http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?action=history&feed=atom&title=Saprolegnioza 2026-04-30T12:11:03Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.19.0 http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?title=Saprolegnioza&diff=2931&oldid=prev 2010-12-06T11:38:41Z

<p>Nowy artykuł (na podstawie źródła, którego jestem pierwszym autorem)</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>'''Saprolegnioza''', biały grzyb, pleśniawka – choroba [[ryby|ryb]] wywoływana przez [[protisty grzybopodobne]] z rodziny ''[[Saprolegniaceae]]''.<br /> <br /> == Wstęp ==<br /> Rozwojowi [[pleśń|pleśniawki]] sprzyja niska [[temperatura]]. Choroba grzybicza, czyli pleśniawka atakuje różne [[Gatunek (biologia)|gatunki]] [[Ryby|ryb]] i jest schorzeniem wtórnym. Grzyb ten rozwija się przede wszystkim na uszkodzonych tkankach ryb (urazy mechaniczne lub też przez [[bakterie]], [[Pasożyt|pasożyty]]). Ponadto grzyby te często osiedlają się na ziarnach [[ikra|ikry]]. <br /> <br /> Wywoływana jest przez grzyby z rodziny ''Saprolegniaceae'', z rodzajów: ''Saprolegnia, Achlya, Aphanomyces, Thraustothecea, Dictyuchus i Leptomitus'' zaliczane w dawnych systemach [[taksonomia|taksonomicznych]] do klasy glonowców — ''Phycomycetes'', podklasy ''[[Lęgniowce|Oomycetes]]''. <br /> <br /> Spośród rodzaju ''Saprolegnia'' chorobę tę (pleśniawkę) najczęściej wywołują jej dwa gatunki: ''Saprolegnia parasitica'' oraz ''Saprolegnia ferax''. Pleśniawkę mogą wywołać również, choć już w mniejszym stopniu i inne grzyby, : ''S.delica, S.diclina, S.mixta, S. monoica i S.thureti''. <br /> <br /> Na rybach i ikrze najczęściej występują gatunki rodzaju ''Achlya'': ''A. debaryana, A. polyandra, A.flagellata i A. prolifera.''<br /> <br /> == Źródła zakażenia ==<br /> Protisty te są powszechne i występują w każdym zbiorniku nie czyniąc żadnej szkody rybom. Tylko osłabiona ryba jest narażona na skuteczny atak grzybopodobnych protistów.<br /> <br /> Pleśniawka może zaatakować ryby żyjące zarówno w warunkach naturalnych jak i hodowlanych. Atakuje wyłącznie ryby osłabione, chore lub okaleczone, zwłaszcza przebywające w wodzie o niskiej temperaturze.<br /> <br /> Źródłem pleśniawki są grzybnie porastające substancje organiczne (np. zalegająca karma) lub martwe organizmy zwierzęce (np. [[dafnia|rozwielitki]]).<br /> <br /> Przyczyny powodujące rozwój grzybni mogą być pochodzenia mechanicznego (np. otarcie podczas transportu) jak również być wynikiem zakażenia ([[Mikroorganizm|drobnoustroje]]), jak i inwazji [[pasożyt zewnętrzny|pasożytów zewnętrznych]] (z rodzajów ''Ichthyophthirius'', ''Dactylogyrus'', ''Gwodactylus'').<br /> <br /> == Objawy choroby ==<br /> Grzybopodobne protisty atakują tylko i wyłącznie ryby, które uległy urazom. W różnych uszkodzonych miejscach skóry, na [[płetwa]]ch, [[skrzela (anatomia)|skrzelach]], [[oko|gałkach ocznych]] oraz [[nos|otworach nosowych]] widoczne są szarobiałe grzybnie. Ryby są ospałe, mało aktywne, ocierają się o przedmioty. W miejscach zaatakowanych pleśniawką widać kłaczki pleśni podobnej do &quot;brudnej waty&quot;. Niekiedy występuje u nich sklejenie płetw. Pojawia się szczególnie na krawędziach płetw a stamtąd rozszerza się na całe ciało. Następnie przy oczach oraz wokół otwartych, częściowo zagojonych ran. Jeśli [[skrzela (anatomia)|skrzela]] są zakażone [[Ryby|ryba]] zwykle [[śmierć|umiera z uduszenia]].