwarium holenderskie]]

==== Linki zewnętrzne: ====
*[http://www.roslinyakwariowe.pl/baza Baza danych roślin akwariowych]

[[Kategoria:Rośliny akwariowe| ]]

[[en:List of freshwater aquarium plant species]]
[[it:Piante d'acquario d'acqua dolce]]
[[pt:Anexo:Lista de plantas aquáticas usadas para aquarismo]]
[[fi:Akvaariokasvit]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bliny_akwariowe] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bliny_akwariowe&action=history]

Rośliny akwariowe

2008-04-14T16:09:27Z

Admin: /* Linki zewnętrzne: */

[[Grafika:Salvinia molesta.jpg|200px|thumb|right|[[Salwiniowate]] - ''[[Salvinia molesta]]'']]
[[Grafika:Anubias barteri var nana.jpg|200px|right|thumb|''[[Anubias barteri var. nana]]'']]
[[Grafika:Baldellia ranunculoides.jpeg|200px|right|thumb|[[Żabienica jaskrowata]]]]
[[Grafika:Cabomba aquatica 1 (Piotr Kuczynski).jpg|200px|right|thumb|[[Kabomba wodna]]]]
[[Grafika:Ceratophyllum demersum var.demersum..JPG|200px|right|thumb|[[Rogatek sztywny]]]]
[[Grafika:Elodea canadensis.jpeg|200px|right|thumb|[[Moczarka kanadyjska]]]]
[[Grafika:HydrocharisMorsus-ranae2.jpg|200px|right|thumb|[[Żabiściek pływający]]]]
[[Grafika:LemnaGibba.jpg|200px|right|thumb|[[Rzęsa garbata]]]]
[[Grafika:Eendekroos dicht bijeen.JPG|200px|right|thumb|[[Rzęsa drobna]]]]
[[Grafika:LemnaTrisulca.jpg|200px|right|thumb|[[Rzęsa trójrowkowa]]]]
[[Grafika:Myriophyllum verticillatum.jpeg|200px|right|thumb|[[Wywłócznik okółkowy]]]]
[[Grafika:Nuphar lutea 24072005.jpg|200px|right|thumb|[[Grążel żółty]]]]
[[Grafika:Nyphaea alba.jpeg|200px|right|thumb|[[Grzybienie białe]]]]
[[Grafika:Nymphaea lotus.JPG|200px|right|thumb|[[Grzybienie egipskie]]]]
[[Grafika:Pistia stratiotes 1a.jpg|200px|right|thumb|[[Pistia rozetkowa]]]]
[[Grafika:RicciaFluitans1.jpg|200px|right|thumb|[[Wgłębka wodna]]]]
[[Grafika:Sagittaria sagittifolia bloem kl.jpg|200px|right|thumb|[[Strzałka wodna]]]]
[[Grafika:Salvinia natans0.jpg|200px|right|thumb|[[Salwinia pływająca]]]]
[[Grafika:Water soldier flower.JPG|200px|right|thumb|[[Osoka aloesowata]]]]
[[Grafika:Javamoos.jpg|200px|right|thumb|[[Mech jawajski]]]]

'''Rośliny akwariowe''' - ogólna nazwa grupy [[Rośliny|roślin]], które mogą być hodowane w [[Akwarium|akwariach]], [[Terrarium|terrariach]] i [[Paludarium|paludariach]]. Rośliny te pochodzą z mokrych [[biotop]]ów (najczęściej rośliny wodne - [[hydrofity]], rzadziej bagienne - [[hygrofity]]), zwykle ze strefy tropikalnej i subtropikalnej. Hodowane głównie jako [[rośliny ozdobne]] (zielone, czasem czerwone liście o różnorodnych kształtach, rzadziej kwiaty). W akwariach pełnią również funkcje wpływające na poprawę parametrów wody poprzez jej dotlenianie i filtrowanie (zobacz: [[cykl azotowy]]), stanowią konkurencję dla niepożądanych glonów, kryjówki, a czasem uzupełnienie pokarmu dla hodowanych zwierząt, a dla niektórych gatunków - miejsce rozrodu (zobacz: [[tarło]]). Wśród bardzo dużej liczby gatunków roślin akwariowych znajdują się rośliny charakteryzujące się szybkim wzrostem, rośliny wybitnie światłolubne ([[Rośliny światłolubne|heliofity]]) oraz takie, które dobrze radzą sobie w stosunkowo ciemnych, słabo doświetlonych zbiornikach ([[Rośliny cieniolubne|skiofity]]). Niektóre gatunki obrastają korzenie lub skały, inne tworzą gęste skupiska. Odrębną grupę tworzą rośliny pływające, które są niezbędne dla niektórych gatunków ryb.

