Przemek: Nowa strona: '''Litoral''' (od. łac. ''litus'' – brzeg) – strefa przylegająca do brzegu, lądu, charakteryzuje się najlepszymi warunkami życia...

2008-07-10T16:11:09Z

Nowa strona: '''Litoral''' (od. łac. ''litus'' – brzeg) – strefa przylegająca do brzegu, lądu, charakteryzuje się najlepszymi warunkami życia...

Nowa strona

'''Litoral''' (od. [[język łaciński|łac.]] ''litus'' – brzeg) – strefa przylegająca do [[brzeg (geografia)|brzegu]], [[ląd]]u, charakteryzuje się najlepszymi warunkami życia w [[woda]]ch (dużo [[światło|światła]], [[tlen]]u, mniejsze [[zasolenie]], urozmaicona [[Rzeźba terenu|rzeźba]] dna). Najbardziej podatna jest na niestałość czynników środowiskowych, przede wszystkim na dobową i sezonową zmienność oświetlenia, temperaturę, zlodzenie, w tej strefie powstaje największa ilość materii organicznej i zalega największa ilość detrytusu, przez co podlega największym wahaniom stężenia tlenu.
Według niektórych ujęć nazwa ''litoral'' dotyczy wyłącznie dna, bez znajdującej się nad nim wody.

W litoralu, czyli strefie przybrzeżnej można wyróżnić cztery podstrefy: strefę roślinności bagiennej, strefę roślin wynurzonych (np. [[trzcina|trzciny]]), strefę roślin o liściach pływających (np.: [[lilia wodna|lilii wodnych]], [[grążel żółty|grążela żółtego]]) oraz strefę roślin zanurzonych (np.: [[rdestnica|rdestnicy]], [[moczarka|moczarki]]).

W [[morze|morzach]] i [[ocean]]ach strefa ta obejmuje wody nad [[szelf kontynentalny|szelfem]]. Płytsza część podlega bezpośrednim wpływom lądu, dopływowi wody i substancji przez nią niesionych po deszczach oraz okresowemu opadowi liści z drzew i krzewów. [[Fauna]] tu żyjąca cechuje się największym bogactwem [[Gatunek (biologia)|gatunkowym]] spośród wszystkich środowisk życia w wodach. Występują tam organizmy bierne unoszone przez wodę, czyli [[zooplankton]], aktywnie się poruszające, czyli [[nekton]] ([[ryby]], [[ssaki]] wodne, [[głowonogi]]) oraz zwierzęta żyjące na dnie – [[bentos]], których skład gatunkowy zmienia się wraz z głębokością. Litoral jest też miejscem, gdzie ryby odbywają tarło i gdzie żyje narybek.

Litoral jest w zasadzie jedyną strefą [[jezioro|jeziora]], w której występują rośliny zakorzenione. Często tworzą one [[szuwar]] wysoki. Do [[rośliny|roślin]] i [[glony|glonów]] żyjących w tej strefie należą:
* [[makrofity]],
* [[brunatnice]] (nie występują w jeziorach, jedynie w oceanach),
* [[zielenice]],
* [[krasnorosty]] (nie występują w jeziorach, jedynie w oceanach),
* [[glony]] [[peryfiton]]owe.

W obrębie litoralu można wyróżnić pięć następujących stref:
* [[epilitoral]] – najbardziej zewnętrzna, całkowicie odwodniona,
* [[supralitoral]] – strefa opryskowa,
* [[eulitoral]] – właściwa strefa brzegowa, strefa w zakresie wahań poziomu wody w zbiorniku, bardzo bogata w rozkładające się szczątki organiczne, o bujnym rozwoju zespołów zwierzęcych, bardzo specyficznych- typowych dla tego rozdzaju środowisk (obfitują tu larwy kilku rodzin muchówek, pareczniki, skoczogonki, pijawki, ślimaki, pająki, skorupiaki.
* [[infralitoral]] – podwodna strefa w zasięgu występowania roślinności,
* [[sublitoral]] – najgłębsza strefa, niezarośnięta roślinnością wodną.

Litoral graniczy z otwartą tonią wodną ([[pelagial]]), a w środowisku oceanicznym także ze strefą głębinową – [[batial]]em, natomiast w jeziorze z [[profundal]]em.<ref>{{cytuj książkę |nazwisko=Żmudziński [et al.] |imię=Ludwik |autor link= |inni=red. nauk. Ludwik Żmudziński |tytuł=Słownik hydrobiologiczny: terminy, pojęcia, interpretacje |url= |wydanie=nowe (2 popr. i uzup.) |wydawca=Wydaw. Naukowe PWN |miejsce= |data= |rok=2002 |miesiąc= |strony= |tom= |tytuł tomu= |część= |tytuł części= |seria= |isbn=83-01-13659-6 |język= }}</ref>

Przedstawicielami świata zwierząt strefy litoralnej są:
* [[ryby]],
* [[jamochłony]],
* [[obleńce]],
* [[pierścienice]],
* [[szkarłupnie]],
* [[mszywioły]],
* [[mięczaki]],
* [[ślimaki]],
* [[skorupiaki]],
* [[małże]],
* [[gąbki]],
* [[robaki]],
* [[ramienionogi]],
* [[owady wodne]] (w jeziorach),
* [[rafa|rafy]] (w morzach o średnich temperaturach powyżej 18°C).

== Przypisy ==
<references/>

== Bibiografia ==
* T. Umiński, ''Ekologia Środowisko Przyroda'', WSiP, Warszawa 1996, ISBN 83-02-05649-9
* http://de.wikipedia.org/wiki/Litoral
* http://www.akwarium.net.pl/adv/fauna_wod.htm
* http://www.zsz.wodzislaw.pl/serwis/prace_u/ekologia/eko20.htm
* Zdzisław Kajak, ''Hydrobiologia-Limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-01537-3.

źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Litoral

Litoral - Historia wersji

Przemek: Nowa strona: '''Litoral''' (od. łac. ''litus'' – brzeg) – strefa przylegająca do brzegu, lądu, charakteryzuje się najlepszymi warunkami życia...