Przemek o 21:35, 17 cze 2008

2008-06-17T21:35:00Z

Przemek: 1 wersja

2008-06-17T12:16:20Z

1 wersja

SieBot o 14:31, 15 cze 2008

2008-06-15T14:31:19Z

Nowa strona

{{Zwierzę infobox
|Nazwa zwyczajowa=Zwierzęta
|Łacińska=Animalia
|Zoolog=([[Linneusz|Linnaeus]], [[1758]])
|Obrazek=Animalia diversity.jpg
|Opis_obrazka=Przedstawiciele królestwa zwierząt: [[Kalmar europejski]], [[Morska pokrzywa]], [[Tygrys]], ''[[Aphthona flava]]'' i ''[[Eunereis longissima]]''
|Commons=Category:Category:Animals
|Wikispecies=Animalia
}}

'''Zwierzęta''' (łac. ''Animalia'', gr. ''Zoa'') - wielokomórkowe, najczęściej tkankowe ([[Tkanka zwierzęca|tkanki zwierzęce]]), [[Cudzożywność|heterotroficzne]], o ograniczonym wzroście, w większości zdolne do aktywnego poruszania się [[organizm|organizmy żywe]]. Są najbardziej zróżnicowanym królestwem wielokomórkowców. Komórki zwierzęce nie mają [[chloroplast]]ów i [[Ściana komórkowa|ścian komórkowych]], zorganizowane są w [[Tkanka|tkanki]] (z wyjątkiem [[Gąbki|gąbek]]), a tkanki w [[narząd]]y tworzące z kolei układy narządów. Wyspecjalizowane układy narządów pełnią w organizmie zwierzęcia określone funkcje życiowe (np. krwionośny, oddechowy, wydalniczy). Wszystkie zwierzęta odbierają bodźce zewnętrzne za pomocą [[receptor]]ów i reagują na nie [[odruch]]ami.

Uznaje się, że przodkami zwierząt byli magazynujący [[glikogen]] i zaopatrzeni w wić przedstawiciele królestwa [[Protisty|Protista]]. Razem z [[grzyb]]ami i niektórymi [[pierwotniak]]ami łączone są w [[supergrupa (biologia)|supergrupę]] ''[[Opisthokonta]]''<ref>{{Cytuj pismo|autor=Simpson, Alastair G.B.; Roger, Andrew J.|tytuł=The real ‘kingdoms’ of eukaryotes|czasopismo=Current Biology|rok=2004|oznaczenie=14|strony=R693-R696|id=ISSN 0960-9822}}</ref>. Tak, jak u przodków [[rośliny|roślin]], u zwierząt w procesie komplikowania budowy pojawił się okres występowania kolonijnego. Poszczególne organizmy kolonii rozpoczęły różnicować swoje funkcje prowadząc do powstania tkanek. Występuje u nich w okresie [[embriogeneza|rozwoju zarodkowego]] stadium [[blastula|blastuli]].

Najstarsze znaleziska kopalne zwierząt pochodzą z [[proterozoik]]u ([[fauna ediakarańska]]), natomiast skamieniałości strunowców – z [[kambr]]u i [[ordowik]]u.

{{Okres istnienia grupy organizmów|lewa granica=600|nazwa=Zwierzęta istnieją co najmniej od 600 mln lat.}}

Nauka o zwierzętach to [[zoologia]], a klasyfikacją zwierząt zajmuje się [[Systematyka (biologia)|systematyka biologiczna]].

[[Królestwo (biologia)| Królestwo]] zwierząt obejmuje ponad milion<ref name=onz>W 1995 roku eksperci powołani przez [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]] ustalili, że opisano ok. 1,75 mln gatunków organizmów żywych. Zwierzęta stanowią większą grupę organizmów niż pozostałe królestwa razem wzięte</ref> [[Gatunek (biologia)|gatunków]]. Ich liczba, różnorodność, doskonalenie metod badawczych i wyniki prowadzonych badań przyczyniają się do ciągłych modyfikacji (rewizji) systemów [[Klasyfikacja biologiczna|klasyfikacji biologicznej]].