Do najbardziej popularnych w Polsce gatunków należą, między innymi:
*[[kabomba wodna]] (''Cabomba aquatica'')
*[[kryptokoryna]] (''Cryptocoryne'')
*[[moczarka]] (''Elodea'')
*[[nurzaniec]], in. walisneria (''Vallisneria'')
*[[rogatek sztywny]] (''Ceratophyllum demersum'')
*[[wgłębka wodna]], wgłębka pływająca, mech wodny (''Riccia fluitans'')
*[[anubias]]y
*[[żabienica]] (''Echinodorus'')
*[[pistia rozetkowa]] (''Pistia stratiotes'')
*[[różdżyca rutewkowata]], paproć wodna, paprotka (''Ceratopteris thalictroides'')

---

'''Alfabetyczny wykaz naukowych nazw łacińskich roślin akwariowych:'''<br>

*''[[Acorus calamus]]'' - [[Tatarak zwyczajny]]
*''[[Aglaonema modestum]]''
*''[[Aglaonema simplex]]''
*''[[Alisma gramineum]]''
*''[[Alternanthera bettzichiana]]''
*''[[Alternanthera lilacina]]''
*''[[Alternanthera philoxeroides]]''
*''[[Alternanthera reineckii|Alternanthera reineckii "rosaefolia"]]''
*''[[Alternanthera sessilis]]''
*''[[Ammannia gracilis]]''
*''[[Ammannia latifolia]]''
*''[[Ammania senegalensis]]''
*''[[Anubias afzelii]]''
*''[[Anubias barteri var. barteri]]''
*''[[Anubias barteri var. nana]]''
*''[[Anubias gilletti]]''
*''[[Anubias gracilis]]''
*''[[Anubias hastifolia]]''
*''[[Anubias heterophylla]]''
*''[[Aponogeton appendiculatus]]''
*''[[Aponogeton bernierianus]]''
*''[[Aponogeton boivinianus]]''
*''[[Aponogeton capuronii]]''
*''[[Aponogeton crispus]]''
*''[[Aponogeton decartyi]]''
*''[[Aponogeton desertorum]]''
*''[[Aponogeton dioecus]]''
*''[[Aponogeton distachyos]]''
*''[[Aponogeton elongatus]]''
*''[[Aponogeton fenestralis]]''
*''[[Aponogeton henkelianus]]''
*''[[Aponogeton junceus]]''
*''[[Aponogeton longiplumulosus]]''
*''[[Aponogeton loriae]]''
*''[[Aponogeton madagascariensis]]''
*''[[Aponogeton natans]]''
*''[[Aponogeton rigidifolius]]''
*''[[Aponogeton tenuispicatus]]''
*''[[Aponogeton ulvaceus]]''
*''[[Aponogeton undulatus]]''
*''[[Armoracia aquatica]]''
*''[[Azolla caroliniana]]''
*''[[Azolla filiculoides|Azolla filiculoïdes]]''
*''[[Azolla pinnata]]''
*''[[Bacopa amplexicaulis]]''
*''[[Bacopa australis]]''
*''[[Bacopa caroliniana]]''
*''[[Bacopa crenata]]''
*''[[Bacopa monnieri]]''
*''[[Bacopa myriophylloides]]''
*''[[Bacopa rotundifolia]]''
*''[[Baldellia ranunculoides]]'' - [[Żabienica jaskrowata]]
*''[[Barclaya longifolia]]''
*''[[Barclaya motleyi]]''
*''[[Blyxa aubertii]]''
*''[[Blyxa echinosperma]]''
*''[[Blyxa japonica]]''
*''[[Blyxa novoguineensis]]''
*''[[Blyxa octandra]]''
*''[[Bolbitis heteroclita]]''
*''[[Bolbitis heudelotii]]''
*''[[Cabomba aquatica]]'' - [[Kabomba wodna]]
*''[[Cabomba caroliniana]]''