<br /> <br /> W dalszym przebiegu [[choroba|choroby]] następuje zniszczenie skóry, a nawet [[tkanka|tkanki]] [[tkanka mięśniowa|mięsnej]]. Powierzchnia [[rogówka|rogówki oka]] może być zmętniała, poza tym oko jest normalne. Dopiero pod mikroskopem widać pojedyncze nitki [[pleśń|pleśni]]. Strzępki takiej grzybni kształtu wrzecionowatego lub cylindrycznego zakończone są [[zarodnia]]mi [[pływka|pływkowymi]] (''zoosporangium''), we wnętrzu których wytwarzają się zoospory, czyli pływki. <br /> <br /> Drobne kłaczki lub nitki pleśni powodują również zmętnienie [[skrzela (anatomia)|skrzeli]].<br /> <br /> Strzępki protistów zalegające na powierzchni ciała wnikają poprzez [[Skóra|skórę]] do [[mięsień|mięśni]], a często nawet do narządów wewnętrznych ciała. Tam ulegają [[nekrobioza|nekrobiozie]] by powodować ubytki [[tkanka|tkanki]]. Pleśniawka [[oko|gałek ocznych]] może spowodować [[ślepota|ślepotę]]. Podczas lokalizacji grzybni na skrzelach obserwuje się objawy [[hipoksja|niedotlenienia]].<br /> <br /> W warunkach hodowlanych należy zwrócić uwagę na tzw. sztuczne [[tarło]] (po zabraniu [[ikra|ikry]] parze rodzicielskiej). [[płodność|Niezapłodniona]] ikra ulega [[nekrobioza|obumarciu]] i jest atakowana przez pleśń. Widać liczne promienisto odstające nitki na powierzchni jaja. Wszystkie te zmiany mogą doprowadzić do śmierci ryby. <br /> <br /> Choroba nie jest wyleczalna, jeśli grzybnia pokryła zbyt duże partie ciała.<br /> <br /> == Profilaktyka i leczenie ==<br /> Należy zapewnić rybom optymalne warunki życiowe, zwłaszcza pod względem temperatury. W razie pojawienia się pierwszych objawów pleśniawki należy chore ryby odłowić. <br /> <br /> Miejsca [[zakażenie|zakażone]] pleśnią należy obmyć tamponem z waty zanurzonym w roztworze [[Manganian(VII) potasu|nadmanganianu potasu]]. Następnie należy chore ryby umieścić w krótkotrwałej kąpieli:<br /> * w roztworze nadmanganianu potasu (czas kąpieli 30-60 minut)<br /> * lub roztworze [[sól kuchenna|soli kuchennej]] (czas kąpieli do 20 minut).<br /> * w soli niejodowanej ( czas kąpieli do 20 min)<br /> * kąpiel [[formalina|formalinowa]].<br /> <br /> Podczas całego cyklu leczenia wskazane jest podnieść [[temperatura|temperaturę]] do 28-30[[Skala Celsjusza|°C]].<br /> Po kuracji przez pewien czas utrzymywać wyższą temperaturę i zapewnić dobre natlenienie wody. Kąpiele te powinny być powtarzane 2—3 razy w tygodniu aż do likwidacji grzybni.<br /> <br /> Okres [[Kwarantanna (medycyna)|kwarantanny]] dla chorej ryby: 6 dni<br /> <br /> W przypadkach słabego zakażenia wystarczy tylko podniesienie temperatury wody w [[akwarium]] oraz [[dezynfekcja|odkażenie]] go za pomocą np.: trypaflawiny ([[akryflawina]]), [[Chloroamina|chloraminy]], MFC Tropical, Desin, Medifin. <br /> <br /> Niekiedy wystarczy już samo wypędzlowanie chorych miejsc rozcieńczonym roztworem [[jodyna|jodyny]] (plus podwyższenie temperatury).<br /> <br /> Ryba może być karmiona podczas leczenia, ale tylko w małych ilościach.<br /> <br /> == Zalecenia ==<br /> * W hodowli ryb akwariowych należy unikać zbyt niskiej temperatury wody. <br /> * W przypadku jakichkolwiek &quot;podejrzeń&quot; natychmiast podnieść temperaturę wody o 2—3°C.<br /> * Zachować szczególną ostrożność przed mechanicznym uszkodzeniem ciała ryby.<br /> <br /> == Zobacz też ==<br /> * [[Choroby ryb akwariowych]]<br /> <br /> == Bibliografia ==<br /> * Maria Prost - Choroby ryb - Państw. Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, W-wa 1989 (ISBN 83-09-01335-3)<br /> * H. Jakubowski, J. Ring - Ryby w akwarium (ISBN 83-02-03493-2)<br /> * Willy Hohnk - American Journal of Botany (1933)<br /> <br /> == Źródło == <br /> [http://pl.wikipedia.org/wiki/Saprolegnioza Wikipedia (jestem pierwszym autorem)]<br /> <br /> [[Kategoria:Choroby ryb]]</div>

Hodowlaniec