===[[Typ (biologia)|Typy]] i [[Gromada (biologia)|gromady]] zwierząt<ref name=onz />===

Typ: [[Placozoa]] – [[płaskowce]]

Typ: [[Myxozoa]]
:::Gromada: [[Microsporea]]
:::Gromada: [[Myxosporea]]

Typ: [[Porifera]] – [[gąbki]]
:::Gromada: [[Calcarea]] - [[gąbki wapienne]]
:::Gromada: [[Demospongiae]] - [[gąbki pospolite]]
:::Gromada: [[Hexactinellida]] - [[gąbki krzemionkowe sześcioosiowe]]

Typ: [[Rhombozoa]] – [[rombowce]]

Typ: [[Orthonectida]] – [[prostopływce]]

Typ: [[Cnidaria]] – [[parzydełkowce]]
:::Gromada: [[Anthozoa]] – [[koralowce]]
:::Gromada: [[Cubozoa]] – [[kostkowce]]
:::Gromada: [[Hydrozoa]] – [[stułbiopławy]]
:::Gromada: [[Scyphozoa]] – [[krążkopławy]]

Typ: [[Ctenophora]] – [[żebropławy]]

Typ: [[Cycliophora]] – [[lejkogębce]]

Typ: [[Platyhelminthes]] – [[płazińce]]
:::Gromada: [[Cestoda]] – [[tasiemce]]
:::Gromada: [[Trematoda]] - [[przywry]]
:::Gromada: [[Turbellaria]] – [[wirki]]

Typ: [[Acoelomorpha]] - [[wirki bezjelitowe]] (?)

Typ: [[Nemertea]] – [[wstężnice]]

Typ: [[Rotifera]] - [[Wrotki (biologia)|wrotki]]

Typ: [[Gastrotricha]] – [[brzuchorzęski]]

Typ: [[Nemata]] syn. [[Nematoda]] – [[nicienie]]

Typ: [[Nematomorpha]] – [[nitnikowce]]

Typ: [[Kinorhyncha]] – [[ryjkogłowy]]

Typ: [[Loricifera]] - [[kolczugowce]]

Typ: [[Acanthocephala]] - [[kolcogłowy]]

Typ: [[Gnathostomulida]] – [[szczękogębe]]

Typ: [[Annelida]] - [[pierścienice]]
:::Gromada: [[Clitellata]] – [[siodełkowce]]
:::Gromada: [[Pogonophora]] – [[rurkoczułkowce]]
:::Gromada: [[Polychaeta]] – [[wieloszczety]]

Typ: [[Priapulida]] – [[niezmogowce]]

Typ: [[Sipuncula]] – [[sikwiaki]]

Typ: [[Echiura]] – [[szczetnice]]

Typ: [[Arthropoda]] – [[stawonogi]]
:Podtyp: [[Chelicerata]] – [[szczękoczułkowce]]
:::Gromada: [[Arachnida]] – [[pajęczaki]]
:::Gromada: [[Merostomata]] – [[staroraki]]
:::Gromada: [[Pycnogonida]] - [[kikutnice]]
:Podtyp: [[Crustacea]] – [[skorupiaki]]
:::Gromada: [[Branchiopoda]] – [[skrzelonogi]]
:::Gromada: [[Cephalocarida]] – [[podkowiastogłowe]]
:::Gromada: [[Malacostraca]] – [[pancerzowce]]
:::Gromada: [[Maxillopoda]]
:::Gromada: [[Ostracoda]] – [[małżoraczki]]
:::Gromada: [[Remipedia]] – [[łopatonogi]]
:Podtyp: [[Hexapoda]] – [[sześcionogi]]
:::Gromada: [[Entognatha]] – [[skrytoszczękie]]
:::Gromada: [[Insecta]] – [[owady]]
:Podtyp: [[Myriapoda]] – [[wije]]
:::Gromada: [[Chilopoda]] – [[pareczniki]]
:::Gromada: [[Diplopoda]] – [[dwuparce]]
:::Gromada: [[Pauropoda]] – [[skąponogi]]
:::Gromada: [[Symphyla]] – [[drobnonogi]]

Typ: [[Onychophora]] – [[pazurnice]]

Typ: [[Tardigrada]] – [[niesporczaki]]

Typ: [[Ectoprocta]] – [[mszywioły]]
:::Gromada: [[Gymnolaemata]] – [[krążelnice]]
:::Gromada: [[Phylactolaemata]] – [[podkówczaki]]
:::Gromada: [[Stenolaemata]] - [[szczupnice]]

Typ: [[Entoprocta]] – [[kielichowate]]

Typ: [[Brachiopoda]] – [[ramienionogi]]

Typ: [[Phoronida]] – [[kryzelnice]]

Typ: [[Mollusca]] – [[mięczaki]]
:::Gromada: [[Aplacophora]] – [[bezpłytkowce]]
:::Gromada: [[Bivalvia]] – [[małże]]
:::Gromada: [[Cephalopoda]] – [[głowonogi]]
:::Gromada: [[Gastropoda]] – [[ślimaki]]
:::Gromada: [[Monoplacophora]] – [[jednotarczowce]]
:::Gromada: [[Polyplacophora]] – [[chitony]]
:::Gromada: [[Scaphopoda]] – [[łódkonogi]]

Typ: [[Echinodermata]] – [[szkarłupnie]]
:Podtyp: [[Eleutherozoa]] – [[beznóżkowce]]
::Nadgromada: [[Asterozoa]]
:::Gromada: [[Asteroidea]] – [[rozgwiazdy]]
:::Gromada: [[Somasteroidea]]
::Nadgromada: [[Cryptosyringida]]
:::Gromada: [[Echinoidea]] – [[jeżowce]]
:::Gromada: [[Holothuroidea]] – [[strzykwy]]
:::Gromada: [[Ophiuroidea]] – [[wężowidła]]
:Podtyp: [[Pelmatozoa]] - [[nóżkowce]]
:::Gromada: [[Crinoidea]] - [[Liliowce (zwierzęta)|liliowce]]

Typ: [[Chaetognatha]] – [[szczecioszczękie]]

Typ: [[Hemichordata]] – [[półstrunowce]]
[[Grafika:Klasyfikacja zwierzat.gif|right|600px]]
:::Gromada: [[Enteropneusta]] – [[jelitodyszne]]
:::Gromada: [[Planctosphaeroidea]]
:::Gromada: [[Pterobranchia]] – [[pióroskrzelne]]

Typ: [[Chordata]] – [[strunowce]]
:::Gromada: [[Cephalochordata]] – [[bezczaszkowce]]
:Podtyp: [[Tunicata]] – [[osłonice]]
:::Gromada: [[Appendicularia]] – [[ogonice]]
:::Gromada: [[Ascidiacea]] – [[żachwy]]
:::Gromada: [[Thaliacea]] – [[sprzągle]]
:Podtyp: [[Vertebrata]] – [[kręgowce]]
:::Gromada: [[Amphibia]] – [[płazy]]
:::Gromada: [[Aves]] – [[ptaki]]
:::Gromada: [[Chondrichthyes]] – [[ryby chrzęstnoszkieletowe]]
:::Gromada: [[Mammalia]] – [[ssaki]]
:::Gromada: [[Reptilia]] – [[gady]]
::Nadgromada: [[Agnatha]] – [[bezżuchwowce]]
:::Gromada: [[Cephalaspidomorphi]] – [[minogi]]
:::Gromada: [[Myxini]] – [[śluzice]]
:::Gromada: [[Pteraspidomorphi]] – [[pteraspidokształtne]]
::Nadgromada: [[Osteichthyes]] – [[ryby kostnoszkieletowe]]
:::Gromada: [[Actinopterygii]] – [[promieniopłetwe]]
:::Gromada: [[Sarcopterygii]] - [[mięśniopłetwe]]

{{Przypisy}}

==Źródła==
Na podstawie danych z 17 czerwca 2006 w [[Integrated Taxonomic Information System]] (ITIS).

[[Kategoria:Zwierzęta| ]]

← poprzednia wersja		Wersja z 21:35, 17 cze 2008
Linia 175:		Linia 175:
	Na podstawie danych z 17 czerwca 2006 w [[Integrated Taxonomic Information System]] (ITIS).		Na podstawie danych z 17 czerwca 2006 w [[Integrated Taxonomic Information System]] (ITIS).

−	[[~~Kategoria~~:Zwierzęta\| ]]	+	<br>
		+	źródło: artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zwierzęta] w Wikipedii, licencja: [[GNU FDL]], autorzy: [[http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zwierzęta&action=history]]

Zwierzęta - Historia wersji

Przemek o 21:35, 17 cze 2008

Przemek: 1 wersja

SieBot o 14:31, 15 cze 2008