*''[[Cabomba furcata]]''
*''[[Cabomba palaeformis]]''
*''[[Cabomba piauhyensis]]''
*''[[Caldesia parnassifolia]]'' - [[Kaldezja dziewięciornikowata]]
*''[[Calla palustris]]''
*''[[Callitriche hamulata]]''
*''[[Callitriche hermaphroditica]]''
*''[[Callitriche palustris]]'' - [[Rzęśl bagienna]]
*''[[Callitriche stagnalis]]''
*''[[Cardamine lyrata]]''
*''[[Cardamine rotundifolia]]''
*''[[Ceratophyllum demersum]]'' - [[Rogatek sztywny]]
*''[[Ceratophyllum submersum]]''
*''[[Ceratopteris cornuta]]''
*''[[Ceratopteris pteridoides]]''
*''[[Ceratopteris thalictroides]]''
*''[[Cladophora aegagropila]]''
*''[[Crassula aquatica]]'' - [[Uwroć wodna]]
*''[[Crassula helmsii]]''
*''[[Crinum calamistratum]]''
*''[[Crinum natans]]''
*''[[Crinum purpurascens]]''
*''[[Crinum thaianum]]''
*''[[Cryptocoryne affinis]]''
*''[[Cryptocoryne alba]]''
*''[[Cryptocoryne albida]]''
*''[[Cryptocoryne aponogetifolia]]''
*''[[Cryptocoryne auriculata]]''
*''[[Cryptocoryne axelrodii]]''
*''[[Cryptocoryne balansae]]''
*''[[Cryptocoryne beckettii]]''
*''[[Cryptocoryne blassii]]''
*''[[Cryptocoryne bogneri]]''
*''[[Cryptocoryne bullosa]]''
*''[[Cryptocoryne ciliata]]''
*''[[Cryptocoryne cognata]]''
*''[[Cryptocoryne cordata]]''
*''[[Cryptocoryne crispatula]]''
*''[[Cryptocoryne cruddasiana]]''
*''[[Cryptocoryne diderici]]''
*''[[Cryptocoryne elliptica]]''
*''[[Cryptocoryne ferruginea]]''
*''[[Cryptocoryne fusca]]''
*''[[Cryptocoryne grabowskii]]''
*''[[Cryptocoryne gracilis]]''
*''[[Cryptocoryne griffithii]]''
*''[[Cryptocoryne huegelii]]''
*''[[Cryptocoryne legroi]]''
*''[[Cryptocoryne longicauda]]''
*''[[Cryptocoryne lucens]]''
*''[[Cryptocoryne lutea]]''
*''[[Cryptocoryne minima]]''
*''[[Cryptocoryne moehlmannii]]''
*''[[Cryptocoryne nevillii]]''
*''[[Cryptocoryne nurii]]''
*''[[Cryptocoryne parva]]''
*''[[Cryptocoryne petchii]]''
*''[[Cryptocoryne pontederiifolia]]''
*''[[Cryptocoryne purpurea]]''
*''[[Cryptocoryne retrospiralis]]''
*''[[Cryptocoryne siamensis]]''
*''[[Cryptocoryne spiralis]]''
*''[[Cryptocoryne thwaitesii]]''
*''[[Cryptocoryne tonkinensis]]''
*''[[Cryptocoryne undulata]]''
*''[[Cryptocoryne usteriana]]''
*''[[Cryptocoryne venemae]]''
*''[[Cryptocoryne versteegii]]''
*''[[Cryptocoryne walkeri]]''
*''[[Cryptocoryne wendtii|Cryptocoryne wendtii 'Tropica']]''
*''[[Cryptocoryne willisii]]''
*''[[Cryptocoryne zewaldae]]''
*''[[Cryptocoryne zonata]]''
*''[[Cryptocoryne zukalii]]''
*''[[Cyperus alternifolius]]''
*''[[Cyperus helferi]]''
*''[[Cyperus papyrus]]'' - [[Cibora papirusowa]]
*''[[Damasonium alisma]]''
*''[[Didiplis diandra]]''
