Przemek: /* Linki zewnętrzne */

2008-06-22T10:35:47Z

‎Linki zewnętrzne

Przemek o 10:34, 22 cze 2008

2008-06-22T10:34:58Z

Przemek: 1 wersja

2008-06-22T10:22:50Z

1 wersja

MastiBot: robot dodaje:

2008-05-23T21:57:10Z

robot dodaje:

Nowa strona

{{Zwierzę infobox
|Nazwa zwyczajowa=Krab tęczowy
|Łacińska=''Cardisoma armatum''
|Zoolog=[[Jan Adrianus Herklots|Herklots]], [[1851]]
|Obrazek=Rainbow crab.jpg
|Opis_obrazka=Krab tęczowy
|Mapa=Występowanie krabów tęczowych.gif
|Typ=[[stawonogi]]
|Podtyp=[[skorupiaki]]
|Gromada=[[pancerzowce]]
|Rząd=[[dziesięcionogi]]
|Rodzina=[[Gecarcinidae]]
|Rodzaj=''Cardisoma''
|Gatunek=''Cardisoma armatum''
|Wikispecies=Cardisoma armatum
}}
[[Grafika:Krab tęczowy2.JPG|thumb|250px|Krab tęczowy (''Cardisoma armatum'')]]
'''Krab tęczowy''' (''Cardisoma armatum'' lub ''Cardiosoma armatum'', inna nazwa ''krab trójkolorowy'') - [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[kraby|kraba]]. Jako osobny gatunek został wyodrębniony przez [[Holandia|holenderskiego]] [[lekarz]]a [[Jan Adrianus Herklots|Jana Adriana Herklotsa]] w [[1851]]. Swoją nazwę zawdzięcza bogatemu ubarwieniu.

Krab tęczowy jest bardzo często mylony z [[krab Halloween|krabem Halloween]].

== Występowanie ==
Krab tęczowy zamieszkuje północnozachodnią, nadmorską cześć [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]] ([[Brazylia]], [[Surinam]], [[Gujana]], [[Wenezuela]]) oraz [[Morze Karaibskie]] z występującymi na nim [[wyspa|wyspami]] ([[Trynidad]] i [[Tobago]], [[Antyle Holenderskie]] i [[Karaiby]], patrz mapka) i podzwrotnikowe regiony [[Ocean Atlantycki|Oceanu Atlantyckiego]]. Jest także sporadycznie spotykany na wybrzeżach [[Afryka|Afryki]], dokąd dostał się przez ten właśnie [[ocean]].

== Wygląd ==
Ich średnia wielkość to około 10 do 14 [[centymetr|cm]], największe osiągają nawet wielkość do 20 cm. Posiadają granatowy (niebieski) [[karapaks]] zbudowany z [[chityna|chityny]], wysycany [[sól|solami]] [[wapń|wapnia]], które są pobierane przez kraba za pomocą [[Skrzela (anatomia)|skrzeli]], lekko fioletowe [[odnóża]] oraz białe (szare, miejscami przechodzące w niebieskie) szczypce - jeden szczypiec jest zawsze większy od drugiego i w praktyce służy krabowi do [[obrona|obrony]]. Mają także bardzo charakterystyczne, wystające [[oko|oczy]]; [[rogówka]] otacza je dookoła, tak że krab tęczowy może widzieć nawet z tyłu. Posiadają także wewnętrzne [[Skrzela (anatomia)|skrzela]], które pozwalają im bez problemu oddychać zarówno w [[woda|wodzie]], jak i na [[ląd|lądzie]].

Jest zwierzęciem [[rozdzielnopłciowość|rozdzielnopłciowym]], lecz [[dymorfizm płciowy]] jest słabo zaznaczony. Samica różni się od samca tym, że ma szerszy [[odwłok]] (przystosowany do przechowywania [[jajo (biologia)|jajeczek]]) w kształcie odwróconej litery C, a samiec na odwłok wąski, zbliżony kształtem do litery V.

== Życie kraba ==
Kraby tęczowe są drapieżne, lecz dla człowieka całkowicie niegroźne. Prowadzą całodobowy tryb życia, ale ich aktywność wzmaga się późnym wieczorem oraz wczesnym rankiem. Są padlinożerne - żywią się [[larwa|larwami]] [[owady|owadów]], [[kijanka|kijankami]], [[krewetka|krewetkami]], [[ślimaki|ślimakami]] oraz mniejszymi [[ryby|rybami]], zjadają także wiele gatunków [[rośliny|roślin]] - zarówno [[warzywa|warzyw]] jak i [[owoce|owoców]]. Również spotykanym i normalnym zjawiskiem u tego kraba jest tzw. [[koprofagia]], czyli zjadanie własnego [[kał]]u.

W warunkach hodowlanych żyją 5-6 lat, a w warunkach naturalnych dożywają nawet 10 lat. Żyje w [[temperatura|temperaturach]] od 20 [[stopnie Celsjusza|°C]] do 30 °C (taka też powinna być temperatura w [[akwarium]] hodowlanym dla tych krabów).

=== Rozmnażanie ===
[[Rozmnażanie]] kraba polega na tym, że samiec zapładnia [[jajo (biologia)|jaja]] umieszczone u samicy w odwłoku. Następnie małe kraby wylegają się w ciele matki . Czas wylęgania się małych krabów zależy od temperatury otoczenia; ciepło sprzyja rozwojowi [[larwa|larwy]], . Zaraz po [[wyklucie|wykluciu]] kraby tęczowe są już całkowicie samodzielne.Matka wypuszcza młode krabiki do morza podczas przypływu.

