http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?action=history&feed=atom&title=Ospa_karpi 2026-04-11T03:06:12Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.19.0 http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?title=Ospa_karpi&diff=2934&oldid=prev 2010-12-06T12:06:24Z

<p>Nowy artykuł (na podstawie źródła, którego jestem pierwszym autorem)</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>'''Ospa karpi''' (''Epithelioma myxomatosa cyprinorum'') - wirusowa choroba [[Ryby|ryb]] wywoływana przez [[wirusy]] z rodziny ''[[Herpeswirusy|Herpesviridae]]'', mająca podłoże nowotworowe.<br /> <br /> == Opis == <br /> Ospa [[karp]]i jest chorobą najczęściej występującą w warunkach hodowlanych, znacznie rzadziej pojawia się u ryb w naturalnych zbiornikach wodnych. W stawach najczęściej występuje u karpi dwuletnich (rzadziej u [[Kroczek (ryba)|kroczka]]). Choroba ta znana jest u karpi od bardzo dawna.<br /> <br /> Oprócz karpia, który jest najbardziej wrażliwy na tę chorobę, zapadają na nią również m.in.:<br /> * [[karaś pospolity]] (''Carassius carassius'')<br /> * [[leszcz]] (''Abramis brama'')<br /> * [[Lin (ryba)|lin]] (''Tinca tinca'')<br /> * [[płoć]] (''Rutilus rutilus'')<br /> * [[sandacz]] (''Lucioperca lucioperca'')<br /> * [[stynka]] (''Osmerus eperlanus'')<br /> * [[sum europejski]] (''Silurus glanis'')<br /> * [[szczupak pospolity]] (''Esox lucius'') <br /> * [[wzdręga]] (''Scardinius erythrophthalmus'')<br /> Ospa występuje obecnie rzadko i nie wywołuje śnięć. Może być jednak przyczyną strat w hodowli, gdyż znacznie upośledza przyrosty ryb.<br /> Choroba ta może występować również u ryb ozdobnych w hodowli akwariowej.<br /> <br /> == Przyczyny == <br /> Złe warunki życia w środowisku wodnym są następstwem występowania u tych ryb chorób związanych z pogorszeniem się warunków bytowych. Wystąpienie objawów chorobowych u ryb hodowlanych następuje na osłabionych rybach najczęściej wiosną. <br /> Zmiana temperatury i parametrów chemicznych wody (zamulone i zarośnięte stawy, mała ilość [[wapń|związków wapniowych]] w wodzie), poza tym zbyt duża ilość i związane z tym [[głodówka|głodowanie ryb]] wraz z ich powolnym przyrostem są najczęściej czynnikiem sprzyjającym pojawianiu się u karpi tej choroby.<br /> <br /> Nieracjonalny sposób odżywiania ryb, szczególnie brak [[witaminy|witamin]] w [[pokarm]]ie w warunkach hodowlanych może przyczynić się do wywołania ospy.<br /> <br /> Przyczyną tej choroby są wirusy ''Herpesviridae'', które są obecne w stawie cały czas i pozostają w nim w stanie utajonym. Przy ponownym pogorszeniu warunków i osłabieniu ryb można się spodziewać kolejnego nawrotu choroby. Okres [[okres inkubacji|inkubacji]] nie jest dokładnie znany. Uważa się, że jest on dość długi i może wynosić nawet rok.<br /> <br /> == Objawy choroby ==<br /> Na skórze i płetwach chorych ryb powstają galaretowato-mleczne wykwity w postaci opryszczki koloru białawego lub różowawego. Początkowo pojedyncze, ograniczone najczęściej wokół pyska, z czasem rozszerzające się i rozchodzące się na dużej powierzchni skóry. <br /> <br /> Cząstki wirusa są kształtu okrągłego lub owalnego. Zgrubienia osiągają wielkość do 1 cm, a gdy występują obok siebie łączą się w większe guzy. W początkowym stadium wykwity te są miękkie, z czasem twardnieją i przypominają rozlane krople zastygłej parafiny. W zaawansowanym stanie choroby następuje odwapnienie [[układ kostny ryb|szkieletu]] (ciało ryby staje się wiotkie). Zmiany na skórze mogą samoczynnie zanikać u ryb przetrzymywanych w zbiornikach z silnym strumieniem przepływu wody. Jednakże po pewnym czasie objawy powracają.<br /> <br /> W obrazie [[histologia|histologicznym]] zaobserwować można rozrost [[Komórka nowotworowa|komórek o charakterze nowotworowym]] [[naskórek|naskórka]]. [[Rak (choroba)|Tkanka nowotworowa]] powstała w wyniku tego rozrostu jest zbudowana z komórek [[Homologia (biologia)|homologicznych]] do zewnętrznej warstwy naskórka. Komórki głębiej leżące nie ulegają tym rozrostom. <br /> W zaawansowanym okresie choroby mogą jednakże wystąpić zmiany w głębszych warstwach skóry właściwej. Zmian w narządach wewnętrznych brak.<br /> <br /> == Leczenie ==<br /> Na ospę karpi brak jest leczenia przyczynowego. Zwalczanie tej choroby polega tylko na jej [[profilaktyka zdrowotna|profilaktyce]]. Zaleca się utrzymywanie hodowli i stawów w dobrej kondycji. Należy rybom stworzyć korzystne i optymalne warunki do życia.<br /> Chore zwierzęta z rozległymi zmianami należy eliminować z dalszego chowu.<br /> <br /> W hodowli [[Akwarystyka|akwarystycznej]] w celu zapobiegnięcia przenoszenia tej choroby na inne ryby należy przeprowadzić profilaktyczną kurację odpowiednim preparatem. <br /> <br /> == Profilaktyka ==<br /> * Zapewnienie hodowanym rybom najbardziej korzystnych warunków do życia.<br /> * Karmienie ryb świeżym pokarmem oraz podawanie witamin.<br /> * Z hodowli, w której wystąpiła ospa karpi nie należy wywozić ryb w celach zarybieniowych.<br /> * Stawy, zbiorniki czy też akwaria wraz z wszystkimi narzędziami używanymi w hodowli powinny być poddane dokładnej [[dezynfekcja|dezynfekcji]].<br /> <br /> === Uwaga ===<br /> : Ospa karpi nie ma żadnego związku z ospą człowieka i nie jest dla niego zakaźna.<br /> <br /> == Zobacz też ==<br /> * [[Choroby ryb akwariowych]]<br /> <br /> == Bibliografia ==<br /> * Maria Prost - Choroby ryb - Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, 1989, ISBN 83-09-01335-3<br /> <br /> == Źródło ==<br /> [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ospa_karpi Wikipedia (jestem pierwszym autorem)]<br /> [[Kategoria:Choroby ryb]]</div>

Hodowlaniec