*''[[Echinodorus africanatus]]''
*''[[Echinodorus amazonicus]]''
*''[[Echinodorus andrieuxii]]''
*''[[Echinodorus angustifolius]]''
*''[[Echinodorus argentinensis]]''
*''[[Echinodorus aschersonianus]]''
*''[[Echinodorus barthii]]''
*''[[Echinodorus berteroi]]''
*''[[Echinodorus bleheri]]''
*''[[Echinodorus bolivianus]]''
*''[[Echinodorus brevipedicellatus]]''
*''[[Echinodorus cordifolius]]''
*''[[Echinodorus fluitans]]''
*''[[Echinodorus grandiflorus]]''
*''[[Echinodorus horemanii]]''
*''[[Echinodorus horizontalis]]''
*''[[Echinodorus humilis]]''
*''[[Echinodorus latifolius]]''
*''[[Echinodorus longiscapus]]''
*''[[Echinodorus macrophyllus]]''
*''[[Echinodorus martii]]''
*''[[Echinodorus major]]''
*''[[Echinodorus opacus]]''
*''[[Echinodorus osiris]]''
*''[[Echinodorus 'Ozelot']]''
*''[[Echinodorus palaefolius]]''
*''[[Echinodorus paniculatus]]''
*''[[Echinodorus parviflorus]]''
*''[[Echinodorus pelliscidus]]''
*''[[Echinodorus quadricostatus]]''
*''[[Echinodorus radicans]]''
*''[[Echinodorus rigidifolius]]''
*''[[Echinodorus 'Rubin']]''
*''[[Echinodorus rubra]]''
*''[[Echinodorus schlueteri]]''
*''[[Echinodorus subalatus]]''
*''[[Echinodorus tenellus]]''
*''[[Echinodorus tunicatus]]''
*''[[Echinodorus uruguayensis]]''
*''[[Egeria densa]]''
*''[[Egeria naias]]''
*''[[Eichhornia crassipes]]'' - [[Hiacynt wodny]]
*''[[Eichhornia diversifolia]]''
*''[[Elatine hydropiper]]'' - [[Nadwodnik naprzeciwlistny]]
*''[[Elatine macropoda]]''
*''[[Eleocharis acicularis]]''
*''[[Eleocharis dulcis]]''
*''[[Eleocharis minima]]''
*''[[Eleocharis obtusa]]''
*''[[Eleocharis parvula]]'' - [[Ponikło maleńkie]]
*''[[Eleocharis vivipare]]''
*''[[Elodea canadensis]]'' - [[Moczarka kanadyjska]]
*''[[Elodea nuttallii]]''
*''[[Elodea occidentalis]]''
*[[Eriocaulon|''Eriocaulo'' sp.]]
*''[[Eusteralis stellata]]''
*''[[Fittonia argyroneura]]''
*''[[Fontinalis antipyretica]]''
*''[[Glossadelphus zollingeri]]''
*''[[Glossostigma diandrum]]''
*''[[Glossostigma elatinoides]]''
*''[[Gymnocoronis spilanthoides]]''
*''[[Hemianthus callitrichoides]]''
*''[[Hemianthus micranthemoides]]''
*''[[Heteranthera dubia]]''
*''[[Heteranthera reniformis]]''
*''[[Heteranthera zosterifolia]]''
*''[[Hippuris vulgaris]]'' - [[Przęstka pospolita]]
*''[[Hottonia inflata]]''
*''[[Hottonia palustris]]''
*''[[Hydrilla verticillata]]''
*''[[Hydrocharis morsus-ranae]]'' - [[Żabiściek pływający]]
*''[[Hydrocleis nymphoides]]''
*''[[Hydrocotyle leucocephala]]''
*''[[Hydrocotyle sibthorpioides]]''
*''[[Hydrocotyle verticillata]]''
*''[[Hydrocotyle vulgaris]]''
*''[[Hydrothrix gardneri]]''