Krab tęczowy, podobnie jak [[krab wełnistoszczypcy]], rozmnaża się tylko w morzu, ponieważ warunki morskiej wody sprzyjają wylęganiu się małych krabów. Z tego powodu te kraby tęczowe, które zamieszkują [[Ameryka Południowa|południowoamerykańską]] [[puszcza|puszczę]], na okres [[tarło|tarła]] przemierzają czasami wiele kilometrów, aby dojść do morza i złożyć jaja.

=== Zmiana pancerza ===
Kraby tęczowe około 20 razy w całym życiu zmieniają swój pancerz na większy, co umożliwia im wzrost. Na okres zmiany pancerza krab robi się bardzo leniwy, przestaje jeść i najczęściej ukrywa się w wodzie. Pod starym pancerzem zaczyna mu wtedy rosnąć nowy, a kiedy jest on już wystarczająco duży, krab po prostu z niego wychodzi. Kiedy to zrobi, zjada stary pancerz, który uzupełnia jego braki w pożywieniu oraz dodaje mu [[wapń|wapnia]] i [[witamina|witamin]]. Same zrzucenie pancerza trwa od 30 [[Minuta (czas)|minut]] do kilku [[godzina|godzin]], jednak stwardnienie nowego może trwać nawet przez 3 dni.

Małe kraby zmieniają swój pancerz bardzo często - co 3-4 tygodnie. Im krab jest starszy, tym zmienia go rzadziej; kilkuletnie osobniki przechodzą już zmianę pancerza raz na kilka miesięcy, a nawet raz na rok.

Nierzadko jednak zmiana pancerza kończy się bardzo niepomyślnie - szczególnie kiedy [[krab]] jest narażony w jej okresie na szczególny [[stres]], gdy jest on chory lub ma złe warunki, może nie przeżyć [[linienie|linienia]]. Dlatego kiedy nowy pancerz kraba jeszcze się formuje i twardnieje, nie wolno go w ogóle dotykać, gdyż najmniejsze naruszenie go naraża kraba na duże niebezpieczeństwo.

=== Choroby ===
O [[choroba|chorobach]] krabów tęczowych wiadomo bardzo niewiele. Małą wiedzą na ich temat odznaczają się zarówno sprzedawcy w [[sklep|sklepach]] zoologicznych, jak i [[weterynaria|weterynarze]]. Główne schorzenia krabów, jakie zostały dotąd poznane, są spowodowane najczęściej złym odżywianiem się albo złymi warunkami otoczenia, np. nieświeżą [[woda|wodą]]. Z powodu złych warunków w wodzie [[krab]] może zapaść w chorobę potocznie zwaną "próchnicą"; objawia się ona widocznymi, ciemnobrązowymi plamkami na kończynach, które po pewnym czasie prowadzą do stopniowego odkruszania się [[odnóża|odnóży]], co później prowadzi do [[śmierć|śmierci]].

== Krab tęczowy jako zwierzę domowe ==
W ostatnich latach coraz więcej ludzi hoduje kraby tęczowe jako [[zwierzę domowe|zwierzęta domowe]]. Kraby do trzymania w domu pochodzą najczęściej z odłowu, ponieważ ich rozmnażanie w akwarium jest bardzo trudne - malutkie kraby rozwijały się pomyślnie trzeba im zapewnić wszystkie warunki jakie zapewnia morska woda.

== Ciekawostki ==
* Kraby tęczowe są przysmakiem [[karaibowie|Karaibów]] i innych tubylców z [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]]. Są jedzone na surowo lub smażone nad [[ognisko|ogniskiem]].
* Najbliżsi krewni rodzaju ''Cardiosoma'' to [[morski krab tułacz|morskie kraby tułacze]] oraz [[krab skrzypek|kraby skrzypki]].
* Normalnym i dosyć częstym zjawiskiem u kraba tęczowego jest [[autotomia]]. Oznacza to, że w razie szczególnego niebezpieczeństwa [[krab]] odrzuca swoje [[odnóże]]; drapieżnik zadowala się nim, a krab uchodzi z życiem. Odnóże takie najczęściej całkowicie odrasta po 2-3 zmianach pancerza.

== Zobacz też ==
* [[japoński krab pacyficzny]]
* [[krab]]
* [[krab Halloween]]
* [[krab wełnistoszczypcy]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.krab.ws Galeria zdjęć kraba Józka]
* [http://terrarium.com.pl/zobacz/cardisoma-armatum-krab-teczowy-177.html Artykuł o krabie tęczowym]

[[Kategoria:Kraby]][[Kategoria:Inne organizmy]]
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Krab tęczowy

← poprzednia wersja		Wersja z 10:34, 22 cze 2008
Linia 67:		Linia 67:

	[[Kategoria:Kraby]][[Kategoria:Inne organizmy]]		[[Kategoria:Kraby]][[Kategoria:Inne organizmy]]
−	źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/~~Krab tęczowy~~	+	źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Cardisoma_armatum

@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 == Linki zewnętrzne ==
 * [http://terrarium.com.pl/zobacz/cardisoma-armatum-krab-teczowy-177.html Artykuł o krabie tęczowym]
 [[Kategoria:Kraby]][[Kategoria:Inne organizmy]]
   źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Cardisoma_armatum

Krab tęczowy - Historia wersji

Przemek: /* Linki zewnętrzne */

Przemek o 10:34, 22 cze 2008

Przemek: 1 wersja

MastiBot: robot dodaje: