http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?action=history&feed=atom&title=Endemit 2026-05-08T04:31:02Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.19.0 http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?title=Endemit&diff=584&oldid=prev 2008-06-21T12:46:28Z

<p>Nowa strona: &#039;&#039;&#039;Endemit&#039;&#039;&#039; - <a href="/w/index.php?title=Takson&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Takson (strona nie istnieje)">takson</a> (najczęściej <a href="/w/index.php?title=Gatunek_(biologia)&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Gatunek (biologia) (strona nie istnieje)">gatunek</a>) unikalny dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występuj...</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>'''Endemit''' - [[takson]] (najczęściej [[gatunek (biologia)|gatunek]]) unikalny dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.<br /> <br /> Obszar występowania endemitów może stanowić ich dawny areał życiowy ([[ostoja (ekologia)|refugium]]) pozostały po minionym okresie geologicznym. Przyczyną endemizmu może być również bariera przestrzenna, np. na izolowanych wyspach, w jaskiniach, gdzie z powodu geograficznej izolacji, czyli braku kontaktu ze swoim gatunkiem ([[paleoendemit]]y), wraz z nowymi warunkami życia przez dostatecznie długi okres [[ewolucja biologiczna|wyewoluowały]] formy zupełnie różne od gatunków nieodizolowanych ([[neoendemit]]y). <br /> <br /> Gatunki endemiczne w zasadzie tak są przystosowane do swoich warunków życia, że nie tolerują większych wahań środowiska, a często wykazują cechy wąskiej specjalizacji (są [[stenobiont]]ami). Gatunki endemiczne często należą do gatunków zagrożonych, gdyż są bardzo podatne na choroby i wrażliwe na inne zaburzenia (np. kontakt z człowiekiem).<br /> <br /> Mianem endemitu można też określać wyższe od gatunku [[takson]]y ([[Rodzaj (biologia)|rodzaj]], [[Rodzina (biologia)|rodzina]]), jeśli ich występowanie faktycznie ogranicza się do konkretnego, stosunkowo niewielkiego obszaru (wyspy, szczytu górskiego czy jeziora, np. 9 rodzajów i 1 rodzina ryb [[Głowaczowce|głowaczowców]] z jeziora [[Bajkał]] to endemity).<br /> <br /> Endemitem nazywane są też taksony niższe niż gatunek np. [[Leucoium vernum subsp. carpaticum]] - endemit wschodnio-karpacki.<br /> <br /> Przykładami fauny endemicznej są [[żółw słoniowy|żółwie słoniowe]], a także [[legwan morski]] z [[Galapagos]], [[Australia (kontynent)|australijski]] [[koala]] czy [[rogoząb australijski]], a także [[hatteria]] ([[Nowa Zelandia]]) i [[dront dodo]] ([[Maskareny]]).<br /> Na obszarze [[Polska|Polski]] największe skupisko gatunków endemicznych występuje na obszarach górskich, szczególnie w [[Tatry|Tatrach]] (np. [[skalnica tatrzańska]], [[chruściki|chruścik]] ''[[Allogamus starmachi]]''), znacznie mniej endemicznych taksonów znajdujemy w [[Sudety|Sudetach]].<br /> <br /> Gatunki, które występują głównie w określonej strefie geograficznej lub okolicy, jednak przekraczają nieco swym zasięgiem ten teren i na niewielkiej liczbie stanowisk występują w bliskich okolicach swojego głównego obszaru występowania nazywamy [[subendemit]]ami. Przykładem subendemitu we florze Polski jest [[brzoza ojcowska]].<br /> <br /> Przeciwieństwem gatunków endemicznych są [[gatunki kosmopolityczne]], bardzo szeroko rozpowszechnione.<br /> <br /> ==Regiony z wysokim endemizmem==<br /> Najbardziej znane regiony i formacje roślinne bogate w taksony endemiczne to:<br /> *[[Australia]]<br /> *[[Nowa Zelandia]]<br /> *[[Nowa Kaledonia]]<br /> *[[Madagaskar]]<br /> *[[Maskareny]]<br /> *[[Hawaje (archipelag)|Hawaje]]<br /> *[[Galapagos]]<br /> *[[Archipelag Sokotra|Sokotra]]<br /> *Jezioro [[Bajkał]] ([[Rosja]], [[Syberia]])<br /> *jeziora [[Wielkie Rowy Afrykańskie|Wielkich Rowów Afrykańskich]]<br /> *[[Fynbos]] ([[Afryka Południowa]])<br /> <br /> [[Kategoria: Słownik]]<br /> źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Endemity</div>

Przemek