*''[[Hydrotriche hottoniiflora]]''
*''[[Hygrophila augustifolia]]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'crispa']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'glabra']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'gracilis']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'siamensis']]''
*''[[Hygrophila corymbosa 'strigosa']]''
*''[[Hygrophila difformis]]''
*''[[Hygrophila guianensis]]''
*''[[Hygrophila lacustris]]''
*''[[Hygrophila lancea]]''
*''[[Hygrophila natalis]]''
*''[[Hygrophila polysperma]]''
*''[[Hygrophila salicifolia]]''
*''[[Hygrophila stricta]]''
*''[[Hygroryza aristata]]''
*''[[Isoetes lacustris]]''
*''[[Isoetes malinverniana]]''
*''[[Isoetes velata]]''
*''[[Isolepis setracea]]''
*''[[Juncus repens]]''
*''[[Lagarosiphon madagascariensis]]''
*''[[Lagarosiphon major]]''
*''[[Lagenandra insignis]]''
*''[[Lagenandra koenigii]]''
*''[[Lagenandra lancifolia]]''
*''[[Lagenandra nairii]]''
*''[[Lagenandra ovata]]''
*''[[Lagenandra thwaitesii]]''
*''[[Lemna gibba]]'' - [[Rzęsa garbata]]
*''[[Lemna minor]]'' - [[Rzęsa drobna]]
*''[[Lemna paucicostata]]''
*''[[Lemna perpusilla]]''
*''[[Lemna trisulca]]'' - [[Rzęsa trójrowkowa]]
*''[[Lilaeopsis brasiliensis]]''
*''[[Lilaeopsis carolinensis]]''
*''[[Lilaeopsis macloviana]]''
*''[[Lilaeopsis mauritiana]]''
*''[[Lilaeopsis novae zelandiae]]''
*''[[Lilaeopsis ruthiana]]''
*''[[Limnobium laevigatum]]''
*''[[Limnobium spongia]]''
*''[[Limnocharis flava]]''
*''[[Limnophila aquatica]]''
*''[[Limnophila aromatica]]''
*''[[Limnophila glabra]]''
*''[[Limnophila heterophylla]]''
*''[[Limnophila indica]]''
*''[[Limnophila sessiflora]]''
*''[[Limnophila sessiliflora]]''
*''[[Lindernia crustacea]]''
*''[[Lindernia rotundifolia]]''
*''[[Littorella uniflora]]''
*''[[Lobelia cardinalis]]''
*''[[Lobelia dortmanna]]''
*''[[Ludwigia alternifolia]]''
*''[[Ludwigia arcuata]]''
*''[[Ludwigia glandulosa]]''
*''[[Ludwigia helminthorrhiza]]''
*''[[Ludwigia inclinata]]''
*''[[Ludwigia inclinata var. verticellata 'Cuba']]''
*''[[Ludwigia mullertii]]''
*''[[Ludwigia natans]]''
*''[[Ludwigia palustris]]''
*''[[Ludwigia pulvinaris]]''
*''[[Ludwigia repens]]''
*''[[Luronium natans]]''
*''[[Lycopodium inundatum]]''
*''[[Lysimachia nummularia]]'' - [[Tojeść rozesłana]]
*''[[Marsilea crenata]]''
*''[[Marsilea drummondii]]''
*''[[Marsilea hirsuta]]''
*''[[Marsilea pubescens]]''
*''[[Marsilea quatrifolia]]''
*''[[Mayaca fluviatilis]]''
*''[[Mayaca vandellii]]''
*''[[Micranthemum umbrosum]]''
*''[[Microsorum pteropus]]''
*''[[Monosolenium tenerum]]''
*''[[Myriophyllum alterniflorum]]''
*''[[Myriophyllum aquaticum]]''
*''[[Myriophyllum elatinoides]]''
*''[[Myriophyllum heterophyllum]]''
*''[[Myriophyllum hippuroides]]''
*''[[Myriophyllum matogrossense]]''
*''[[Myriophyllum proserpinacoides]]''
*''[[Myriophyllum scabratum]]''
*''[[Myriophyllum spicatum]]'' - [[Wywłócznik kłosowy]]
*''[[Myriophyllum tuberculatum]]''
*''[[Myriophyllum ussuriense]]''
*''[[Myriophyllum verticillatum]]'' - [[Wywłócznik okółkowy]]
*''[[Myriophylumm oguraense]]''
*''[[Najas graminea]]''
*''[[Najas guadelupensis]]''
*''[[Najas indica]]''
*''[[Najas marina]]''
*''[[Najas minor]]''
*''[[Najas pectinata]]''
*''[[Nesaea crassicaulis]]''
*''[[Nitella capillaris]]''
*''[[Nitella flexilis]]''
*''[[Nitella gracilis]]''
*''[[Nomaphila siamensis]]''
*''[[Nomaphila stricta]]''
*''[[Nuphar advenum]]''
*''[[Nuphar japonica]]''
*''[[Nuphar luteum]]'' - [[Grążel żółty]]
*''[[Nuphar pumilum]]''
*''[[Nuphar sagittifolium]]''
*''[[Nymphaea alba]]'' - [[Grzybienie białe]]
*''[[Nymphaea lotus]]'' - [[Grzybienie egipskie]]
*''[[Nymphaea lotus var. rubra]]''
*''[[Nymphaea micrantha]]''
*''[[Nymphaea pubescens]]''
*''[[Nymphaea pygmea]]''
*''[[Nymphaea stellata]]''
*''[[Nymphaea zenkeri 'lotus']]''
*''[[Nymphoides aquatica]]''
*''[[Nymphoides humboldtiana]]''
*''[[Nymphoides indica]]''
*''[[Nymphoides peltata]]'' - [[Grzybieńczyk wodny]]
*''[[Orontium aquaticum]]''
*''[[Ottelia alismoides]]''
*''[[Ottelia mesenterum]]''
*''[[Ottelia ulvifolia]]''
*''[[Phyllanthus fluitans]]''
*''[[Pilularia americana]]''
*''[[Pilularia globulifera]]''
*''[[Pistia stratiotes]]'' - [[Pistia rozetkowa]]
*''[[Pogostemon helferi]]''
*''[[Pogostemon stellatus]]''
*''[[Pontederia cordata]]''
*''[[Potamogeton coloratus]]''
*''[[Potamogeton crispus]]'' - [[Rdestnica kędzierzawa]]
*''[[Potamogeton densus]]''
*''[[Potamogeton filiformis]]''
*''[[Potamogeton gayi]]''
*''[[Potamogeton gramineus]]''
*''[[Potamogeton lucens]]'' - [[Rdestnica połyskująca]]
*''[[Potamogeton malaianus]]''
*''[[Potamogeton natans]]'' - [[Rdestnica pływająca]]
*''[[Potamogeton perfoliatus]]'' - [[Rdestnica przeszyta]]
*''[[Proserpinaca palustris]]''
*''[[Ranunculus aquatilis]]''
*''[[Ranunculus limosella]]''
*''[[Regnellidium diphyllum]]''
*''[[Riccia fluitans]]'' - [[Wgłębka wodna]]
*''[[Ricciocarpus natans]]''
*''[[Rorippa aquatica]]''
*''[[Rotala indica]]''
*''[[Rotala macrandra]]''
*''[[Rotala rotundifolia]]''
*''[[Rotala wallichii]]''
*''[[Ruppia maritima]]''
*''[[Sagittaria chapmani]]''
*''[[Sagittaria eatonii]]''
*''[[Sagittaria filiformis]]''
*''[[Sagittaria graminea]]''
*''[[Sagittaria guyanensis]]''
