Philip Henry Gosse

Philip Henry Gosse
Philip Henry Gosse, portret z 1855 roku
Portret z 1855 roku. Maull & Polyblank; domena publiczna.
Urodzony6 kwietnia 1810
Worcester, Anglia
Zmarł23 sierpnia 1888
Torquay, Anglia
Znany zpopularyzacji akwariów morskich i biologii morza

Philip Henry Gosse (1810–1888) był angielskim przyrodnikiem, autorem i ilustratorem. Jego największy wpływ na rozwój akwarystyki polegał na pokazaniu, że morskie zwierzęta można nie tylko opisywać po obserwacji na brzegu, lecz także utrzymywać i badać w przezroczystym zbiorniku.

W 1853 roku Gosse współtworzył i zarybił publiczne akwarium morskie w londyńskim ogrodzie zoologicznym. Nie działał sam, ale jego doświadczenie w doborze i utrzymaniu organizmów pomogło rozwinąć praktyczne podejście do akwariów. Eksperymentował z morskimi zbiornikami, w których wykorzystywał między innymi glony, skały i obieg wody, by utrzymać przy życiu zebrane na wybrzeżu zwierzęta.

Gosse spopularyzował też nazwę „aquarium” – uznał ją za prostszą i bardziej przystępną niż używane wcześniej określenie „aquatic vivarium”. Jego książka The Aquarium: An Unveiling of the Wonders of the Deep Sea z 1854 roku rozbudziła zainteresowanie domowymi akwariami w wiktoriańskiej Anglii. W kolejnym poradniku, A Handbook to the Marine Aquarium (1856), opisywał budowę zbiornika, jego obsadzanie i codzienną pielęgnację.

Ilustracja ukwiałów i korali autorstwa Philipa Henry'ego Gosse'a
Ilustracja ukwiałów i korali z książki British Sea-Anemones and Corals (1860), akwarela Philipa Henry’ego Gosse’a; domena publiczna.

Jako uważny obserwator i utalentowany rysownik Gosse tworzył szczegółowe ilustracje morskich organizmów. Połączenie obserwacji żywych zwierząt, praktycznych wskazówek i atrakcyjnych ilustracji uczyniło jego książki ważnym źródłem wiedzy zarówno dla badaczy, jak i dla osób urządzających pierwsze akwaria w domach.