*''[[Sagittaria isoëtiformis]]''
*''[[Sagittaria latifolia]]''
*''[[Sagittaria microfila]]''
*''[[Sagittaria montevidensis]]''
*''[[Sagittaria natans]]''
*''[[Sagittaria papillosa]]''
*''[[Sagittaria platyphylla]]''
*''[[Sagittaria pusilla]]''
*''[[Sagittaria sagittifolia]]'' - [[Strzałka wodna]]
*''[[Sagittaria subulata]]''
*''[[Salvinia auriculata]]'' - [[salwinia uszkowata]], ([[salwinia brazylijska]])
*''[[Salvinia cucullata]]'' - [[salwinia kukułkowata]]
*''[[Salvinia minima]]'' - [[salwinia mała]]
*''[[Salvinia natans]]'' - [[salwinia pływająca]]
*''[[Salvinia oblongifolia]]'' - [[salwinia podłużna]]
*''[[Salvinia rotundifolia]]'' - [[salwinia okrągłolistna]]
*''[[Salvinia sprucei]]'' - [[salwinia Sprucea]]
*''[[Samolus floribundus]]''
*''[[Samolus parviflorus]]''
*''[[Samolus valerandi]]''
*''[[Saururus cernuus]]''
*[[Selaginella|''Selaginella'' sp.]] - [[Widliczka]]
*''[[Shinnersia rivularis]]''
*''[[Spathiphyllum wallisii]]''
*''[[Spiranthes romanzoffiana]]''
*''[[Spirodela polyrhiza]]'' - [[Spirodela wielokorzeniowa]]
*''[[Stratiotes aloides]]'' - [[Osoka aloesowata]]
*''[[Subularia aquatica]]''
*''[[Synnema triflorum]]''
*''[[Taxiphyllum barbieri]]''
*''[[Tonina fluviatilis]]''
*''[[Trapa natans]]''
*''[[Triglochin maritima]]'' - [[Świbka morska]]
*''[[Triglochin palustre]]''
*''[[Triglochin striata]]''
*''[[Typha angustifolia]]'' - [[Pałka wąskolistna]]
*''[[Typha latifolia]]'' - [[Pałka szerokolistna]]
*''[[Utricularia gibba]]''
*''[[Utricularia graminifolia]]''
*''[[Utricularia minor]]''
*''[[Utricularia vulgaris]]'' - [[Pływacz zwyczajny]]
*''[[Vallisneria americana]]''
*''[[Vallisneria asiatica]]''
*''[[Vallisneria asiatica var. biwaensis]]''
*''[[Vallisneria gigantea]]''
*''[[Vallisneria neotropicalis]]''
*''[[Vallisneria rubra]]''
*''[[Vallisneria spiralis]]''
*''[[Vallisneria tortifolia]]''
*''[[Vallisneria tortissima]]''
*''[[Versicularia dubyana]]''
*''[[Wolffia arrhiza]]''
*''[[Wolffia microscopica]]''
*''[[Wolffiella floridana]]''
*''[[Zannichellia palustris]]''

==== Zobacz też: ====
*[[Portal:Akwarystyka]],
*[[Akwarystyka]],
*[[Akwarium holenderskie]],

==== Linki zewnętrzne: ====
*[http://www.roslinyakwariowe.pl/baza Baza danych roślin akwariowych]

[[Kategoria:Rośliny akwariowe| ]]

[[en:List of freshwater aquarium plant species]]
[[it:Piante d'acquario d'acqua dolce]]
[[pt:Anexo:Lista de plantas aquáticas usadas para aquarismo]]
[[fi:Akvaariokasvit]]

źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bliny_akwariowe] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bliny_akwariowe&action=history]